II SAB/Sz 161/21

WyrokWSA w Szczecinie2022-02-03

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ w S. dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek A.K. z dnia 12 października 2021 r. i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ organ udostępnił wnioskowaną informację przed rozpoznaniem skargi. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Dyrektor Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ w S. dopuścił się bezczynności, ponieważ odpowiedź na wniosek została udzielona po upływie ustawowego terminu 14 dni, a organ nie powiadomił o opóźnieniu zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Sąd uznał jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę niezwłoczne podjęcie przez organ czynności zmierzających do załatwienia wniosku i brak wskazania przez skarżącego na naruszenie jego interesu.
Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Dyrektora Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ w S. w dniu 12 października 2021 r. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w dniu 14 października 2021 r. (częściowo) i 5 listopada 2021 r. (w całości). Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielanie informacji zgodnie z żądanym zakresem i w ustawowym terminie. Skarżący domagał się zobowiązania organu do udzielenia informacji, orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa i zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] w S. do udostępnienia informacji publicznej. 2. Stwierdzono, że Dyrektor [...] w S. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku A.K. z dnia [...] r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Dyrektora W [...] w S. na rzecz skarżącego A.K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Dyrektora [...] w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] w S. do udostępnienia informacji publicznej, 2. stwierdza, że Dyrektor [...] w S. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku A.K. z dnia [...] r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Dyrektora W [...] w S. na rzecz skarżącego A.K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. wniósł skargę na bezczynność na Dyrektora Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ w S. , zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176 t.j. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") przez nieudzielanie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia podanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 j.t.; dalej: "P.p.s.a.") orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania. Dnia 12 października 2021 r. Skarżący za pośrednictwem e-Puap złożył do Dyrektora Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ w S. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zadając następujące pytania: 1. Czy w państwa przychodnia odmawia udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta? 2. Jeżeli odmawiacie Państwo udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta, to proszę podać na jakiej podstawie prawnej? 3. Jak weryfikujecie czy pacjent bez maseczki zakrywającej usta i nos, jest zwolniony z jej noszenia? 4. Jeżeli weryfikujecie przypadki o których mowa w pkt. 3, to na jakiej podstawie prawnej? 5. W jaki sposób realizujecie część podstawowych badań lekarskich, które wymagają zdjęcia takiej maseczki zakrywającej usta i nos? 6. Czy jako wykwalifikowany personel medyczny zdajecie sobie sprawę, że maseczki przez Was wymagane przy wejściu do przychodni, nie chronią pacjenta ani Was przez wirusem, gdyż chronią tylko przed większymi cząsteczkami, o średnicy powyżej 1 mikrometra (pm), a nie przed samymi wirusami o średnicy mierzonej w nanometrach (w przypadku koronawirusa jest to 60-140 nm)? 7. Jeżeli zdajecie sobie sprawę, że maseczki przez Was wymagane nie chronią przed korona wirusem, to dlaczego odmawiacie udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta? 8. Czy posiadacie Państwo oświadczenia wszystkich zatrudnionych u Was lekarzy, którzy oświadczyli, że nie udzielą pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta? 9. Jeżeli nie posiadacie państwo oświadczeń o których mowa w pkt. 8, to na jakiej podstawie personel przy wejściu do przychodni zakazuje wejścia pacjentowi bez maseczki zakrywającej usta i nos?" 10. Czy po nie wpuszczeniu do przychodni pacjenta bez maseczki przez personel na wejściu, Wasi lekarze uzasadniają i odnotowują ten fakt w dokumentacji medycznej pacjenta? 11. Gdzie pacjent który nie zostanie wpuszczony do przychodni, a tym samym odmówicie mu pomocy medycznej z powodu braku maseczki zakrywającej usta i nos, może taka pomoc uzyskać, czy go o tym informujecie? 12. Biorąc pod uwagę zarówno opisane wyżej sytuacje, jak i przede wszystkim znaczenie oraz doniosłość zawodu lekarza, iż odmowa podjęcia lub kontynuowania czynności medycznych musi być zawsze traktowana jako wyjątek usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami istniejącymi po stronie lekarza lub pacjenta, czy postępujecie Państwo zgodnie z prawem każdego człowieka do ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych jest jednym z fundamentalnych praw, zagwarantowanych w art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., a poprzednio w art. 70 ust. 1 Konstytucji z 1952 r. Prawo to konkretyzowane jest w ustawach szczególnych, przede wszystkim w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.), a także w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204 ze zm.), a poprzednio ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. Nr 50, poz. 458 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami pacjent ma między innymi prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej?" W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 