II SA/Sz 98/21

PostanowienieWSA w Szczecinie2021-06-01

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po śmierci strony, której wyrok stał się prawomocny, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po śmierci strony, której wyrok stał się prawomocny, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Osoba fizyczna traci zdolność sądową z chwilą śmierci, a pełnomocnictwo procesowe wygasa wraz z utratą zdolności sądowej strony. W takiej sytuacji skarga jest wniesiona przez podmiot nieposiadający zdolności procesowej, co stanowi podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym jej skargę na decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. W trakcie postępowania o wznowienie postępowania okazało się, że skarżąca zmarła przed wniesieniem skargi. Pełnomocnik i opiekun prawny wnosili skargę w imieniu zmarłej, nie mając świadomości jej śmierci.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. K. reprezentowanej przez opiekuna prawnego W. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 336/20 oddajającym skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 336/20, wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. K. reprezentowanej przez opiekuna prawnego W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę wobec K. .K. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w K.. Wyrok stał się prawomocny z dniem 24 listopada 2020 r. Pismami z dnia 29 stycznia 2021 r. i 1 lutego 2021 r. (nadane pocztą w dniu 1 lutego 2021 r. - według stempla pocztowego) opiekun prawny W. B. i pełnomocnik z urzędu adwokat M. Ch. - wnieśli w imieniu K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę o wznowienie postępowania zakończonego opisanym powyżej wyrokiem i jednocześnie (ewentualnie) o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wymienionego na wstępie wyroku. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik strony wskazał okoliczności z powodu których doszło do nie złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku i które, zdaniem pełnomocnika, stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Tożsame argumenty przedstawił opiekun prawny w piśmie z dnia 29 stycznia 2021 r. Wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku został dołączany do akt sprawy II SA/Sz 336/20 celem odrębnego rozpoznania, zaś sprawa ze skargi o wznowienie postępowania została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Sz 98/21. Jak wynika z akt administracyjnych nadesłanych do sprawy organ dołączył do dokumentów odpis aktu zgonu K. K. z którego wynika, iż skarżąca zmarła w dniu [...] r. Na wezwanie Sądu, w dniu 27 kwietnia 2021 r. Urząd Stanu Cywilnego w K. nadesłał do akt sądowych II SA/Sz 336/20 oryginał odpisu skrócony aktu zgonu skarżącej. Uwierzytelnioną kserokopię dokumentu dołączono do niniejszej sprawy. Zarządzeniem Sądu z dnia 15 kwietnia 2021 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o wskazanie w czyim imieniu złożył w dniu 1 lutego 2021 r. skargę o wznowienie postępowania i wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania oraz odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik w zakreślonym przez Sąd terminie odpowiedział, że zarówno skargę o wznowienie postępowania sadowego jak i wniosek o przywrócenie terminu składał w imieniu K. K., nie mając jednocześnie świadomości, że zmarła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje : - Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 336/20 oddalającym skargę K. K. reprezentowanej przez opiekuna prawnego W. B. i pełnomocnika z urzędu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Należy podkreślić, że w myśl art. 25 § 1 p.p.s.a., osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Osobą fizyczną jest każdy człowiek, który ma zdolność prawną, czyli każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci (por. art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą zgonu osoba fizyczna traci zdolność sądową (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 274/07). Jednocześnie należy zaznaczyć, że w myśl art. 43 p.p.s.a., w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa, ale pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Zastosowanie przytoczonego przepisu w zakresie dalszego działania pełnomocnika może nastąpić wyłącznie w sytuacji śmierci strony w toku toczącego się postępowania sądowego. Zawieszenie postępowania jest możliwe bowiem wyłącznie w przypadku gdy postępowanie takie się toczyło, a utrata zdolności sądowej strony, w tym na skutek jej śmierci, nastąpiła w trakcie trwającego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 363/21, dostępne w Internecie). W sytuacji więc śmierci strony po uprawomocnieniu się wyroku, które stwierdzono w dniu 24 listopada 2020 r. nie występują przesłanki do zastosowania w sprawie art. 43 zdanie drugie p.p.s.a. i zawieszenia postępowania wszczętego na skutek odrębnej skargi o wznowienie postepowania sądowego. Z akt wynika nadto, iż zarówno pełnomocnik jak i opiekun prawny występują wyłącznie w imieniu zmarłej skarżącej. Powyższe oznacza, że w dacie wniesienia skargi o wznowienie postepowania sądowego adwokat M. Ch. nie działał już jako pełnomocnik z urzędu skarżącej, albowiem jego umocowanie do działania w imieniu skarżącej wygasło na podstawie art. 43 p.p.s.a., a zatem nie był osobą uprawnioną do wniesienia przedmiotowej skargi (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2008 r. II FSK 386/07 - dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Identycznie sytuacja wygląda z opiekunem prawnym skarżącej, gdyż opieka nad osobą ubezwłasnowolnioną (jak też kuratela) ustaje z mocy prawa z chwilą śmierci osoby podopiecznej (por. K. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2018 - Legalis). Tym samym opiekun prawny nie był osobą uprawnioną do wniesienia przedmiotowej skargi w imieniu skarżącej. W zaistniałej zatem sytuacji, gdy utrata zdolności sądowej strony wnoszącej skargę o wznowienie postępowania sądowego nastąpiła przed wniesieniem tej skargi do sądu i tym samym wygasło pełnomocnictwo i ustała opieka prawna, zastosowanie znajduje cytowany powyżej art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd na podstawie 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło