II SA/Sz 985/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi W. F. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]r. Komendant Powiatowy Policji w [...] działając na podstawie art. 42 ust. 3, art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 3 w zw. z art. 6d ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 ze zm.) zwolnił W.F. ze służby w Policji z dniem [...] r. i na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej kpa, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Komendant przypomniał, że rozkazem personalnym nr [...] r. zwolnił aspiranta sztabowego W.F. ze służby w Policji z dniem [...]r. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez W.F., wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Sz 610/08 uchylił obydwa wymienione wyżej rozkazy personalne. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...]. przyznał asp. szt. W.F. uposażenie w [...] grupie zaszeregowania, dodatek funkcyjny [...] kategorii i jednocześnie przeniósł do swojej dyspozycji na podstawie art. 42 ust. 1, 2 i 4 ustawy o Policji. Argumentując zasadność podjęcia decyzji o zwolnieniu W.F. ze służby w Policji z dniem [...] r. Komendant Powiatowy Policji wskazał, że w myśl art. 42 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] orzeczeniem nr [...] r., utrzymanym w mocy przez Okręgową Komisję Lekarską w [...] uznała, że W.F. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Jednocześnie Komisja zaliczyła policjanta do [...] grupy inwalidów, stwierdziła, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i jest czasowe. Termin badania kontrolnego wyznaczono na [...] roku. Ponadto, Komendant wyjaśnił, że rygor natychmiastowej wykonalności decyzji został nadany z uwagi na interes społeczny polegający na konieczności zapewnienia właściwej realizacji bieżących zadań Komendy Powiatowej Policji. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego W.F. podniósł, że przy jego podejmowaniu wzięto pod uwagę orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nr [...]zamiast skierować go ponownie na komisję lekarską celem oceny zdolności do pełnienia służby w Policji. Ponadto, rozkaz personalny wydany przez organ I instancji jest bezprawny, gdyż powinien wejść w życie kiedy stanie się ostateczny a nie [...] r. W.F. wskazał, że naruszone zostały jego prawa, gdyż wszystkie zawiadomienia były doręczane po terminie wyznaczonym do dokonania określonych czynności. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia podał, że stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na mocy art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji i takie stanowisko przyjmował Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczasowym orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 r. sygn. akt II SA 91/01, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 356/05). Okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, nie tylko pozwalały, ale nakładały na Komendanta Powiatowego Policji obowiązek zwolnienia odwołującego się ze służby. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność psychiczną i fizyczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów się podporządkować. Ustalenie zdolności do służby należy do komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (art. 26 ustawy o Policji). W tej sytuacji podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący uwzględnienia orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nr [...] organ uznał za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu związanego z obowiązywaniem decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 110 kpa organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji został doręczony odwołującemu się przez policjantów w dniu [...] r. i w tym dniu decyzja weszła do obiegu prawnego i stała się wykonalna, ponieważ nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji , zgodnie z art. 39 kpa (poprzez pracowników), a strona mogła zapoznać się ze stanowiskiem organu i miała możność obrony swoich interesów. Ponadto, akta sprawy nie potwierdzają, by naruszone zostały prawa strony wynikające z art. 10 kpa, ponieważ odwołujący się miał zagwarantowany czynny udział w każdym stadium postępowania i z odpowiednim wyprzedzeniem był informowany o każdej czynności procesowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W.F. wniósł o uchylenie opisanego wyżej rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego wydanego przez organ I instancji wskazując, że decyzja organu I instancji nie zwierała prawidłowego uzasadnienia. Organ odwoławczy dopuścił się natomiast uchybień procesowych polegających na tym, że nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego naruszając art. 7 i 77 kpa, bowiem nie przeprowadził dowodu w zakresie ponownego badania lekarskiego przez Wojewódzką Komisję Lekarską, a powołał się na orzeczenie, które stwierdzało czasową niezdolność do pełnienia służby do [...] r. Komendant Wojewódzki Policji nie wyjaśnił, z jakich powodów nie uwzględnił wniosku dowodowego strony zgłoszonego organowi I instancji. Organ nie uzasadnił także zasadności nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności. W.F. ponownie wskazał, że nie miał możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu ponieważ zawiadomienia o czynnościach procesowych były doręczane po wyznaczonym terminie. W ocenie skarżącego, zaskarżony rozkaz personalny narusza prawo również z tego względu, że organy orzekające nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy a decyzja nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 107 § 3 kpa, w szczególności nie zawiera wyjaśnienia dlaczego organ oparł się na orzeczeniu komisji lekarskiej sprzed dwóch lat. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] r. stwierdzające całkowitą niezdolność skarżącego do służby w Policji jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu, a organy orzekające w sprawie były zobowiązane do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przytoczonych w decyzjach przepisów i w oparciu o wskazane orzeczenie komisji lekarskiej. Orzeczenie to stanowi samoistną podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji i nie ma podstaw do przeprowadzania dowodu przeciwnego w zakresie zdolności do służby. