II SAB/Sz 127/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak ( spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2015r. sprawy ze skargi H. M. na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. w przedmiocie wszczęcia postępowania I. umarza postępowanie sądowe w zakresie określonym w punktach 1,2 i 3 skargi, II. stwierdza, że bezczynność w zakresie opisanym w punkcie I wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. na rzecz skarżącej H. M. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. (wpływ do urzędu [..] r.) H. M. , właścicielka lokalu nr [..] w budynku nr [..] przy [..] , zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z próbą o podjęcie czynności w sprawach: 1) braku wentylacji w pomieszczeniu kuchni, 2) braku odpowietrzenia kanalizacji w łazience, 3) doprowadzenia skrzynek z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej do jej lokalu i lokalu nr [..] znajdujących się na klatce schodowej do stanu zgodnego z wymogami prawa (licznik zużycia energii elektrycznej nie znajduje się w jej mieszkaniu, a zatem nie stanowi części instalacji elektrycznej jej lokalu), 4) skontrolowania, czy lokal nr [..] (tj. znajdujący się nad jej mieszkaniem) może być użytkowany jako lokal mieszkalny z uwagi na wykonywaną adaptację strychu na pomieszczenie mieszkalne. W dniu [..] r. wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. zażalenie H. M. na niezałatwienie w terminie ww. spraw w zakresie: 1) nieprawidłowego wykonania w przewodzie wentylacyjnym kratek wentylacyjnych w pomieszczeniu kuchni lokalu nr [..] i w pomieszczeniach kuchni lokali mieszkalnych na drugim i trzecim piętrze budynku, 2) braku odpowietrzenia kanalizacji pomieszczenia łazienki w lokalu nr [...] , 3) legalności zmiany sposobu użytkowania części kondygnacji poddasza na lokal mieszkalny nr [...] w budynku, 4) doprowadzenia skrzynki z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej jej lokalu i lokalu nr [..] znajdujących się na klatce schodowej do stanu zgodnego z wymaganiami prawa, tzn. rozdzielenie zabezpieczeń do osobnym skrzynek i przeniesienie jej 3 bezpieczników do osobnej skrzynki, co uniemożliwi nielegalny pobór prądu przez sąsiada, 5) sprawy prowadzonej przez ten organ pod znakiem [...] dotyczącej sprawdzenia legalności zamontowania w przewodzie kominowym w lokalu nr [...] w budynku urządzenia powodującego bardzo głośny hałas, w której organ ten pismem z dnia [...] r. poinformował stronę o tym, że podjął czynności w sprawie ujawnienia źródła hałasu. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia H. M. , na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. w sprawach: 1) nieprawidłowego wykonania otworów wentylacyjnych w przewodzie obsługującym pomieszczenia kuchni lokalu nr [...] w budynku nr 1 przy ul. Piastów w S. i pomieszczenia kuchni lokali mieszkalnych na drugim i trzecim piętrze tego budynku, 2) braku odpowietrzenia kanalizacji pomieszczenia łazienki lokalu mieszkalnego nr [..] w budynku nr [..] przy ul. [..] w S. , 3) "prowadzonej pod nr[...] , dotyczącej sprawdzenia legalności zamontowania w przewodzie kominowym, w lokalu nr [...] w ww. budynku, urządzenia powodującego bardzo głośny hałas", w której organ ten pismem z dnia [...] 2010 r. poinformował stronę o tym, że podjął czynności w sprawie ujawnienia źródła hałasu, - wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu w Powiecie Grodzkim [...] dodatkowy termin załatwienia ww. spraw do dnia [...] r. Kolejnym postanowieniem wydanym w tym samym dniu ww. organ w odpowiedzi na zażalenie w sprawach : 1) ustalenia zgodności z prawem zmiany sposobu użytkowania części poddasza na lokal mieszkalny nr [..] w budynku nr [...] przy [...] w S. , 2) doprowadzenia skrzynek z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej lokali mieszkalnych nr [...] i [...] w budynku nr [...] przy [...] w S., znajdujących się na klatce schodowej do stanu zgodnego z wymaganiami prawa, tzn. rozdzielenia zabezpieczeń do osobnych skrzynek i przeniesienia bezpieczników lokalu nr [...] do osobnej skrzynki, - odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektowi Nadzoru Budowlanemu w Powiecie Grodzkim [...] dodatkowego terminu załatwienia opisanych powyżej spraw. W dniu [..] r. H. na M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] w sprawach: 1) nieprawidłowego wykonania otworów wentylacyjnych w przewodzie obsługującym pomieszczenie kuchni lokali nr [...] w budynku nr [...] przy [...] w S. i pomieszczenia kuchni lokali mieszkalnych na drugim i trzecim piętrze tego budynku, 2) brak odpowietrzenia kanalizacji pomieszczenia łazienki lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy [...] w S. , 3) prowadzonej pod znakiem [...][...] , a dotyczącej sprawdzenia legalności zamontowania w przewodzie kominowym, w lokalu nr [..] w