14 października 2021 r. organ poinformował Skarżącego, że przychodnia spełnia wszelkie wymagania prawne i sanitarno-epidemiologiczne, w celu wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej. Jak dalej wskazał Organ, z uwagi za fakt, że za wprowadzenie obostrzeń są odpowiedzialne instytucje centralne, dlatego w celu uzyskania szczegółowych informacji, poproszono Skarżącego o kontakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, Ministerstwem Zdrowia oraz Głównym Inspektorem Sanitarnym, podając adresy do korespondencji wskazanych instytucji. W ocenie Skarżącego organ udzielił odpowiedzi na ww. wniosek w ustawowym terminie, jednakże uczynił to w nieprawidłowy sposób. Skarżący wskazał, że każdy dokument urzędowy stanowi informację publiczną. Nie dotyczy to jednak dokumentów wewnętrznych, ale to organ musi dokładnie sprawdzić, czy aby na pewno dany dokument jest dokumentem wewnętrznym. Jedynie skróty myślowe, notatki oraz zapiski i informacje o charakterze roboczym (wykorzystywane przy tworzeniu dokumentu urzędowego) wchodzą w skład dokumentów wewnętrznych. Wszystkie pozostałe dokumenty należą do kategorii dokumentów urzędowych i jako takie podlegają udostępnieniu na zasadach u.d.i.p. Organ ponosi odpowiedzialność za niewłaściwy podział dokumentów. Nawet dokumenty nie spełniające definicji dokumentu urzędowego mogą posiadać materiał podlegający już trybowi informacji publicznej, chociaż dokumenty jako takie nie podlegają udostępnieniu. Skarżący zwrócił uwagę, że pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" na gruncie u.d.i.p. obejmuje każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną. Ograniczenie ze względu na prywatność (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Według Skarżącego nie ulega wątpliwości, że wszelkie informacje i dokumenty dotyczące osób pełniących funkcje publiczne podlegają udostępnieniu na zasadach u.d.i.p. Dotyczy to również ich danych osobowych. Skarżący podkreślił, że ograniczenie dostępności informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady. Ewentualne wątpliwości w tym przedmiocie należy przesądzać na rzecz zasady jawności. Według Skarżącego zadane pytania stanowiły informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Skarżący wskazał, że elementem rzetelności działania organów demokratycznego państwa jest zapewnienie obywatelom prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, łączącego się z powszechnie aprobowaną w państwach demokratycznych, zasadą "otwartego rządu", oznaczającą transparentność działalności wszystkich organów władz publicznych. Na poparcie swojej argumentacji Skarżący powołał szereg wyroków sądów administracyjnych. Pismem z 5 listopada 2021 r., w uzupełnieniu odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 12 października 2021 r., Organ poinformował Skarżącego, że: 1. Przychodnia nie odmawia udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta. Jeżeli taka sytuacja miała miejsce, to personel zostanie odpowiednio pouczony. 2. Ponieważ Przychodnia nie odmawia udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta, dlatego bezprzedmiotowe jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o podstawę prawną odmowy udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta. Jednak, zdajemy sobie sprawę, że zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2021 r. poz. 790 ze zm.), lekarz może nie podjąć lub odstąpić od leczenia pacjenta - co Przychodnia nie ma wpływu. 3. Przychodnia nie weryfikuje czy pacjent bez maseczki zakrywającej usta i nos, jest zwolniony z jej noszenia. W wyjątkowych sytuacjach możemy uprzejmie poprosić pacjenta o wskazanie przyczyny, a w razie wątpliwości może zostać wezwana Policja, lub Straż Miejska. 4. Ponieważ Przychodnia nie weryfikuje czy pacjent bez maseczki zakrywającej usta i nos, jest zwolniony z jej noszenia, dlatego bezprzedmiotowa jest odpowiedź na pytanie na jakiej podstawie prawnej Przychodnia weryfikuje czy pacjent bez maseczki zakrywającej usta i nos, jest zwolniony z jej noszenia. 5. W przypadku gdy badanie wymaga zdjęcia maseczki zakrywającej usta i nos oraz jeżeli jest to konieczne ze względów medycznych, to można zastosować zasady bezpieczeństwa, jak np. izolacja pacjenta. Decyzja zależy od lekarza i ma charakter indywidualny, zależy od sytuacji danego pacjenta. 6. Przychodnia nie jest uprawniona do weryfikacji, ani do oceny przydatności maseczek. 7. Ponieważ, Przychodnia nie jest uprawniona do weryfikacji, ani do oceny przydatności maseczek, dlatego bezprzedmiotowa jest odpowiedź na pytanie dlaczego odmawiamy udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta. 8. Nie zbieramy oświadczeń od lekarzy, że nie udzielą pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta. 9. Przychodnia nie odmawia udzielenia pomocy medycznej z powodu braku maseczki przez pacjenta. Jeżeli taka sytuacja miała miejsce, to personel zostanie odpowiednio pouczony. 10. Z uwagi na ochronę danych osobowych zawartych w dokumentacji medycznej, nie mam wiedzy, czy lekarze uzasadniają i odnotowują nie wpuszczenie do przychodni pacjenta w dokumentacji medycznej. 11. Jeżeli pacjent nie uzyskałby pomocy medycznej w Przychodni, to niezależnie od przyczyny takiej sytuacji, Przychodnia udziela informacji o najbliższym miejscu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w tym samym rodzaju i zakresie. 