II SAB/Sz 12/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 kwietnia 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] J.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność "Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego" polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Zarządzeniem sądu z dnia [...] zobowiązano skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz do wykazania daty nadania tego wezwania w urzędzie pocztowym, bądź bezpośrednio w siedzibie organu poprzez nadesłanie odpowiednio dowodu nadania wezwania na Poczcie, bądź kopii wezwania z potwierdzeniem przyjęcia przez organ - w terminie 7 dni, od dnia otrzymania niniejszego zobowiązania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu [...]. W odpowiedzi na zobowiązanie sądu, skarżący w piśmie z dnia [...] wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu oraz oświadczył, że stosowne pismo wniósł do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] złożone do akt sprawy [...], powołując się przy tym na pismo z dnia [...] złożone do akt sprawy [...]. Ponadto jako dowód w sprawie skarżący przywołał treść skargi do sądu z [...] oraz pismo sądu skierowane do Kolegium z dnia [...] znajdujące się przy sprawie II Ko 29/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, że J.C. zarzucił bezczynność Prezesowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który nie jest organem administracji publicznej, a w rezultacie brak jest podstaw prawnych do skutecznego postawienia mu zarzutu bezczynności. Sąd przyjął zatem, że intencją skarżącego było złożenie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego będącego organem administracji publicznej, uprawnionym do rozpoznania jego wniosku z dnia [...]. W świetle art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Nawet zatem, jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone w art. 246 P.p.s.a., oczywista bezzasadność skargi wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oczywista bezzasadność skargi z przyczyn procesowych ma miejsce w sytuacji gdy upłynął termin do jej wniesienia, gdy strona nie wyczerpała toku instancji, czy też gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie (por. post. NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 608/08, publ. na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niewyczerpanie przed jej złożeniem środków zaskarżenia. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden przewidziany w ustawie środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 2 powołanej ustawy). W przypadku skargi na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.". Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że jeżeli organem, którego dotyczy skarga na bezczynność, jest samorządowe kolegium odwoławcze, to skarga do sądu administracyjnego powinna zostać poprzedzona wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na to, że z nadesłanych akt administracyjnych, jak i ze skargi, nie wynikało, czy skarżący skorzystał z wyżej opisanego środka zaskarżenia, zatem sąd wystosował do strony odpowiednie zobowiązanie. Wprawdzie skarżący udzielił na wezwanie sądu odpowiedź pismem z dnia [...], jednakże w piśmie tym nie wykazał spełnienia warunku dopuszczalności skargi określonego w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. W tym względzie należy wskazać, że wbrew stanowisku skarżącego, wymienione przez niego - w odpowiedzi na zobowiązanie sądu - pisma nie mogą stanowić dowodu przesądzającego o wyczerpaniu środków zaskarżenia. Pisma, na które powołuje się skarżący, tj. z dnia [...], z dnia [...] ([...]), jak i z dnia [...] stanowiły skierowane do sądu skargi lub wnioski. Z kolei pismo z dnia [...] znajdujące się przy sprawie II KO 29/14 dotyczyło przekazania przez sąd skargi J.C. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem nadania jej biegu i udzielenia odpowiedzi na skargę. Niewątpliwie żadne ze wskazanych pism nie może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 §1 K.p.a., z uwagi na adresata tych pism jak i ich charakter. Ponadto do wskazanych pism nie załączono jakiegokolwiek pisma stanowiącego potwierdzenie złożenia w organie opisanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Sąd uznał zatem, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika oczywista bezzasadność skargi J.C., która uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy stosownie do art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.