II SAB/Sz 113/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na przewlekłość postępowania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania zażalenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 28 maja 2025 r. J. O. złożył w jednym piśmie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na przewlekłość postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako: "organ") w przedmiocie rozpoznania zażalenia oraz na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu rozdzielił ww. skargi w ten sposób, że skargę na przewlekłość postępowania organu w przedmiocie rozpoznania zażalenia wpisano pod sygn. akt II SAB/Sz 113/25, natomiast skargę na ww. postanowienie organu wpisano pod sygn. akt II SA/Sz 424/25, o czym poinformowano skarżącego i organ. Następnie, zarządzeniami z dnia 17 czerwca 2025 r., skarżący został wezwany w niniejszej sprawie do: - wykazania, czy przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi, - uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...]złotych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwania została doręczona stronie skarżącej w dniu 26 czerwca 2025 r. Termin do wykazania wniesienia ponaglenia oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął z dniem 3 lipca 2025 r. (czwartek), jednak skarżący w ww. terminie, ani dotychczas, nie uiścił wpisu sądowego od skargi, nie wykazał również, że przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia. W piśmie złożonym do Sądu w dniu 30 czerwca 2025 r. skarżący oświadczył jedynie, że uiścił wpis sądowy od skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 424/25 i że nie wie, czy ma opłacić wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie, ponieważ skarga złożona w dniu 28 maja 2025 r. dotyczy wyroku z dnia 14 sierpnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Sz 383/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej "k.p.a."). Przepis ten stanowi, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej (bezczynność organu). Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Z treści odpowiedzi na skargę organu nie wynika, ażeby przez wniesieniem skargi do Sądu skarżący wniósł takie ponaglenie, zaś na wezwanie Sądu do wykazania, czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, skarżący nie odpowiedział. W ustalonym stanie faktycznym uznać zatem należy, że skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 k.p.a., skutkiem czego jego skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Ponadto, zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. termin do uiszczenia wpisu wynosi siedem dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd na mocy art. 220 § 3 powołanej ustawy. W rozpatrywanej sprawie, pomimo skutecznego doręczenia stronie skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w dniu 26 czerwca 2025 r., wpis nie został uiszczony. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.