II SA/Sz 990/24
WyrokWSA w Szczecinie2025-03-27
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta ma obowiązek zwrócić koszty dowożenia dziecka niepełnosprawnego do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, jeśli placówka ta nie jest formalnie zakwalifikowana jako ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy, ale realizuje indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny zgodny z potrzebami dziecka wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek zwrócić koszty dowożenia dziecka do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, nawet jeśli nie jest on formalnie ośrodkiem rewalidacyjno-wychowawczym. Kluczowe jest, aby placówka realizowała indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny zgodny z potrzebami dziecka wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni celowościowej i systemowej przepisów Prawa oświatowego, odchodząc od ścisłej wykładni językowej.Stan faktyczny
Rodzice dziecka z niepełnosprawnością intelektualną i sprzężonymi schorzeniami wystąpili do Prezydenta Miasta o zwrot kosztów dowożenia syna do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w L. Prezydent odmówił, uznając, że placówka ta nie spełnia wymogów formalnych (nie jest ośrodkiem rewalidacyjno-wychowawczym). Rodzice zaskarżyli tę czynność, argumentując, że ośrodek w L. realizuje indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny i zapewnia dziecku najlepszą dostępną formę kształcenia, co potwierdzają wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta, uznał uprawnienie skarżących do otrzymania zwrotu kosztów dowożenia dziecka do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w L. w roku szkolnym 2024/2025 oraz zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. J. i T. J. na czynność Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 24 października 2024 r. nr WOś-II.4464.270.2024.KL w przedmiocie dowozu lub zwrotu kosztów dowozu dziecka do Ośrodka Szkolno – Wychowawczego I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. uznaje uprawnienie skarżących do otrzymania zwrotu kosztów dowożenia dziecka F. J. do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] im. [...] w L. w roku szkolnym 2024/2025, III. zasądza od Prezydenta Miasta Szczecin na rzecz skarżących J. i T. J. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. J. i T. J., dalej jako "wnioskodawcy", "skarżący", wystąpili do Prezydenta Miasta, z wnioskiem o zwrot kosztów dowożenia niepełnosprawnego dziecka do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w L. .
Prezydent Miasta, pismem z 24 października 2024 r., na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 – t.j.), dalej również jako "u.p.o.", odmówił wnioskodawcom przyznania zwrotu kosztów dowożenia dziecka do wskazanej placówki.
Organ przywołał treść przepisu i wyjaśnił, że Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy przy ul. [...] w S., do którego uczęszczał F. J. w okresie od marca 2022 r. do sierpnia 2023 r. jest placówką spełniającą wszystkie zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] października 2021 r., prowadzi zajęcia dla wychowanków z niepełnosprawnością intelektualną ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, realizującym indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET), w szczególności zajęcia rewalidacyjne, specjalistyczne zajęcia terapeutyczne oraz z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Tym samym, zdaniem organu ośrodek ten spełnia warunki, o których mowa w przepisach Prawa oświatowego.
Wskazano ponadto, że SOSW w L. nie jest ośrodkiem rewalidacyjno-wychowawczym, o którym mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Placówka ta nie prowadzi zajęć dla wychowanków z niepełnosprawnością intelektualną, ze sprzężonymi niepełnosprawnościami i nie realizuje IPET.
Organ następnie szeroko uzasadnił dlaczego, jego zdaniem, dla dziecka skarżących właściwsza jest placówka w miejscu zamieszkania, wskazując jednocześnie na szeroki wachlarz zajęć dodatkowych oferowanych przez placówkę przy ul. [...] w S..
Końcowo organ wyjaśnił, że – mając na uwadze treść art. 39 ust. 4a u.p.o. może zaoferować wnioskodawcom pokrycie kosztów dowożenia dziecka wyliczone na podstawie kosztów dowozu do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w O. . W takiej sytuacji na wnioskodawcach ciążyłby obowiązek pokrycia różnicy kosztów pomiędzy O. i L. . Organ zaakcentował także, że ośrodek w O. jest przystosowany do potrzeb dzieci z takimi niepełnosprawnościami, jakie stwierdzono u dziecka wnioskodawców.
