II SAB/Sz 123/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego M. W. z dnia [...] sierpnia 2021 r., II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania Marszałka Województwa do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego z dnia 17 sierpnia 2021 r., IV. zasądza od Marszałka Województwa na rzecz M. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] sierpnia 2021 r. Marszałek Województwa (dalej: "Organ"), za pośrednictwem platformy ePUAP, otrzymał od M. W. (dalej "Strona", "Skarżący") wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "wnioski o przystąpienie na prawach strony dot. postępowania w sprawie wniosku [...] Sp. z o.o. i [...] [...] Sp. z o.o. o wycinkę drzew przy ul. [...] (dz. nr [...] z obrębu [...]), załączenie całej korespondencji w powyższej sprawie, w tym wezwań do usunięcia braków formalnych". sierpnia 2021 r. Organ prowadzący sprawę znak [...] poinformował Skarżącego, że żądane informacje mogą zostać udostępnione w trybie z ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 poz. 247 ze zm., dalej jako: u.o.o.ś.). Jednocześnie, przekazano Stronie informację o konieczności uiszczenia opłaty wyliczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2010 r. - w sprawie opłat za udostępnianie informacji o środowisku (Dz. U. z 2010 r. Nr 215, poz. 1415 ze zm.) Skarżący dnia 10 września 2021 r. wniósł Skargę na bezczynność organu. Organ dnia 13 września 2021 r. udostępnił żądane informacje zgodnie ze złożonym wnioskiem. Wnosząc skargę, Skarżący zarzucił Organowi naruszenie art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Skarżący zarzucił również Organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust.1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniania na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 u.o.o.ś., udostępnieniu podlegają wszystkie informacje o środowisku i jego ochronie znajdujące się w posiadaniu organu lub dla niego przeznaczone - a więc również wnioski o przystąpienie na prawach strony do postępowania w sprawie wycinki drzew. Nadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. do informacji o środowisku i jego ochronie podlegających udostępnieniu należą informacje o środkach administracyjnych dotyczących środowiska. Organ procedował wniosek Skarżącego zgodnie z u.o.o.ś. i w oparciu o powyższe normy. Jak wynika z art. 14 ust. 1 u.o.o.ś.: "Władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku.". Z powyższego względu wniosek o udostępnienie informacji z 17 sierpnia 2021 r. Organ winien załatwić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż do dnia 17 września 2021 r. Nie jest zatem tak, jak twierdzi Skarżący, że w przedmiotowej Organ pozostaje lub pozostawał w bezczynności, gdyż zgodnie art. 37 § 1, pkt 1 k.p.a. bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie ustawowym - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd mając na uwadze treść art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej, w skrócie: "p.p.s.a.) rozpoznał sprawę w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b - sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2 art. 149 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Określenie na czym polega bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wymaga odniesienia się do przepisów właśnie tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Organ stoi na stanowisku, że w sprawie nie doszło do bezczynności, bowiem, zgodnie z art. 14 ust. 1 u.o.o.ś., na udzielenie informacji miał 30 dni. Skarżący uważa natomiast, że doszło do bezczynności bowiem zgodnie z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust.1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, informacja, o którą się zwracał powinna zostać udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku. W tak zarysowanym sporze Sąd przyznał rację Skarżącemu. Sąd podkreśla, że wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej wyznaczył granice faktyczne i prawne sprawy. W konsekwencji granice sprawy wyznacza Strona, najpierw składając wniosek o udzielenie informacji wniosek o publicznej poprzez udostępnienie wniosków o przystąpienie na prawach strony dot. postępowania w sprawie wniosku [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. o wycinkę drzew przy ul. [...] (dz. nr [...] z obrębu [...]) oraz całej korespondencji w powyższej sprawie, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tego względu, zdaniem Sądu, organ zobowiązany był do stosowania trybu, a zatem także terminów załatwienia sprawy. wskazanych w tej ustawie, a nie w ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Dalej wyjaśnić należy, że Organ pozostaje lub pozostawał w bezczynności, gdyż zgodnie art. 37 § 1, pkt 1 k.p.a. bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie ustawowym. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W świetle powyższego wskazać należy, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Jak wynika z okoliczności stanu faktycznego skarżący złożył wniosek o wniosek o udostępnienie informacji publicznej 17 sierpnia 2021 r. i w ciągu 14 dni jego wniosek nie została załatwiony. Nie poinformowano go także, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie późniejszym. Bezspornie organ należy do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. W niniejszej sprawie bezsporny pozostaje również publiczny charakter informacji objętych wnioskiem, a także to, że organ żądanej informacji nie udzielił wnioskodawcy w terminie przewidzianym ustawą. Z uwagi na to, że żądana informacja stanowiła informację publiczną, a organ był podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a nadto w tym terminie nie poinformował o udostępnieniu informacji publicznej w późniejszym czasie, nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. Przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14 i w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13). Organ procedował wniosek Skarżącego zgodnie z u.o.o.ś. i udzielił Skarżącemu żądanych informacji w terminie 30 dni od złożenia wniosku. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują, iż Organ co prawda nie udzielił informacji w żądanej formie w ustawowym terminie, czego sam nie kwestionuje, jednak wskazane wyżej okoliczności i uchybienia nie świadczą o rażącym charakterze naruszenia prawa. Bezczynność organu nie przybrała postaci celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania, dlatego orzeczono, jak w pkt II sentencji wyroku. Wobec informacji o udzieleniu informacji, Sąd umorzył postępowanie w tej sprawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., (pkt III sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt V wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł. Wszystkie wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.