12. Tak, Przychodnia postępuje zgodnie z prawem każdego człowieka do ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W celu uzyskania szczegółowych informacji organ ponownie poprosił Skarżącego o kontakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, Ministerstwem Zdrowia oraz Głównym Inspektorem Sanitarnym. W piśmie z 9 listopada 2021 r. Organ stwierdził, że udzielona Skarżącemu 5 listopada 2021 r. odpowiedź wyczerpuje złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej. W związku z powyższym Organ wniósł o uznanie skargi za bezprzedmiotową i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Skarżący domagał się informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Należy ponadto wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. NSA w wyroku z 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). W świetle ugruntowanego stanowiska Sądów Administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza zatem niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji, co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2012 r., II SAB/Kr 122/12) Innymi słowy m.in. niepodjęcie czynności udostępnienia informacji, udzielenie informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, lub brak wydania decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek czy poinformowania strony o braku posiadania wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, co do zasady, uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania powyżej wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a. Reasumując, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma natomiast znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga zatem stwierdzenia, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., i czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości jak i nie jest sporne, że żądanie Skarżącego dotyczyło udostępnienia informacji publicznej oraz, że Dyrektor Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ jest pomiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Odnośnie zakresu podmiotowego wskazać należy na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska SP ZOZ w S. utworzona zarządzeniem Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 1998 r. w sprawie utworzenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej posiada osobowość prawną i jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, będącym podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą. Znaczenie samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r., K 20/9 wskazując, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych, zakłady te stanowią zabezpieczenie możliwości realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Tym samym nie budzi wątpliwości, że tak jak dyrektorzy szpitali tak i Dyrektor Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ w S. wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Okoliczność ta nie była w niniejszej sprawie kwestionowana. W rozpoznawanej sprawie nie budzi także wątpliwości Sądu, że żądana przez Skarżącego informacja stanowiła informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to również w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p wynika, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W świetle powyższego oczywistym jest, że każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania podmiotu wykonującego zadanie publiczne związane z ochroną zdrowia, a takim jest Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska SP ZOZ w S., pokrywająca koszty udzielanych świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych, stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Wszystkie dane dotyczące tak świadczonych usług medycznych jak i zasad ich świadczenia, organizacji pracy przychodni, statystyk medycznych obrazują zasady funkcjonowania ww. przychodni, przez co brak jest podstaw do kwestionowania obowiązku ich udostępnienia z uwagi na charakter wnioskowanej informacji. W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro zatem żądanie Skarżącego obejmowało udostępnienie informacji publicznej, obowiązkiem Organu było udzielenie informacji, o ile Organ był jej dysponentem oraz nie zachodziły okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Niezałatwienie zaś przez organ wniosku w zakresie żądania sformułowanego we wniosku Skarżącego w prawem przewidziany sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 ustawy), stanowi o jego bezczynności. Sąd ponownie podkreśla, że powyższego nie kwestionują strony postępowania, w tym Organ, który jak wynika z akt sprawy, pierwotnie pismem z 14 października 2021 r. poinformował Skarżącego, że przychodnia spełnia wszelkie wymagania prawne i sanitarno-epidemiologiczne, w celu wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej a następnie, pismem z dnia 5 listopada 2021 r., przekazał Skarżącemu objęte ww. wnioskiem z dnia 12 października 2021 r. informacje, których to okoliczności faktycznych Skarżący nie kwestionuje. Przy czym Sąd zauważa jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka art. 13 ust. 2 u.d.i.p. uprawniająca organ do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej z naruszeniem ww. 14-dniowego terminu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, Organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie powiadomił Skarżącego o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację/dokona czynności (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku). Przepisy u.d.i.p. nie dają bowiem podstaw do przyjęcia, że bez powiadomienia, o jakim stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p. możliwe jest skuteczne powoływanie się na termin dwumiesięczny i w konsekwencji skuteczne kwestionowanie stanu bezczynności, gdy reakcja na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nastąpiła po upływie 14 dni a przed upływem dwóch miesięcy od złożenia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2019 r., I OSK 2660/18). W rozpoznawanej sprawie Skarżący wskazuje jednakże, że ww. 14-o dniowym terminie Organ, w odpowiedzi na wniosek z 12 października 2021 r., skierował do