II SAB/Sz 103/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Burmistrza G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałej części skargę oddala. IV. Zasądza od Burmistrza G. na rzecz skarżącej J. K. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. J. K. działając na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 14 lipca 2016 r. skierowała do Burmistrza, drogą elektroniczną wniosek o udzielenie informacji publicznej obejmującej dane - za okres od 01.01.2012 r. do dnia odpowiedzi na wniosek, zawarte w wykazie danych o dokumentach zawierających dane o środowisku i jego ochronie. Wykaz ten, na mocy art. 21 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) winien być publicznie dostępny. W związku z tym, że skarżąca nie mogła zapoznać się z przedmiotowym wykazem za pośrednictwem jakichkolwiek publikacji internetowych złożyła wniosek o jego udostępnienie. Wniosek ten w ustawowym terminie, nie tylko nie został wykonany, ale przed wszystkim nie został w ogóle rozpoznany, co jednoznacznie przesądza o rażącej bezczynności organu. J. K. wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez Sąd, obciążenie organu kosztami według norm przepisanych oraz ukarania organu grzywną w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wyjaśnił, że wniosek J. K. z dnia 14 lipca 2016 r. przesłany drogą elektroniczną został niestety przeoczony przez pracownika zastępującego osobę odpowiedzialną za obsługę korespondencji przychodzącej, przebywającą wówczas na urlopie wypoczynkowym. Po wpłynięciu skargi do organu w dniu 9 sierpnia 2016 r. niezwłocznie zweryfikowano korespondencję przychodzącą mailowo, potwierdzając wpływ wniosku J. K. i jego niezałatwienie w ustawowym terminie. W dniu 12 sierpnia 2016 r. udzielono wnioskodawczyni odpowiedzi na wniosek, wyjaśniając, że organ nie jest w posiadaniu informacji, o które wnioskowała. Wykaz danych o dokumentacji zawierających dane o środowisku, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), jest bowiem obecnie w Gminie w fazie tworzenia. Niekompletny jeszcze wykaz (niezawierający danych za wszystkie okresy) znajduje się pod linkiem: http://bip.golczewo.pl/strony/ 5840.dhtml, oraz linkiem: http://wykaz.ekoportal.pl/CardList.seam?urzad=Urz%C4 %85d+Mieiski+w+Golczewie. Zarządzeniem z dnia 8 września 2016 r. Sąd zobowiązał Burmistrza do nadesłania dowodu doręczenia J. K. pisma organu z dnia 12 sierpnia 2016 r. W odpowiedzi na powyższe, organ nadesłał zwrotne potwierdzenie odbioru pisma z dnia 12 sierpnia 2016r. adresowanego do J. K, z którego wynika, że pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 17 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz 2009r., str. 103). Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia udostępnienia informacji to obowiązany jest tego dokonać w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z tych form działania, zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. W niniejszej sprawie ocenie podlegało czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, dopuścił się bezczynności. Nie ulega wątpliwości, że informacja wnioskowana przez J. K. stanowiła informację publiczną, a Burmistrz jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek J. K. wpłynął do organu drogą elektroniczną w dniu 14 lipca 2016 r. Jak przyznał sam organ z uwagi na przeoczenie tej wiadomości przez pracownika, odpowiedź na wniosek została udzielona wnioskodawczyni dopiero po wpłynięciu skargi na bezczynność, w piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. doręczonym skarżącej w dniu 17 sierpnia 2016 r. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność, Sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona, uchwałą siedmiu sędziów NSA, linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (uchwała NSA z dnia 26.11.2008 r. sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już zrealizowana, nawet jeśli organ przekroczył termin przewidziany do jej dokonania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został po wniesieniu skargi, jednakże przed jej rozpoznaniem, co powoduje, że w toku zawisłej przed Sądem sprawy sądowoadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak stwierdził NSA w wyroku z 17.11.2015 r., sygn. akt II OSK 652/15, rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Z akt sprawy wynika, że wniosek J. K. został rozpoznany po upływie 1 miesiąca. Bezsprzecznie zatem organ przekroczył czternastodniowy termin do udostępnienia wnioskowanej informacji. Biorąc pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie Burmistrza nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych z mocy ustawy, a przy tym przekroczenie terminu nie było znaczne, zaś po wpłynięciu do organu skargi niezwłocznie wystosował on do skarżącej pismo (z dnia 12 sierpnia 2016 r.) zawierające wyjaśnienie zaistniałej sytuacji (spowodowanej przeoczeniem pracownika zastępującego osobę zajmującą się obsługą wpływającej korespondencji), stwierdzić należy, że po stronie organu nie wystąpiło rażące naruszenie prawa. Zaznaczenia wymaga, że organ po wpłynięciu skargi na bezczynność i powzięciu informacji o złożonym wniosku, niezwłocznie udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe, Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uznając, że bezczynność organu w niniejszym przypadku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałej części tj. wymierzenia organowi grzywny uznając, że wymierzenie organowi grzywny nie byłoby celowe, zwłaszcza przy niestwierdzeniu rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącą wpisu w kwocie 100 zł.