II SAB/Sz 130/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie postanawia: odrzucić skargę L. G. (dalej jako: "skarżący") pismem z dnia 7 sierpnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej jako: "Kolegium", "organ") polegającą na "dopuszczeniu do dotychczasowego sposobu prowadzenia postępowania i dopuszczenie do przewlekłości przez Wójta Gminy D. przez 8 lat w postępowaniu w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działki [...] obręb B. gmina D. ze szkodą dla działek nr [...], [...] obręb [...] Gmina [...]." W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o odrzucenie skargi. Organ wyjaśnił, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Szczecinie obecnie nie jest prowadzone żadne postępowanie, w którym organ odwoławczy mógłby dopuścić się przewlekłości. Postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie prowadzone jest bowiem przed organem I instancji, w związku z decyzją kasatoryjną Kolegium, a organ odwoławczy nie jest uprawniony do merytorycznej ingerencji w to postępowanie, w tym do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, o co wnioskował skarżący. Kolegium wyjaśniło, że po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 1194/21 Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z dnia 22 lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Takie rozstrzygnięcie Kolegium podjęło również rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 29 maja 2024 r. znak WOŚ.OŚ.6331.1.02.2023.AB, mając na uwadze w szczególności uprzednio wyrażone stanowisko, a także zmierzając do wykazania okoliczności uwypuklonych w ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 1194/21, o co postuluje skarżący w składanych pismach i ponagleniach. Organ odwoławczy podał dalej, że po wydaniu decyzji kasatoryjnej w sprawie SKO/KU/457/2286/2024 skarżący składał ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy, a także zażalenie na postanowienie w przedmiocie rozpoznania ponaglenia. Ponaglenia, zażalenia zostały rozpoznane postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. znak SKO/KU/507/1662/2025, postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r. znak SKO/KU/507/2010/2025, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2025 r. SKO/WE/507/2030/2025, pismem z dnia 7 lipca 2-25 r. znak SKO/KU/507/1662/2025, zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. znak SKO/KU/457/2286/2024. Kolegium wskazało nadto, że wobec wywiedzionego zażalenia na postanowienie SKO z dnia 24 maja 2023 r. znak SKO.SJ.507.2240.2023, postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r. znak SKO/KU/507/2010/2025 stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. Ponadto, pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. znak SKO/WE/507/2030/2025 przekazano skargę na przewlekłość postępowania organowi I instancji, celem przesłania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zgodnie z wolą skarżącego. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że skarga na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie jest niezasadna wobec braku zawiśnięcia sprawy, w której organ mógłby dopuścić się przewlekłości, a także wobec rozpoznania wniosków skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że bezczynność to stan niezałatwienia sprawy w określonym przepisami terminie. Przewlekłość zaś występuje, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się w związku z tym, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Natomiast przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje takie przypadki prowadzenia postępowania, jak np.: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, stan zastoju procesowego wynikający z zaniechania lub wadliwości działań organu. Podkreślić należy, że skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności kończących postępowanie w sprawie (art. 149 § 1 p.p.s.a.), jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie zgodnie wskazuje się na specyfikę badania takich skarg, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania czy organ rzeczywiście nie podjął stosownych działań w załatwieniu wniosku, do którego był zobowiązany. Oznacza to, że rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie wnika jaka decyzja powinna zapaść w sprawie, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1628/14, publ. w CBOSA). W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Szczecinie poprzez "dopuszczenie" do sposobu prowadzenia postępowania i do przewlekłości przez Wójta Gminy D. w sprawie odmowy nakazania właścicielce działki nr [...] w [...] – M. D. przywrócenia stanu poprzedniego przedmiotowej działki lub wykonania na jej terenie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...],nr [...] i nr [...] w [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO/KU/457/2286/2024, po rozpatrzeniu odwołania L. G. i E. G. od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 29 maja 2024 r. znak WOŚ.OŚ.6331.1.02.2023.AB uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powyższa decyzja doręczona została skarżącemu 15 kwietnia 2025 r. Decyzja ta podlegała odrębnemu zaskarżeniu sprzeciwem, o czym prawidłowo organ pouczył skarżącego w decyzji. Zgodnie z uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OPS 5/19 z dnia 22 czerwca 2020 r. i sygn. II OPS 1/21 z dnia 7 marca 2022 r. (publ. w CBOSA) skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tej przyczyny Sąd orzekł o odrzuceniu niniejszej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.