J. J. i T. J., zastępowani przez radcę prawnego, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na czynność organu, wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności oraz o uznanie obowiązku organu do zapewnienia skarżącym zwrotu kosztów przewozu niepełnosprawnego dziecka z miejsca zamieszkania do ośrodka w L. i z tego ośrodka do miejsca zamieszkania dziecka, w roku szkolnym 2023-2024. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie od organu na ich na rzecz kosztów procesu, w tym również kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Skarżący wnieśli też o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, na okoliczność wykazania indywidualnych potrzeb małoletniego syna, dotyczących opieki nad nim i kształcenia, a także na okoliczność spełniania potrzeb dziecka wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego przez ośrodek w L. , a niespełniania tych potrzeb przez ośrodki w O. oraz w S., a także na okoliczność postępów czynionych przez dziecko w okresie pobytu w ośrodku w L. .
Wydanej czynności skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, poprzez niezasadną odmowę pokrywania kosztów dojazdu ich syna do ośrodka w L. , poprzez przyjęcie przez organ, że ośrodek ten nie spełnia potrzeb dziecka wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, przyjęcie że ośrodek w L. nie może realizować wobec syna skarżących zadań wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, gdyż nie jest ośrodkiem rehabilitacyjno – edukacyjno - wychowawczym, co jednocześnie jest sprzeczne z wykładnią dokonaną przez WSA w Szczecinie w prawomocnym wyroku z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 713/23, w całości zaaprobowaną w wyroku NSA z 8 października 2024 r., sygn. akt III OSK 754/24,
2) przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, podczas gdy skarżący uprzednio powoływali argumentację i inne dokumenty, które pełniej, bardziej szczegółowo odnoszą się do indywidualnych cech i potrzeb dziecka.
Skarżący podnieśli w uzasadnieniu skargi, że wskazane wyżej orzeczenia sądów I i II instancji, potwierdzają nieprawidłowe postępowanie i wykładnię przepisów dokonaną przez organ.
Jak wskazali skarżący, dziecko z uwagi jego wiek ([...] lat), liczne schorzenia i to, że jest osobą [...] od urodzenia, od początku września 2023 r. przebywa w ośrodku w internacie, od niedzieli wieczorem do piątku po południu. Skarżący zawożą dziecko do ośrodka w każdą niedzielę, a następnie w piątek po zajęciach go odbierają.
Skarżący wyjaśnili, że podstawą wyboru dla ich dziecka ośrodka w L. pomimo, iż jest znacznie bardziej oddalony od ich miejsca zamieszkania aniżeli ośrodek w O. , była na równi chęć zapewnienia synowi bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia, a nawet życia, których nie jest w stanie w przypadku potrzeb dziecka zapewnić m.in. wskazywany przez organ ośrodek w O. . Dziecko bowiem cierpi na wiele schorzeń, lecz jedno z nich ,tj. zwężenie podgłośni krtani może powodować sytuacje, w których syn będzie wymagać natychmiastowej pomocy medycznej nawet ratującej życie i taką pomoc ośrodek w L. dziecku zapewnia.
Ważna była również dla skarżących kwestia uczestnictwa dziecka w praktykach religijnych.
Skarżący podnieśli, że wskazane wyżej indywidualne potrzeby dziecka były przedstawiane przedstawicielom organu, zarówno w pismach jak i również podczas licznych wizyt skarżących w siedzibie organu, niestety żadna z podnoszonych kwestii nie została uznana za istotną.
Skarżący powołali się również na wydane w ich sprawie wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 713/23 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2024 r., sygn. akt III OSK 754/24, w których sądy uznały, że zastosowanie w odniesieniu do ich dziecka znajduje art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Podkreślili, że sądy obu instancji dokonały wykładni tego przepisu, do której organ się nie zastosował.
