II SAB/Sz 12/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Burmistrza Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza M. do rozpoznania wniosku z dnia 24 czerwca 2016r, II. stwierdza, że Burmistrz M. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. nakłada na Burmistrza M. grzywnę w wysokości [....] ([...]) złotych, IV. zasądza od Burmistrza M. na rzecz R. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. R. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Urzędu Miejskiego w M. z prośbą o udostępnienie dokumentów i informacji w następującym zakresie: 1. Jakie umowy z J. P. zawarła Gmina M. w okresie od dnia [...] r., jakie wynagrodzenie na podstawie tych umów zostało wypłacone, a w przypadku gdy umowy zostały zawarte a wynagrodzenie zostało wypłacone, wnioskodawca prosi o przesłanie kopii wyżej wskazanych umów oraz rachunków bądź faktur wystawionych przez J. P. oraz dowodów zapłaty przez Gminę M. . 2. Jakie umowy na wykonanie prac związanych z remontem Ratusza Miejskiego w M. zawarła Gmina M. w okresie od dnia [...] r. i z jakimi podmiotami oraz jakie kwoty zostały przeznaczone na zapłatę wynagrodzenia dla tych podmiotów, przy czym wnioskodawca prosi również o przesłanie kopii zawartych przez Gminę M. umów, rachunków lub faktur wystawionych przez kontrahentów Gminy oraz dowodów zapłaty. 3. Kompletu dokumentacji złożonej przez Gminę M. do Urzędu Marszałkowskiego w związku z rozliczeniem zadania pod nazwą "Ochrona oraz poprawa stanu zabytkowego Ratusza Miejskiego w M. poprzez remont obiektu" w okresie od dnia [...] r. 4. Przedstawienie szczegółowego rozliczenia zadania "Ochrona oraz poprawa stanu zabytkowego Ratusza Miejskiego w M. poprzez remont obiektu" z podziałem na środki własne Gminy M. i środki otrzymane w ramach dotacji z Zachodniopomorskiego Urzędu Marszałkowskiego oraz z podziałem na środki wypłacone na rzecz poszczególnych wykonawców, podmiotów pełniących nadzór inwestorski oraz zakupy własne Gminy M. . Pismem z dnia [...] r. R. O. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza M. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r. Burmistrz M. , w odpowiedzi na ww. wniosek R. O. , pismem z dnia [...] r. poinformował wnioskodawcę, że nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji publicznej, ponieważ aktualnie organ nie dysponuje dokumentami umożliwiającymi odpowiedź, zostały one bowiem przejęte na wniosek Prokuratury Okręgowej w S.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie oddalenie skargi na bezczynność Burmistrza M. w całości, wskazując, że wniosek skarżącego dotyczy robót budowlanych, których skarżący był wykonawcą do czasu odstąpienia od umowy przez Gminę M. z winy wykonawcy i służy uzyskaniu informacji przydatnych skarżącemu w toczącym się aktualnie procesie karnym dotyczącym przedmiotowej inwestycji, a związane z nią dokumenty zostały przejęte przez Policję na wniosek Prokuratury Okręgowej w S. na czas nieokreślony. Ponadto, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została skarżącemu udzielona w piśmie organu z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. Burmistrz M. poinformował Sąd, że dokumenty, których udostępnienia żądał skarżący zostały przekazane do Prokuratury Okręgowej w S. na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. z dnia [...] r. sygn. [...] o żądaniu dobrowolnego wydania rzeczy; o przeszukaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.". Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zdaniem Sądu, objęte wnioskiem informacje stanowią informację publiczną, zaś Burmistrz M. – zgodnie z treścią art. 4 u.d.i.p. - jest podmiotem zobowiązanym do jego załatwienia w trybie określonym przepisami u.d.i.p (v. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r. nr IV SAB/Po 155/1). Zasadą jest, że po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany winien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną, ewentualnie w tym terminie wydać – zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. – decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., przy czym obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Jeżeli podmiot taki nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku, by nie pozostawać w stanie bezczynności, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt. I OSK 1644/09 – dostępne w Internecie na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi, wniosek o udostępnienie informacji publicznej został doręczony organowi w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r., doręczonym skarżącemu już po wniesieniu przez niego skargi na bezczynność Burmistrza M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, organ poinformował wnioskodawcę, że nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji publicznej, ponieważ aktualnie organ nie dysponuje dokumentami umożliwiającymi odpowiedź. Zostały one bowiem przejęte na wniosek Prokuratury Okręgowej w S. . Jak wynika z wyjaśnień Burmistrza M. zawartych w piśmie z dnia [...] r. przedłożonym do akt niniejszej sprawy dokumenty, których udostępnienia żądał skarżący, zostały przekazane przez organ do Prokuratury Okręgowej w S. na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. z dnia [...] r. o żądaniu dobrowolnego wydania rzeczy. