II SAB/Sz 109/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 18 września 2014 r., S. K., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. P. B. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w[...] w związku z realizacją wniosku skarżącego z dnia 29 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wyłaniający się z akt sprawy, jej stan faktyczny, przedstawia się następująco. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r., S. K. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] o udostępnienie informacji publicznej, a mianowicie: "treści jednej – dowolnie wybranej – decyzji administracyjnej, jaką organ wydał w miesiącu lipcu 2014 r.". Jednocześnie wnioskujący podał, że po zapoznaniu się z taką decyzją, zastrzega sobie prawo do dokonania publicznej oceny legalności działalności inspektoratów nadzoru budowlanego. Organ pismem z dnia 8 września 2014 r., wezwał S. K. do uzupełnienia braków ww. wniosku, przez sporządzenie podania zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie wzoru wniosku o ponowne wykorzystanie informacji publicznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 94). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wniesionej przez S. K. (działającego poprzez pełnomocnika), za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiat w dniu 23 września 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie), skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni, od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu, na rzecz skarżącego, kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o niewymierzanie organowi grzywny. W uzasadnieniu skargi S. K. podał, że nie otrzymał od organu informacji objętej wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2014 r., co oznacza stan naruszenia prawa. Zdaniem strony, wezwanie organu do złożenia wniosku na formularzu było bezzasadne. Skarżący stwierdził, że w żadnym zakresie nie składał wniosku o ponowne wykorzystanie informacji, lecz wyłącznie prawo do udostępnienia informacji zwykłej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w mieście na prawach powiatu odpowiadając na skargę S. K., w piśmie z dnia 6 października 2014 r. wniósł o jej oddalenie, ewentualne odrzucenie bądź umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość. Organ wyjaśnił, że po uzyskaniu informacji, z treści skargi, w jakim trybie skarżący wnioskował o udostępnienie dowolnie wybranej decyzji, organ niezwłocznie przesłał żądany dokument w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając tym samym skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.". Objęty skargą jej przedmiot dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mieście na prawach powiatu w sprawie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Zasady i tryb udostępniania informacji mających walor publicznych, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Powołany akt służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ww. ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego mieście na prawach powiatu jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mieście na prawach powiatu wniosek S. K. z dnia 29 sierpnia 2014 r. dotyczył udostępnienia treści decyzji administracyjnej wydanej przez ten organ. Decyzja taka posiada walor informacji związanej bezpośrednio ze sferą działalności podmiotu zobowiązanego, zawiera informację odnoszącą się do przedmiotu jego kompetencji i zadań, tworzą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tiret pierwsze, będąc rodzajem informacji o treści takich aktów i zawartych w nich rozstrzygnięć, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniesienie skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie musi być przy tym poprzedzone jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 522/14, opubl. w Lex nr 1492501). W świetle wypracowanego stanowiska judykatury w przedmiocie udostępniania informacji publicznej, przyjmuje się, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do takiej informacji będącej informacją publiczną, a podmiot zobowiązany nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Jak wynika z brzmienia art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że niewątpliwie w dacie wniesienia skargi (23 września 2014 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w mieście na prawach powiatu pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 29 sierpnia 2014 r. Jednakże przed dniem rozpoznania skargi, w ślad za pismem z dnia 6 października 2014 r., organ udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną, w postaci decyzji jaką wydał w lipcu 2014 r. Jak zaznaczył przy tym organ, powyższe działania podjął w trybie uwzględnienia skargi w całości, na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego. Do konstatacji takiej prowadzi stanowisko, jakie zaprezentował skład siedmiu sędziów NSA w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (opubl. w ONSAiWSA 2009/4/63 Prok.i Pr.-wkł. 2009/6/62), stwierdzając, że jeżeli do dnia orzekania przez sąd, organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe również z tego powodu i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku o umorzeniu postępowania sądowego w tejże sprawie. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania sprawy w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowym przypadku Sąd uznał, że powyższej bezczynności nie sposób uznać za rażącą w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i z tego względu orzekł, jak w pkt II wyroku. Zwłoka w załatwieniu wniosku strony nie miała bowiem miejsca z naruszeniem maksymalnego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak również nie miała cech notoryczności, lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych ustawą, a wynikała z przyjętego przez organ stanowiska, że wniosek strony został złożony w trybie przepisów dotyczących ponownego wykorzystania informacji publicznej. O kosztach zasądzonych na rzecz skarżącego, Sąd orzekł, jak w pkt III wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wspomnianej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).