Skarżącego jedynie ww. pismo z 14 października 2021 r., które - jak wprost wynika z jego treści - nie zawierało odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku Skarżącego, nie informowało o braku wnioskowanych informacji, nie stanowiło decyzji o odmowie udzielenia wnioskowanej informacji. Pismo to w istocie zawierało jedynie wskazanie danych innych podmiotów – instytucji centralnych – do których Organ "przekierował" Skarżącego. W tym zakresie Sąd przyznał zatem rację Skarżącemu. Nie sposób bowiem uznać, że ww. pismo Organu z 14 października 2021 r. – zestawiając je z treścią wniosku Skarżącego z dnia 12 października 2021 r. – stanowiło wypełnienie przez Organ obowiązków wynikających z u.d.i.p. Sąd zauważa, że okoliczności powyższych nie kwestionuje również Organ, który w odpowiedzi na skargę z 9 listopada 2021 r. sam wskazuje, że udzielił Skarżącemu uzupełniającej odpowiedzi na ww. wniosek pismem z dnia 5 listopada 2021 r., która wyczerpuje złożony przez Skarżącego wniosek o udzielenie informacji publicznej. A zatem organ był w posiadaniu wnioskowanej informacji i miał świadomość zakresu wniosku Skarżącego. Przy czym sąd ponownie podkreśla, że w sprawie nie została spełniona przesłanka art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył wniosek o udostępnienie ww. informacji 12 października 2021 r. i spełniony został warunek podmiotowy jak i przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji, to tym samym określony art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-o dniowy termin na udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej upłynął z dniem 26 października 2021 r. Sąd, zgodnie z powyższym, przyznał jednocześnie rację Skarżącemu, że pismo organu z dnia 14 października 2021 r. – jak jednoznacznie wynika z zestawienia jego treści z treścią wniosku Skarżącego z 12 października 2021 r. – nie stanowi realizacji obowiązku Organu w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego. Przy czym jak wynika z akt sprawy organ udzielił Skarżącemu pełnej odpowiedzi na ww. wniosek pismem z 5 listopada 2021 r., czego Skarżący nie kwestionuje. Jednakże udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek Skarżącego w dniu 5 listopada 2021 r. nastąpiło z naruszeniem określonego art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-o dniowego terminu na udostępnienie wnioskowanej informacji, co nie jest sporne w sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie została jednocześnie spełniona przesłanka powołanego powyżej art. 13 ust. 2 u.d.i.p. uprawniająca organ do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej z naruszeniem ww. 14-o dniowy terminu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, Organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie powiadomił Skarżącego o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku). Skoro nie budzi wątpliwości, że Organ nie załatwił wniosku Skarżącego w terminie wyznaczonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a zastosowanie w sprawie dwumiesięcznego terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek nie znajdowało uzasadnienia jako nie spełniające przesłanek z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., to zaszły podstawy do stwierdzenia, że w czasie składania skargi do sądu administracyjnego organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku. Jednocześnie Sąd wskazuje, że sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się w ten sposób, że po złożeniu skargi na bezczynność Organ udostępnił wnioskowaną informację w całości, czego Skarżący nie kwestionuje. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek Skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania organu do udzielenia wnioskowanej informacji podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec tego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej (pkt 1 sentencji). Załatwienie wniosku i udostępnienie informacji publicznej przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł w punkcie 2 sentencji, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem udostępnienie wnioskowanej informacji nastąpiło w dniu 5 listopada 2021 r., a więc – jak powyżej wskazano - doszło do przekroczenia czternastodniowego terminu na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - skoro wniosek Skarżącego złożony został skutecznie 12 października 2021 r. Nieznaczne przekroczenie ww. terminu nie uprawnia Sądu od odstąpienia do zastosowania w sprawie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jak i art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ponadto Sąd nie mógł uwzględnić argumentów Organu w zakresie problemów organizacyjnych (skierowane do sądu pismo Organu z 5 listopada 2021 r.) skoro w sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że w reakcji na wniosek Skarżącego Organ niezwłocznie podjął czynności zmierzające do jego załatwienia – nie został wobec niego bierny. Zarówno wymiar przekroczenia terminu na załatwienie sprawy, jak i podniesione przez organ okoliczności wskazują, że bezczynność nie wynikała ze złej woli organu. W ocenie Sądu opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło zatem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Ponadto przekroczenie terminu do udzielenia odpowiedzi nie było rażąco nadmierne, a Skarżący nie powołuje się na okoliczności wskazujące na naruszenie jego interesu poprzez brak uzyskania w ustawowym terminie odpowiedzi na jego żądanie. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. uwzględniając wynik sprawy, wniosek Skarżącego i wysokość poniesionych kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi (100 zł). Orzeczenia sądów administracyjnych wskazane w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło