II SAB/Sz 214/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 29 czerwca 2022 r., D. R. złożył, za pośrednictwem platformy e-PUAP, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza Miasta S., z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na cele bytowe. Zarządzeniem z dnia 25 października 2022 r., Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem platformy e-PUAP – w trybie art. 74a p.p.s.a. – w dniu 9 listopada 2022 r., jednak ani w zakreślonym terminie, ani dotychczas, skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu i nie nadesłał kopii ponaglenia wraz z dowodem jego nadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej "k.p.a."). Przepis ten stanowi, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Z treści odpowiedzi na skargę organu nie wynika, ażeby przez wniesieniem skargi do Sądu skarżący wniósł takie ponaglenie, zaś na wezwanie Sądu do wykazania, czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, skarżący nie odpowiedział. W ustalonym stanie faktycznym uznać zatem należy, że skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 k.p.a., skutkiem czego jego skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Na marginesie wskazać należy, że pismo w formie dokumentu elektronicznego - odpis zarządzenia z dnia 25 października 2022 r. o wezwaniu do nadesłania kopii ponaglenia wraz z dowodem jego złożenia we właściwym organie, zostało wysłane do skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej i nie zostało przez niego odebrane w przepisanym prawem terminie. Treść znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia dowodzi, że w dniach 26 października i 3 listopada 2022 r. do skarżącego zostały przesłane zawiadomienia o możliwości odbioru skierowanego do niego pisma w formie dokumentu elektronicznego. Pismo to nie zostało odebrane w terminie 14 dni od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia, zatem w sprawie zastosowanie powinna znaleźć instytucja fikcji doręczenia, ukształtowana przez treść art. 74a § 8 p.p.s.a. Oznacza to, że skierowane do skarżącego pismo w postaci elektronicznej należało uznać za doręczone po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. A zatem, skoro pierwsze zawiadomienie zostało przesłane w dniu 26 października 2022 r., to czternastodniowy okres, w którym możliwe było odebranie pisma przesłanego za pomocą środków komunikacji elektronicznej upłynął z dniem 10 listopada 2022 r. Stosownie więc do treści art. 74a § 8 p.p.s.a., skutek doręczenia tego pisma nastąpił z dniem 10 listopada 2022 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.