Skarżący podnieśli, że dokonując wykładni art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o., sądy obu instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazały na konieczność zastosowania innych, aniżeli tylko językowa, rodzajów wykładni tego przepisu. A wykładnia dokonana przez sądy prowadzi do wniosku, że kontynuowanie nauki w ośrodku zapewniającym najkorzystniejszą formę kształcenia specjalnego przy wykorzystaniu zajęć rewalidacyjnych należy uznać za objęte dyspozycją art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę. Skarżąca dodatkowo wskazała, że nie oczekuje od organu zapewnienia transportu z kierowcą, bowiem osobiście zawozi syna do wskazanego ośrodka., w którym indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny dla jej syna jest sporządzany co roku na nowo.
Pełnomocniczka organu podtrzymała stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, zaskarżona czynność została bowiem podjęta z naruszeniem prawa.
Na wstępie rozważań należy zauważyć, że kwestie związane z dopuszczalnością zwrotu kosztów dowożenia dziecka skarżącym były już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku ze skargą na czynność Prezydenta Miasta, którą organ ten odmówił skarżący pokrycia kosztów dowożenia dziecka do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w L. w roku szkolnym 2022/2023.
WSA w Szczecinie, w wyroku z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 713/23, wskazał, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżących, a dotyczącej roku szkolnego 2023/2024 zastosowanie znajduje art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o i jednocześnie opowiedział się za tym kierunkiem w orzecznictwie, który akcentuje konieczność uwzględnienia w procesie wykładni powyższego przepisu również wyników innych rodzajów wykładni, niż tylko językowa, co prowadzi do wniosku, że kontynuowanie nauki w ośrodku zapewniającym najkorzystniejszą formę kształcenia specjalnego przy wykorzystaniu zajęć rewalidacyjnych należy uznać za objęte dyspozycją art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wlk. z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 588/20, WSA w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 691/19, NSA z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1087/20, NSA z dnia 25 maja 2022 r., III OSK 3280/21, WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1201/20).
W ocenie sądu, celem ustawodawcy nie było uzależnienie pomocy uczniom z niepełnosprawnościami sprzężonymi w realizacji kształcenia specjalnego od nazwy placówki, do której uczęszczają, lecz od rodzaju realizowanych zajęć, zgodnie
z potrzebami ucznia wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
W sytuacji zatem, gdy z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka skarżących wynika zalecenie objęcia go zajęciami rewalidacyjnymi, a zajęcia te są realizowane w placówce, do której uczęszcza, to - zdaniem sądu nie ma racjonalnych podstaw do tego, aby pozbawiać go uprawnienia płynącego z normy zawartej w art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
Zdaniem sądu, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w L. , do którego uczęszcza syn skarżących, podobnie jak ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, zapewnia realizację zadań edukacyjnych i zajęć rewalidacyjnych, dedykowany jest wyłącznie dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykładnia systemowa nie dostarcza zatem argumentów uzasadniających odrębne traktowanie - z punktu widzenia obowiązku gminy zapewnienia bezpłatnego dojazdu do szkoły - uczniów spełniających wymogi tak co do wieku, jak i rodzaju niepełnosprawności ze względu na nazwę placówki, do której uczęszczają.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu wniesionych od wyroku WSA w Szczecinie skarg kasacyjnych, w wyroku z 8 października 2024 r., sygn. akt III OSK, podzielił zapatrywanie sądu I instancji zarówno w zakresie zastosowania art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o., jak i jego wykładni, wskazując, że nie można ograniczać się do wykładni językowej, zawężając obowiązek bezpłatnego transportu jedynie do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Celem art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego jest bowiem pomoc rodzinom wychowującym uczniów niepełnosprawnych w wieku do 21 roku życia oraz wychowującym młodzież i dzieci niepełnosprawne w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi - nawet do 25 roku życia - i ułatwienie realizacji przez takie osoby obowiązku nauki, który zwłaszcza w przypadku osób dotkniętych niepełnosprawnościami kwalifikowanymi jest znacznie trudniejszy, wymaga zdecydowanie większych różnorodnych działań i środków i trwa dłużej niż w przypadku osób dotkniętych lżejszą niepełnosprawnością.