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że skoro organ poinformował już skarżącego, że nie jest możliwe udostępnienie żądanej przez niego informacji publicznej, ponieważ dokumenty umożliwiające udzielenie przedmiotowej informacji zostały przejęte na wniosek Prokuratury Okręgowej w S. , to w dniu orzekania nie istnieje już podstawa do zobowiązania Burmistrza M. do udzielenia informacji. W związku z tym - zgodnie z art. 149 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - niniejsze postępowanie w tym zakresie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie, wskazać należy, że w związku ze zmianą art. 149 § 1 p.p.s.a. wprowadzoną ustawami: z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2016 r. poz. 1169) oraz z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 76, poz. 409), w sprawach z zakresu informacji publicznej wydanie decyzji przez organ administracyjny w toku postępowania sądowego nie zwalania sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Bd 11/14, WSA w Łodzi z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 140/13, WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 482/12). W ocenie Sądu, powyższe będzie miało zastosowanie również w sytuacji zawiadomienia skarżącego (już po wniesieniu przez niego skargi na bezczynność) o tym, że organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach rozpatrywanej sprawy organ, udzielając w dniu [...] r. odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] r., bez wątpienia nie zachował ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej. Przy czym zauważyć należy, że co najmniej do dnia 14 września 2016 r. organ dysponował dokumentami, na podstawie których możliwe było rozpoznanie wniosku skarżącego, a które dopiero po tej dacie zostały wydane Prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w S. . Jednocześnie, organ nie powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia, jak również nie podał terminu, w którym udzieli informacji. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że Burmistrz M. , jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, w dniu wniesienia skargi w niniejszej sprawie pozostawał w bezczynności. W orzecznictwie wskazuje się, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w znaczeniu art. 149 p.p.s.a., należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie sprawy administracyjnej. Przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy pozoruje swoją aktywność (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 96/16). W wyroku z dnia 8 sierpnia 2016 r. WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 128/16 stwierdził, że ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić zarówno proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, jak i także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www. orzeczenia.nsa.gov.pl.). W ocenie Sądu, w odniesieniu do bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej można mówić o rażącym naruszeniu prawa, skoro, jak już wyżej wskazano, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] r. dopiero pismem z dnia [...] r. Uchybienie terminu do załatwienia jego wniosku było zatem znaczne. Jednocześnie, wskazać należy, że organ miał możliwość rozpoznania ww. wniosku skarżącego w ciągu ponad dwóch miesięcy od jego wpływu do organu, bowiem dokumenty, o których mowa powyżej, zostały wydane prokuraturze po [...] r. Jednak tego nie uczynił, co stanowi wyraz albo lekceważenia skarżącego, albo celowego przedłużenia postępowania. Z tego powodu Sąd wymierzył Burmistrzowi M. grzywnę w wysokości [...] zł. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który został zastosowany wobec nieuzasadnionej zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W przekonaniu Sądu zastosowanie tej sankcji spowoduje, że w przyszłości organ będzie respektować obowiązki wynikające z przepisów prawa. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie II. wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., natomiast grzywnę nałożył na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.