ww. budynku, urządzenia powodującego bardzo głośny hałas, w której organ ten pismem z dnia [...] r. poinformował, że podjął czynności w sprawie ujawnienia źródła hałasu, 4) legalności zmiany sposobu użytkowania kondygnacji poddasza na lokal mieszkalny nr [..] w budynku przy ul. [...] , 5) doprowadzenia skrzynki z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej jej lokalu (III piętro) i lokalu nr [..] (poddasza) znajdującej się na klatce schodowej na III piętrze do stanu poprzedniego, tzn. rozdzielenia zabezpieczeń do osobnych skrzynek - przeniesienie jej 3 bezpieczników do osobnej skrzynki. W skardze strona wniosła o zobowiązanie organu do wszczęcia postępowań administracyjnych w ww. sprawach i wydania rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że pomimo wyznaczenia przez ZWINB postanowieniem z dnia [...] r. PINB terminu załatwienia spraw do dnia [..] r. nie otrzymała ani zawiadomień o wszczęciu postępowań, ani podjętych w tych sprawach rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w przedmiotowych sprawach, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zostały wydane: postanowienie z dnia [...] r. w sprawie lokalu nr [..] w budynku przy [...] 1, decyzja z dnia [...] r. umarzająca postępowanie w pozostałych podnoszonych przez stronę sprawach oraz decyzja z dnia [...] r. dotycząca wykonania wentylacji łazienki w lokalu nr [...] . Przy czym skarżąca otrzymała do wiadomości ww. decyzje oraz pismem z dnia [...] r. została poinformowana o wynikach prowadzonego w Inspektoracie postępowania wyjaśniającego w pozostałych sprawach. Do akt administracyjnych organ załączył decyzję z dnia [..] r. nr [...] o umorzeniu prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie poniżej wymienionych nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu wskazywanych w pismach H. M. w budynku przy [...] 1 w S. : 1) wentylacji kuchni w lokalu nr [...] (na III piętrze) i na II piętrze budynku, 2) odpowietrzenia kanalizacji w lokalu nr [...] , 3) hałasu wydobywającego się z komina wskazanego przez H. M. , z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem swojej skargi uczyniła bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] , co wypełnia dyspozycję ww. przepisu. Stosownie do art. [..] 9 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenia postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy czym Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, obowiązany jest do uwzględnienia stanu sprawy istniejącego w dniu orzekania. Z akt sprawy wynika bezspornie, że na dzień wniesienia skargi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] pozostawał w bezczynności co do sprawy: 1) nieprawidłowego wykonania otworów wentylacyjnych w przewodzie obsługującym pomieszczenie kuchni lokalu nr [...] w budynku nr [..] przy [...] w S. i pomieszczenia kuchni lokali mieszkalnych na drugim i trzecim piętrze tego budynku, 2) braku odpowietrzenia kanalizacji pomieszczenia łazienki lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy [...] w S. , 3) prowadzonej pod znakiem [...]w przedmiocie ujawnienia źródła hałasu wydobywającego się z komina. Jednakże w dniu [...] r. powiatowy organ nadzoru budowlanego wydał decyzję, którą umorzył postępowanie administracyjne dotyczące następujących nieprawidłowości budynku przy [...] w S. : 1) wentylacji kuchni w lokalu nr [...] (na III piętrze) i na II piętrze budynku, 2) odpowietrzenia kanalizacji w lokalu nr [...] , 3) hałasu wydobywającego się z komina wskazanego przez H. M. . Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Zdaniem Sądu, zestawienie przedmiotu skargi z przedmiotem ww. decyzji prowadzi do wniosku, że organ po wniesieniu skargi załatwił trzy sprawy będące przedmiotem żądania strony skarżącej. Oznacza to, że na dzień wyrokowania brak jest podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności w rozumieniu art. [...] 9 § 1 P.p.s.a., zatem należało umorzyć postępowanie sądowe w zakresie bezczynności określonej w punktach 1, 2, 3 skargi jako bezprzedmiotowe stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Jednocześnie Sąd na podstawie art. [..] 9 § 1a P.p.s.a. stwierdził w pkt II wyroku, że ww. bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przy czym kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie bowiem musi być znaczne i niezaprzeczalne. Innymi słowy rzecz ujmując rażące naruszenie prawa to wyraźne, ewidentne, bezdyskusyjne i drastyczne naruszenie treści obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 20[..] r., sygn. akt II SAB/Łd 124/[..] , dostępne w Internecie). Ocena okoliczności niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że powiatowy organ nadzoru budowlanego rażąco naruszył art. 37 § 2 i 12 ustawy z dnia [..] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 20[...] r., poz. 267 ze zm.