II SAB/Sz 127/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka -Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Ł. T. K. na bezczynność Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie zmiany stopnia oraz przyczyny niepełnosprawności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] r. Ł. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie zmiany stopnia niepełnosprawności. Zarządzeniem Sądu z dnia 21 października 2016 r. zobowiązano skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał środek zaskarżenia poprzez skierowanie do organu wyższego stopnia zażalenia na bezczynność Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności oraz nadesłanie kopii tego wezwania wraz z dowodem jego nadania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zobowiązania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 31 października 2016 r. W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 7 listopada 2016 r. oświadczył, że wyczerpał środek zaskarżenia poprzez skierowanie do organu wyższego stopnia, czyli do Sądu Okręgowego zażalenia na bezczynność Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności ponieważ ma wezwanie do Sądu Okręgowego na rozprawę z dnia 24.03.2015 r. Wskazał, że był wzywany w sprawie apelacji i w tym momencie wyczerpał środek zaskarżenia i nie ma do kogo już się odwołać. Równocześnie pismem z dnia 7 listopada 2016 r. Ł. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zatem nawet, jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone w art. 246 p.p.s.a., oczywista bezzasadność skargi wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oczywista bezzasadność skargi z przyczyn procesowych ma miejsce w sytuacji gdy upłynął termin do jej wniesienia, gdy strona nie wyczerpała toku instancji, czy też gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 608/08, publ. na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niewyczerpanie przed jej złożeniem, środków zaskarżenia. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden przewidziany w ustawie środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 2 powołanej ustawy). W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U z 2011 r. poz.127 Nr 721), ustawodawca powołał powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwszą instancję oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako drugą instancję. Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że jeżeli organem, którego dotyczy skarga na bezczynność, jest Powiatowy Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności to skarga do sądu administracyjnego powinna zostać poprzedzona wniesieniem zażalenia na bezczynność tego organu do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności Z uwagi na to, że z nadesłanych akt administracyjnych, jak i ze skargi, nie wynikało, czy skarżący skorzystał z wyżej opisanego środka zaskarżenia, sąd wystosował do strony odpowiednie zobowiązanie. Wprawdzie skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie sądu pismem z dnia 7 listopada 2016 r., jednakże wskazywane przez skarżącego wezwanie Sądu Okręgowego na rozprawę nie stanowi wyczerpania środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 37 § 1 k.p.a., nie stanowi bowiem zażalenia na bezczynność skierowanego do organu wyższego stopnia tj. wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Sąd uznał zatem, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika oczywista bezzasadność skargi Ł. K., która uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy stosownie do art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji, Sąd odstąpił od przesłania skarżącemu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk "PPF") obowiązującego w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, ze względu na bezcelowość tej czynności. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.