II SAB/Sz 117/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska(spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umorzyć postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 25 września 2014 r., S. K., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. P. B. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z realizacją wniosku skarżącego z dnia 29 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wyłaniający się z akt sprawy, jej stan faktyczny, przedstawia się następująco. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r., przesłanym pocztą elektroniczną, S. K. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie informacji publicznej, a mianowicie: "treści jednej – dowolnie wybranej – decyzji administracyjnej, jaką organ wydał w miesiącu lipcu 2014 r.". Jednocześnie wnioskujący podał, że po zapoznaniu się z taką decyzją, zastrzega sobie prawo do dokonania publicznej oceny legalności działalności inspektoratów nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 8 września 2014r., wezwał S. K. do uzupełnienia braków ww. wniosku, przez: - wypełnienie podania zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie wzoru wniosku o ponowne wykorzystanie informacji publicznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 94), - podpisanie pisemnego wniosku, gdyż dostarczony nie zawiera podpisu niezbędnego dla przesłania dokumentu pocztą elektroniczną, - wskazanie konkretnej decyzji, tj. jej znaku, daty i przedmiotu sprawy. W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania ww. wniosku, skarżący pismem z dnia 9 września 2014 r., przesłanym pocztą elektroniczną, poinformował organ, że prosi "o udostępnienie treści pierwszej decyzji, jaką tut. Organ wydał w lipcu br. Jeśli decyzje oznaczone są numerami porządkowymi, to o treść decyzji z pierwszym numerem porządkowym dla miesiąca lipca". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesionej przez S. K. (działającego poprzez pełnomocnika), za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 25 września 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie), skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni, od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu, na rzecz skarżącego, kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o niewymierzanie organowi grzywny. W uzasadnieniu skargi S. K. podał, że nie otrzymał od organu informacji objętej wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2014 r., co oznacza stan naruszenia prawa. Zauważył, że został wezwany do sprecyzowania wniosku, dokonał tegoż sprecyzowania, a organ mimo to pozostaje w zwłoce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę S. K., w piśmie z dnia 14 października 2014 r. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r., Nr [...] odmówił wnioskodawcy udzielenia żądanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.". Objęty skargą jej przedmiot dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Zasady i tryb udostępniania informacji mających walor publicznych, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Powołany akt służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ww. ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, można więc przyjąć, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek S. K. z dnia 29 sierpnia 2014 r. dotyczył udostępnienia treści decyzji administracyjnej wydanej przez ten organ. Decyzja taka posiada walor informacji związanej bezpośrednio ze sferą działalności podmiotu zobowiązanego, zawiera informację odnoszącą się do przedmiotu jego kompetencji i zadań, tworzą więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tiret pierwsze, będąc rodzajem informacji o treści takich aktów i zawartych w nich rozstrzygnięć, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniesienie skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie musi być przy tym poprzedzone jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 522/14, opubl. w Lex nr 1492501). Odnosząc się do kolejnych aspektów w sprawie, Sąd zwraca uwagę, że w sytuacji, gdy organ jest w posiadaniu informacji publicznej, wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), a także w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Według tego przepisu, udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W razie niemożliwości dochowania tego terminu, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Z kolei w razie niemożliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 ustawy, organ powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie (decyzji administracyjnej) podmiot dysponujący informacją publiczną odmawia udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, art. 3 ust. 1 pkt 1), a także wtedy, gdy odmawia przekazania informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, określa warunki ponownego wykorzystywania informacji publicznej czy określa wysokość opłat (art. 23g ust. 11 ustawy). W kontekście powyżej powołanych przepisów można wyprowadzić wniosek, że z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. W świetle art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, prowadzi do zobowiązania organu przez sąd administracyjny do rozpoznania wniosku strony. Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że niewątpliwie w dacie wniesienia skargi (25 września 2014 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 29 sierpnia 2014 r. Jednakże przed dniem rozpoznania skargi, organ rozpatrzył wniosek strony, kończąc postępowanie w sprawie decyzją administracyjną z dnia [...] r. o odmowie udzielenia żądanej informacji. Tym samym stan bezczynności po stronie organu administracyjnego ustał. Sąd zobowiązany jest uwzględnić w sprawach skarg na bezczynność organu, stan sprawy z chwili orzekania. W konsekwencji podjęcie przez organ aktu, po wniesieniu skargi, przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 P.p.s.a., nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (por. wyrok NSA z 16 marca 2000 r., sygn. I SAB 201/99, opubl. w Lex nr 54517). Należy jednocześnie podkreślić, że w postępowaniu, w którym strona zarzuca organowi bezczynność, sąd administracyjny nie poddaje ocenie merytorycznej aktu, który został wydany przed rozpoznaniem takiej skargi. Skoro zatem nie można na datę orzekania w tej sprawie, stwierdzić stanu bezczynności, to uznać należy, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe, co stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia niniejszego postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku o umorzeniu postępowania sądowego w tejże sprawie. Wydanie przez organ decyzji, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania sprawy w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowym przypadku Sąd uznał, że powyższej bezczynności nie sposób uznać za rażącą w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i z tego względu orzekł, jak w pkt II wyroku. Zwłoka w załatwieniu wniosku strony nie miała bowiem miejsca z naruszeniem maksymalnego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak również nie miała cech notoryczności, lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych ustawą, a wynikała z przyjętego przez organ stanowiska, że wniosek strony został złożony w trybie przepisów dotyczących ponownego wykorzystania informacji publicznej. O kosztach zasądzonych na rzecz skarżącego, Sąd orzekł, jak w pkt III wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wspomnianej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).