- zwanej dalej "K.p.a."), skoro załatwił sprawę, po upływie niemal 4 miesięcy od terminu wyznaczonego przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] r. A nadto, co ma istotne znaczenie, bezczynność w tym zakresie dotyczyła wniosku złożonego w organie I instancji w dniu [...] r. oraz sprawy prowadzonej przez ten organ od [...] r. Odnosząc się do kolejnego żądania skarżącej, tj. dotyczącego bezczynności organu w sprawie legalności zmiany sposobu użytkowania kondygnacji poddasza na lokal mieszkalny nr [..] w budynku przy ul. [...] w S. , to Sąd uznał, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy przepis art. 35 § 1 K.p.a., który zobowiązuje organy do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.) Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ przeprowadził szereg czynności wyjaśniających w reakcji na wystąpienie strony zawarte w piśmie z dnia [...] r. o zbadanie zgodności z prawem adaptacji strychu na pomieszczenia mieszkalne. Mianowicie pismem z dnia [...] r. oraz dnia [...] r. organ zwrócił się do Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w S. oraz do Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego w S. o udostępnienie kopii dokumentów i pozwoleń, na podstawie których wykonano adaptację strychu w budynku przy [...] 1 na lokal mieszkalny nr [..] . Po otrzymaniu odpowiedzi, w dniu [...] r. wystosował kolejne pismo do UM WGN, w którym wniósł o udzielenie informacji, czy w zasobach znajdują się dokumenty pozwalające ustalić na jakiej podstawie lokal został przez Miasto [...] włączony do gminnego zasobu lokali mieszkalnych. Stosowna odpowiedź wpłynęła w dniu [...] r., zaś w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] nałożył na Gminę Miasto [...] obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie poddasza budynku przy [...] 1 w S. na mieszkanie nr [..] . Analiza przytoczonego przebiegu postępowania dowodzi, że wprawdzie powiatowy organ nadzoru budowlanego przekroczył termin rozpoznania sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a., tym nie mniej nie dopuścił się bezczynności skoro w badanym okresie podejmował niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie chybiony jest również zarzut dotyczący bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku strony o doprowadzenie skrzynki z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej jej lokalu (III piętro) i lokalu nr [..] (poddasza) znajdującej się na klatce schodowej na III piętrze do stanu zgodnego z wymogami prawa (poprzedniego), tzn. rozdzielenia zabezpieczeń do osobnych skrzynek i przeniesienia jej 3 bezpieczników do osobnej skrzynki. W ocenie Sądu, lektura akt administracyjnych wskazuje, że i w tym przypadku organ podjął stosowne czynności mające na celu ustalenie, czy doszło do naruszenia w ww. zakresie prawa budowlanego, a o wyniku swoich ustaleń (prawidłowości podłączenia instalacji eklektycznej) poinformował stronę w piśmie z dnia [...] r. Również Inspektor Nadzoru Budowlanego ustosunkował się do ustaleń powiatowego organu nadzoru budowlanego w kontekście żądania strony. W postanowieniu z dnia [...] r. odmawiając wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia tej sprawy podniósł, że szczegółowych wyjaśnień udzielono stronie w piśmie z dnia [...] r. [...] .KM, a obowiązujące przepisy prawa nie zawierają postanowień, zgodnie z którymi instalacja elektryczna w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych, oddanych do użytkowania przed wejściem w życie obowiązującej ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych do tej ustawy, musiała spełniać żądane przez stronę wymagania. Sąd podziela powyższe stanowisko dodatkowo wskazując, że aczkolwiek zbadanie zgodności z prawem podłączenia lokalu do instalacji elektrycznej ma związek z działaniami organu nadzoru budowlanego, tym nie mniej żądanie rozdzielenia zabezpieczeń do osobnych skrzynek nie obligowało organu do wszczęcia postępowania i wydania decyzji czy podjęcia innego aktu administracyjnego w tej kwestii, gdyż stanowiłoby to o niedopuszczalnej ingerencji w sprawy wewnętrzne Wspólnoty Mieszkaniowej. Skoro dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania, to uznać należy, że powiatowy organ nadzoru budowlanego co do omawianego żądania nie był bezczynny. Mając powyższe na uwadze Sąd stosownie do art. 151 P.p.s.a. w pkt III wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. określonym w punktach 4 i 5 skargi dotyczących legalności zmiany sposobu użytkowania kondygnacji poddasza na lokal mieszkalny nr [..] oraz doprowadzenia skrzynki z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej do lokalu nr [...] i [..] do stanu poprzedniego. O kosztach postępowania (pkt IV wyroku) orzeczono zaś w oparciu o treść art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.