II SA/Sz 99/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A. na uchwałę Rady Gminy Kobylanka z dnia 24 września 2009 r. nr XXXVII/251/09 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić Skarżącemu Spółce A. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych. Uzasadnienie : W dniu 24 września 2009 r. Rada Gminy Kobylanka podjęła, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) uchwałę nr XXXVII/251/09 w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Na mocy tej uchwały zaliczono do kategorii dróg gminnych następujące odcinki dróg powiatowych: 1) nr drogi [...] M. do drogi nr [...], obręb ewidencyjny M., 2) nr drogi [...]-J. do drogi nr [...], obręb ewidencyjny M. i J., 3) nr drogi [...]-N.-B., obręb ewidencyjny B. i R. zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały. Pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. Spółka A., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powyższą uchwałę zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 w związku z art. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W skardze Skarżący uzasadniając swój interes prawny uprawniający do wniesienia skargi wskazał, że jest przedsiębiorcą sieciowym i właścicielem urządzeń wodociągowych stanowiących urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, które to urządzenia posadowione są m.in. w pasie drogowym wskazanym w treści §1 zaskarżanej uchwały. Z tego tytułu Skarżący może być i jest stroną szeregu postępowań administracyjnych dotyczących jej praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego. W szczególności Spółka jest zobowiązana do realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z przepisami tej ustawy na umieszczenie opisanych wyżej urządzeń wodociągowych wymagana jest zgoda właściwego zarządcy, która to zgoda m.in. ustala warunki i opłaty za korzystanie z pasa drogowego. Skarżący z mocy prawa jest zobowiązana do wystąpienia do właściwego organu o wydanie decyzji zezwalającej na umieszczenie urządzeń, a także do uiszczania opłat z tego tytułu na rzecz właściwego podmiotu. Ponieważ zaskarżona uchwała stanowi podstawę do wydawania w trybie art. 40 ww. ustawy decyzji administracyjnych przez właściwego zarządcę drogi Skarżący ma oczywisty interes prawny w ustaleniu podmiotu będącego właściwym zarządcą drogi. Wydawanie decyzji przez niewłaściwego zarządcę drogi bezpośrednio oddziałuje na sferę wykonywania prawa własności Skarżącego w odniesieniu do jej urządzeń, a nadto naraża ją na niekorzystne konsekwencje wynikające z uiszczania bądź nie uiszczania opłat i kar w błędnie ustalonej wysokości i na rzecz nie właściwego beneficjenta tych opłat i kar. Zdaniem Skarżącego, skonkretyzowanym uzasadnieniem wskazywanego wyżej interesu prawnego jest okoliczność, iż Wójt Gminy K. wszczął wobec Spółki postępowanie sygn. akt [...], mimo braku tytułu prawnego do własności nieruchomości gruntowej, posiadającej status drogi publicznej - drogi powiatowej, stanowiącej działkę nr [...] o po w. [...], położonej w obrębie R. gmina K.. Efektem tego postępowania była naruszająca prawa Spółki decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...]. (np. uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. sygn. akt [...]). W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego spowodowanego kwestionowaną uchwałą. W ocenie Organu, zmiana kategorii drogi publicznej i wynikająca stąd zmiana zarządcy drogi nie może w żaden sposób naruszać interesu prawnego podmiotów, które wcześniej umieściły urządzenia w pasie drogi publicznej, gdyż zarówno przed jak i po zmianie zarządcy drogi oraz niezależnie od tego, kto nim jest, działka nr [...] niezmiennie znajdowała się i znajduje w pasie drogi publicznej podlegając wszelkim wymogom prawnym właściwym dla tego pasa, a prawa i obowiązki zarządcy drogi są przejmowane i wykonywanie przez podmiot, który aktualnie wykonuje to zadanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 z późn. zm.), który w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (art. 17 ustawy nowelizującej), stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, zaś o skuteczności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes prawny musi być własny, bezpośredni, realny, konkretny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz, dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada, zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy rzecz ujmując należy wykazać, że wskutek podjęcia skarżonej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Na gruncie przedmiotowej sprawy, Sąd badając kwestię legitymacji do wniesienia skargi w kontekście okoliczności podnoszonych przez stronę uznał, że kwestionowana uchwała nie narusza interesu prawnego Skarżącego. Jak wynika ze skargi Skarżąca naruszenia interesu prawnego upatruje w tym, że jest przedsiębiorcą sieciowym i właścicielem urządzeń wodociągowych znajdujących się w pasie drogowym wskazanym w § 1 zaskarżonej uchwały, tj. na działce nr [...] w obrębie R., w związku z czym może być i jest stroną szeregu postępowania administracyjnych dotyczących jej prawa i obowiązków wynikających z prawa materialnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała w żaden sposób nie wpływa negatywnie na sytuację prawnomaterialną Skarżącego jako przedsiębiorcy sieciowego i właściciela urządzeń wchodzących w skład tego przedsiębiorstwa, skoro dotyczy tylko i wyłącznie zaliczenia m.in. działki [...], obrębu R. do kategorii dróg gminnych. Zgodzić należy się Organem, że zmiana kategorii drogi publicznej, a w konsekwencji zmiana zarządcy drogi nie może naruszać interesu prawnego Skarżącego tyko z tego względu, że jest właścicielem umieszczonych w pasie drogi urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogą lub potrzebami ruchu drogowego. Uchwała poprzez zaliczenie drogi, w której to posadowione są urządzenia wodociągowe należącej do Skarżącego, do kategorii drogi gminnej nie zmienia w jakikolwiek sposób sytuacji prawnej Spółki, gdyż nie prowadzi do odjęcia czy ograniczenia przysługującego do tych urządzeń prawa własności jak i nie umożliwia korzystania z nich. Żaden z przepisów uchwały nie ustala dla Skarżącego jakichkolwiek nakazów czy zakazów, ani nie pozbawia jej jakichkolwiek uprawnień oraz nie nakłada żadnych obowiązków jak i ich nie zmienia. W rezultacie nie sposób zatem uznać, aby uchwała ingerowała w sposób wykonywania przysługującego Skarżącemu prawa własności do urządzeń wodociągowych. Po drugie, ewentualne naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 2a ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ani działania organu gminy podjęte w innych postępowaniach administracyjnych i oparte już na innej podstawie prawnej, nie mogą świadczyć o bezpośrednim naruszeniu interesu prawnego Skarżącego przez zaskarżoną uchwałę. Zaskarżona uchwała kształtowała jedynie status prawny określonych działek, do których to Skarżący nie wykazał się prawem podmiotowym. Dlatego też okoliczność, że Skarżący z uwagi na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń wodociągowych może być i jest stroną postępowań administracyjnych nie świadczy o istnieniu interesu prawnego legitymującego do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę, lecz co najwyżej interesu faktycznego, który to nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Zarówno bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia wysokości jak i właściwego beneficjenta uiszczania opłat oraz kar za zajęcie pasa drogowego dokonywane jest w drodze indywidualnego aktu, a tym samym nie może stanowić o legitymacji do zaskarżenia uchwały przesadzającej wyłącznie o zaliczeniu odcinków dróg powiatowych do kategorii drogi gminnych. W podsumowaniu powyższych rozważań stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała, ale także Sąd nie stwierdził, aby postanowienia zaskarżonej uchwały ingerowały bezpośrednio w sposób wykonywania przysługującego stronie uprawnieniń do urządzeń wodociągowych. Oznacza to, że po stronie Skarżącego brak jest naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., co wyłącza możliwość dokonania merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej ustawy orzekł o zwrocie wpisu.