Zdaniem NSA, sąd I instancji słusznie uznał, że w sytuacji, gdy w ośrodku szkolno-wychowawczym prowadzone są zajęcia rewalidacyjne, a orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia stwierdza potrzebę jego udziału w tego rodzaju zajęciach, nie ma racjonalnych podstaw, aby pozbawić takiego ucznia uprawnienia płynącego z normy zawartej w art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego. Kontynuowanie nauki w ośrodku zapewniającym najkorzystniejszą formę kształcenia specjalnego przy wykorzystaniu zajęć rewalidacyjnych uznać należy bowiem za objęte dyspozycją art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego.
NSA podkreślił, że w tym kontekście trafne jest stanowisko, iż w świetle wykładni historycznej, funkcjonalnej i systemowej tego przepisu uzasadnione jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odstąpienie od literalnej wykładni art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego i objęcie skarżących (jako rodziców ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną, z których jedną stanowi niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym) uprawnieniem wynikającym z tego przepisu.
Okoliczność, iż sprawa dowożenia dziecka skarżących do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] [...] w L. była rozpoznawana przez WSA w Szczecinie i NSA ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie. Sąd, rozpoznając sprawę ze skargi rodziców dziecka, nie jest co prawda związany opisanymi wyżej wyrokami w takim rozumieniu jakie związaniu nadaje art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", jednak nie może nie brać pod uwagę okoliczności, iż stan faktyczny uległ zmianie tylko w odniesieniu do okresu, za jaki skarżący domagają się pokrycia kosztów dowożenia dziecka do ośrodka w L. . Pozostałe okoliczności sprawy nie uległy zmianie, podobnie, jak przepisy prawa regulujące materię związaną z pokrywaniem przez gminę kosztów dowożenia do placówek oświatowych dzieci i młodzieży z różnego rodzaju niepełnosprawnościami.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach, z którego wynika, że w niniejszej sprawie zasadnym jest odstąpienie od językowej wykładni art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Istotnym jest bowiem cel omawianej regulacji, a jest nim zapewnienie dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością sprzężoną równego dostępu do edukacji dostosowanej do ich możliwości i potrzeb. Nie ma przy tym, zdaniem sądu, znaczenia nazwa ośrodka, w którym uczy się i przebywa dziecko skarżących.
W pierwszej kolejności bowiem należy rozważyć, czy jest to placówka odpowiednia dla dziecka skarżących, a to wynika przede wszystkim z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Analiza orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego dla syna skarżących, prowadzi do wniosku, że placówka wybrana przez rodziców dziecka odpowiada wymaganiom wynikającym z orzeczenia. W dokumencie tym, w punkcie dotyczącym preferowanych form kształcenia specjalnego, począwszy od formy najkorzystniejszej, wymieniono na pierwszym miejscu szkołę specjalną, na drugim szkołę specjalną w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, a dopiero na czwartym ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy. Oznacza to, że szkoła specjalna w ośrodku szkolno-wychowawczym w L. , do której uczęszcza syn skarżących jest jedną z dwóch najkorzystniejszych dla niego form kształcenia.
Nie sposób nie dostrzec, że tak określone preferencje co do form kształcenia syna skarżących korelują z przeznaczeniem specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, określonym w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. z 2023 r. poz. 651), dalej jako "rozporządzenie", w którym w § 36 wskazano, że specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży:
1) niesłyszących i słabosłyszących;
2) niewidomych i słabowidzących;
3) z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją;
4) z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym;
5) z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera;
6) z niepełnosprawnościami sprzężonymi.
Biorąc pod uwagę zakres działania tego rodzaju ośrodków nie ulega wątpliwości, że jest to placówka właściwa dla dziecka skarżących, u którego stwierdzono niepełnosprawność sprzężoną, które jest [...] i niepełnosprawne intelektualnie w stopniu umiarkowanym.