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących błędnej interpretacji zapisów orzeczenia komisji lekarskiej Komendant zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 607/07 oraz w wyroku z dnia 5 lipca 2005 r. sygn. akt I OSK 1338/05 stwierdził, że orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby jest tożsame z pojęciem trwałej niezdolności policjanta do służby w rozumieniu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Tożsamość ta wynika z cechy trwałości diagnozowanego stanu zdrowia na moment orzekania przez komisję, przy czym całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza, w ogóle, a nie tylko okresowo, możliwość pełnienia służby w Policji. Ma tym samym charakter trwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniesiona przez W.F. skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, do których miało dojść przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, polegających na tym, że organ pominął wniosek o przeprowadzenie dowodu z przeprowadzenia badania lekarskiego przez Wojewódzką Komisję Lekarską w zakresie oceny zdolności skarżącego do służby oraz nienależycie uzasadnił odmowę przeprowadzenia tego dowodu jak i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd zarzutów tych nie podzielił. Z przekazanych Sądowi akt postępowania organów Policji wynika, że złożony przez skarżącego w toku postępowania dyscyplinarnego wniosek dowodowy o powołanie komisji lekarskiej MSWiA, wbrew zarzutom skargi, nie został w sprawie pominięty, lecz rozpatrzony w procesowej formie przez Komendanta Powiatowego Policji. Postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 78 kpa, Komendant Powiatowy Policji postanowił nie uwzględnić wniosku dowodowego zgłoszonego przez W.F. o powołanie komisji lekarskiej MSWiA do przeprowadzenia badania celem stwierdzenia, czy orzeczone u strony inwalidztwo jest stałe lub czasowe. W uzasadnieniu tego postanowienia organ przedstawił swoją argumentację w tym zakresie. Nieuwzględnienie złożonego wniosku dowodowego również przez Komendanta Wojewódzkiego Policji , pomimo iż nie zostało sformułowane w postaci odrębnego postanowienia, nie może być uznane za uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś co do braku podstaw do jego uwzględnienia Komendant odniósł się pośrednio w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego stwierdzając bezzasadność kwestionowania przez skarżącego istniejącego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] r. Stanowisko organów w tej kwestii należy uznać za prawidłowe. Brak było podstaw prawnych jak i faktycznych do powoływania komisji lekarskiej, której celem byłoby ustalenie zdolności skarżącego do pełnienia służby w Policji w sytuacji, gdy organ dysponował obowiązującym orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] r. Jak wynika z ustaleń organów, orzeczenie to zostało poddane kontroli i zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską w [...]. W orzeczeniu swym Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA stwierdziła całkowitą niezdolność skarżącego do służby w Policji. Orzeczenia w tym zakresie nie można wiązać z odrębnym jego fragmentem rozstrzygającym o częściowej zdolności do pracy i zaliczeniu skarżącego do [...] grupy inwalidów. Czy innym jest bowiem ustalenie "zdolności do służby w Policji" a czym innym zdolności do pracy w ogóle. Określenie przez Komisję Lekarską "całkowitej niezdolności do służy w Policji" oznacza, że Policjant jest trwale niezdolny do jej pełnienia, pomimo, że może być częściowo zdolny do innej pracy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia w postępowaniu zasad związanych z zagwarantowaniem stronie czynnego udziału w postępowaniu (w tym art. 10 § 1 kpa) Sąd uznał, że istotnie pewne działania organów, w szczególności Komendanta Powiatowego Policji w [...] dotyczące sposobu doręczania stronie zawiadomień w sprawie, w tym m.in. związanych z uprawnieniami skarżącego do składania wyjaśnień i wniosków dowodowych, nie zawsze były skuteczne. Jednakże ostatecznie doręczono skarżącemu, przed wydaniem rozkazu personalnego przez organ I instancji, zarówno zawiadomienia o wszczęciu postępowania, o możliwości składania wniosków dowodowych, zapoznania się z aktami sprawy i składania wyjaśnień. Dowodem na to, że skarżący uczestniczył czynnie w postępowaniu było chociażby złożenie przezeń wniosku dowodowego o powołanie komisji lekarskiej. Z kolei zachowanie skarżącego w trakcie prowadzonego przez organy Policji postępowania skłania bardziej do uznania, ze strona nie zawsze była zainteresowana braniem w nim czynnego udziału, wykazując raczej próby obstrukcji działań organów, czego przykładem może być odmowa potwierdzenia odbioru rozkazu Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...]. Skarżący nie wykazał, poza sformułowaniem zarzutów naruszenia poszczególnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jaki wpływ uchybienia te mogły mieć na wynik sprawy. Skuteczność postawienia przed sądem administracyjnym zarzutów natury procesowej uzależniona jest od przekonania Sądu, że uchybienie takowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy Sąd, pomimo dostrzeżenia pewnych uchybień procesowych ze strony organów, uznał, że nie mogły one mieć żadnego wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Na materiał dowodowy, z którym wedle W.F., nie został on zapoznany, składał się w istocie jeden dokument, tj. orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] r., a więc dokument, którego treść była skarżącemu doskonale znana i na którego zapisy skarżący powoływał się wnosząc odwołanie. Zawarte w w/w orzeczeniu stwierdzenie o całkowitej niezdolności W.F. do służby, dokonane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 146, poz. 712 ze zm.), obligowało organy Policji do podjęcia rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Podsumowując, pomimo reaktywowania stosunku służbowego mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Sz 610/08), wobec orzeczonej w stosunku do W.F. całkowitej niezdolności do służby w Policji, rozstrzygnięcie o zwolnieniu skarżącego ze służby było zgodne z prawem. Stosownie do art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Taka przesłanka do zwolnienia W.F. wystąpiła. Art. 41 ust. 1 ustawy o Policji stanowi bowiem, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, spełnia w sposób dostateczny wymogi stawiane uzasadnieniu decyzji przez art. 107 § 3 kpa. Pomimo braku odniesienia się przez organ odwoławczy do kwestii zastosowania przez Komendanta Powiatowego Policji art. 108 § 1 kpa, Sąd uznał, że nadanie przez organ I instancji rozkazowi o zwolnieniu skarżącego ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności należało uznać za w pełni uzasadnione charakterem służby w Policji. Zadania Policji i związana z ich realizacją odpowiedzialność i uprawnienia funkcjonariuszy wymaga od nich wysokiej i nie budzącej wątpliwości sprawności psychofizycznej. Stwierdzone u skarżącego choroby spowodowały jego niezdolność do służby. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.