II SA/Sz 990/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. S. i T. S. na decyzje Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny , w sprawie ze skargi B. S.i T. S., wyrokiem z dnia [...] r. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został między innymi uczestnikowi postępowania "V." Spółce z o.o. , reprezentowanej między innymi przez adw. T. G. - w dniu [...] r. W dniu [...] r. "V. Spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek Spółka podała, że wnosi o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej z uwagi na pogarszającą się sytuację na rynku sprzedaży nieruchomości. Z formularza PPPr wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków trwałych wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok) wynosi [...] zł, natomiast w rubryce formularza odnośnie do wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wpisano kwotę [...] zł. Zarządzeniem z dnia z dnia [...] r. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: - odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2011 r., - aktualnego rachunku zysków i strat, tj. za I półrocze 2012 r., - poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów deklaracji podatkowej VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy, - wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez Spółkę, obrazujących dokonane operacje w ciągu ostatnich 3-ch miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższe zobowiązanie Sądu zostało doręczone na adres siedziby Spółki w dniu [...] r., wobec powyższego w dniu [...] r. Sąd ponownie przesłał zobowiązanie na adres kancelarii pełnomocnika Spółki. W zakreślonym przez Sąd terminie, ani dotychczas wnioskodawczyni nie nadesłała żądanych dokumentów . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Osoba prawna zobowiązana jest jednak wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od normy ustanowionej w art. 199 tej ustawy, zgodnie z którą, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży bowiem po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową. Świadczy o tym użycie w cytowanym wyżej przepisie zwrotu "gdy wykaże". Podobnie treść art. 252 § 1 ww. ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne i aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Wezwanie to oznacza, że sam wniosek strony nie może stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, albowiem zbyt ogólnie obrazuje jej sytuację materialną i ma on na celu zniesienie tego stanu rzeczy. Stwierdzić bowiem trzeba, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, publ. – baza orzeczeń NSA : orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji niewykonanie przez stronę ww. wezwania uniemożliwia ustalenie przez sąd relacji między dochodami, a wydatkami wnioskodawcy. Taka też sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie "V." Spółka z o.o. w Szczecinie nie przedstawiła pełnych danych na temat swojej sytuacji materialnej, ponieważ mimo wezwania, nie złożyła wymaganych w wezwaniu z dnia [...] r. dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej. Nieuzupełnienie materiału dowodowego o ww. dokumenty skutkuje tym, że nie można w sposób należyty i nie budzący wątpliwości ocenić możliwości płatniczych Spółki. Podkreślić przy tym należy, że Spółka została pouczona o skutkach nieuczynienia zadość wezwaniu Sądu w zakreślonym terminie. Nie nadesłała jednak żadnych dokumentów. Mając powyższe na względzie przyjąć należy, iż "V." Spółka z o.o. ubiegając się o przyznanie prawa pomocy nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w sytuacji, gdy jednocześnie podała, że dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, bo wynoszącym [...] zł, co wynika ze złożonego przez nią w formularzu PPPr oświadczenia o stanie majątkowym. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wnioskowi.