Należy przy tym zwrócić uwagę na okoliczność, iż – wbrew wywodom organu, w placówce tej dla syna skarżących, został sporządzony indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, ze wskazaniem zajęć rewalidacyjnych i ich wymiaru, o czym świadczą załączone do skargi dokumenty. Realizacja programu została dwukrotnie poddana ewaluacji, czego dowodzą arkusze wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia.
Nie ulega zatem wątpliwości, że szkoła do której dziecko skarżących uczęszcza realizuje indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, a zatem spełnia warunki do uznania jej za placówkę, o której mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Na marginesie zaznaczyć należy, że organ nie podjął żadnych działań w kierunku ustalenia, czy ośrodek w L. i szkoła, do której uczęszcza dziecko skarżących tego rodzaju działania (rewalidację) w stosunku do niego realizuje.
Nie mogły zostać uwzględnione wywody organu, dotyczące przeznaczenia i realizowanego przez ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze programu dla osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi, o których mowa w § 53 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Podkreślenia bowiem wymaga, iż syn skarżących oprócz niepełnosprawności intelektualnej jest osobą niewidomą, co oznacza, że najbardziej właściwą dla niego placówką jest ośrodek stworzony i przeznaczony dla takich właśnie wychowanków.
Stąd też, przy uwzględnieniu wytycznych wynikających z przywołanych wyżej wyroków, wydanych w tej sprawie należało uznać, że placówka ta spełnia wymagania, o których mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że przepis ten nie przewiduje kryterium odległości, nie określa również, iż placówka wybrana przez rodziców ma być "najbliższą" jego miejsca zamieszkania. W konsekwencji, przy uwzględnieniu dokonanej przez sądy obu instancji wykładni tego przepisu, do której sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni się przychyla, a także okoliczności, iż placówka, o której mowa spełnia wymagania wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i realizuje przy tym zajęcia rewalidacyjne, w tym przewidziane w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym, należało uznać, że organ ma obowiązek zwrotu poniesionych przez rodziców dziecka kosztów, związanych z dowożeniem go do placówki.
Odnosząc się do argumentacji organu, dotyczącej istnienia na terenie S. ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego i płynących z tego korzyści zarówno dla dziecka jak i rodziny skarżących trzeba wyjaśnić, że po pierwsze dziecko skarżących do placówki tej już uczęszczało i – jak wynika z oświadczenia matki, w jego rozwoju nastąpił regres. Po wtóre preferowaną placówką dla dziecka skarżących jest szkoła specjalna i do takiej placówki dziecko obecnie uczęszcza. Nie jest rzeczą organu podejmowanie decyzji za rodziców i orzekanie o tym, co jest dla dziecka i jego rodziny najlepsze. Obowiązujące przepisy takich uprawnień organowi nie dają.
Nie zasługiwały na uwzględnienie wywody organu, z których wynika, że praktyka literalnej wykładni art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. znalazła uznanie Najwyższej Izby Kontroli, należy bowiem zwrócić uwagę na to, że sąd nie jest związany wykładnią przepisów stosowaną przez NIK, może i ma obowiązek dokonywać własnej, samodzielnej wykładni przepisów prawa, a rzeczą organów – stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest się do wykładni tej zastosować.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Jednocześnie, zważywszy na to, że organ nie wziął pod uwagę wytycznych wynikających z wyroku WSA w Szczecinie z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 713/23 i w dalszym ciągu, odmawiając skarżącym zwrotu kosztów dowożenia dziecka do wybranej placówki, prezentuje własną wykładnię art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o., co zdaniem sądu oznacza, że organ nie zamierza skarżącym przyznać wnioskowanej pomocy, sąd – na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. orzekł o uznaniu uprawnienia skarżących do otrzymania zwrotu kosztów dowożenia dziecka F. J. do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w L. w roku szkolnym 2024/2025.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2022 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 – j.t.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło