II SAB/Sz 126/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. i M. M. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie roszczeń odszkodowawczych postanawia: odrzucić skargę W dniu [...] r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w[...] , za pośrednictwem organu, skarga A.i M. M. na bezczynność Rady Gminy [...] w przedmiocie roszczeń odszkodowawczych. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż bezczynność organu polega na niepodjęciu działań mających na celu naprawienie szkody wynikłej z uchwały Rady Gminy [...] z dnia 30 grudnia 2004 r. Nr XXX/348/04, zgodnie z którą działka budowlana wnioskodawców nr [...] położona w [...] została zaliczona do terenów leśnych o funkcji lasu ochronnego. A. i M. M. zwrócili się do Sądu o "zawezwanie uczestnika postępowania do próby ugodowej" w zakresie naprawienia szkody w jeden z następujących sposobów: przywrócenie możliwości zabudowy działki, dokonanie zamiany działki na inną nadającą się do zabudowy, wykup działki, wypłacenie odszkodowania lub w inny sposób zaproponowany przez Gminę. Jako podstawę prawną żądania skarżący wskazali na art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został doprecyzowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", stosownie do którego, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W świetle powyższego przepisu, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt V SAB/Wa 2/07, LEX nr 337771). Warunkiem dopuszczalności skargi jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. Przy czym nie zawsze działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych. Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy skarga wniesiona przez skarżących należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ww. ustawy jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego sąd skargę odrzuca. W niniejszej sprawie skarga została złożona na bezczynność Rady Gminy [...] polegającą na zaniechaniu przez ten organ naprawienia szkody wynikłej z podjętej uchwały. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 Nr 80, poz.717 ze zm.) jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy : odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części (ust. 1). Realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej (ust.2). W doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż wyżej wskazane roszczenia właściciela nieruchomości w stosunku do gminy mają charakter cywilnoprawny i powinny zostać uregulowane w drodze stosownej umowy między stronami tj. między właścicielem a gminą (por. Z. Niewiadomski "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz.", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, s. 295). Jeśli umowa taka nie dojdzie do skutku to właścicielowi, w myśl art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przysługuje możliwość dochodzenia swoich roszczeń w trybie przepisów cywilnych przed sądem powszechnym. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż właściwość sądu administracyjnego w zakresie roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 2 ww. ustawy została wyłączona spod właściwości tego sądu i przekazana sądowi powszechnemu. W tym stanie rzeczy, skoro przedmiot niniejszej sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zatem skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.