II SAB/Sz 207/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. D. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. w sprawie nadzoru nad Sądem Rejonowym w W.. Skarżący argumentował, że obowiązkiem Prezesa Sądu Rejonowego w W. było udzielenie informacji publicznej, czego uporczywie nie robi, a które dotyczyło informacji o czynności dokonanej w sprawie o sygn. [...]. Do skargi wnoszący ją dołączył pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. z dnia [...] grudnia 2021 r., będące odpowiedzią na wnioski skarżącego z [...] listopada 2021 r. oraz z [...] listopada 2021 r., w którym organ wyjaśnił, że w sprawach związanych z wnioskami o udostępnienie informacji publicznych, prezes sądu apelacyjnego nie ma podstaw prawnych do zobowiązania prezesa sądu rejonowego do udostępnienia informacji publicznej. Organ pouczył, że w przypadku nie udzielenia informacji publicznej przez prezesa sądu rejonowego, okręgowego czy apelacyjnego, strona może złożyć skargę na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wpłynęło do niego szereg wniosków skarżącego, w tym z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] września 2021 r., [...] września 2021 r., [...] września 2021 r., [...] października 2021 r., [...] listopada 2021 r., [...] listopada 2021 r., które zawierają wniosek o zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w W. do udostępnienia informacji publicznej. Na pisma z dnia [...] listopada 2021 r. oraz z dnia [...] listopada 2021 r., organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. Organ podniósł, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje możliwości zobowiązania, przez jakikolwiek organ, niż sąd administracyjny, innego organu do udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. a zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie skarżący postawił Prezesowi Sądu Apelacyjnego w S. zarzut bezczynności odnośnie do zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego w W. do udostępnienia informacji publicznej. Sąd uznaje za konieczne wyjaśnić, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc do tego zobowiązany, w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji lub podjęciem innych czynności. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący domaga się od zaskarżonego organu zrealizowania uprawnienia procesowego, w przypadku bezczynności lub przewlekłości, w postaci zobowiązania organu niższego rzędu do rozpatrzenia sprawy, a więc sytuacji odpowiadającej instytucji ponaglenia, określonej w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wskazany środek wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). W myśl art. 37 § 5 k.p.a. organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Sąd wskazuje, że bezczynność w rozpoznaniu ponaglenia przez organy wskazane w art. 37 § 3 k.p.a. nie mieści się w katalogu spraw określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Wniesienie ponaglenia jest natomiast warunkiem koniecznym do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, co wynika z art. 53 § 2b p.p.s.a. Na gruncie przedmiotowej sprawy wymaga ponadto podkreślenia, że w postępowaniach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przepisy ustawy k.p.a. znajdują zastosowanie w bardzo wąskim zakresie - art. 16 i 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a mianowicie, w odniesieniu do decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie tej ustawy. Ustawa ta nie zawiera generalnego odesłania do stosowania przepisów k.p.a., a zatem wymóg wniesienia ponaglenia (uprzednio zażalenia) w rozumieniu art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi na bezczynność nie znajduje zastosowania (por. postanowienie NSA z dnia z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 811/19, opubl. w Lex nr 3231941). Słusznie wskazał Prezes Sądu Apelacyjnego, że nie może zobowiązać Prezesa Sądu Rejonowego w W. do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Jeśli skarżący o udzielenie takiej informacji wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w W., to tylko ten organ może wniosek skarżącego rozpoznać i tylko w stosunku do tego organu skarżący może podnosić zarzut bezczynności lub przewlekłości postępowania. Podsumowując stwierdzić należy, że w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Z tego powodu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.