II SAB/Sz 236/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność i przewlekłość Marszałka Województwa Z. w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na Marszałka Województwa – Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S., zarzucając mu bezczynność i przewlekłość w postępowaniu mającym za przedmiot przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W powyższym piśmie skarżący wskazał, że wnioskiem z [...] grudnia 2021 r. wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. o zasiłek dla bezrobotnych. W dniu [...] lutego 2022 r. otrzymał pismo z WUP informujące, że sprawa nie będzie załatwiona w terminie ustawowym a termin załatwienia sprawy jest przewidywany do dnia [...] czerwca 2022 r. Kolejnymi pismami, otrzymanymi w dniach [...] czerwca 2022 r. i [...] sierpnia 2022 r., WUP w S. ponownie przedłużał powyższy termin odpowiednio do [...] sierpnia 2022 r. i do [...] października 2022 r. Skarżący nadmienił, iż dzwoniąc od stycznia 2022 r. dwa razy w miesiącu do WUP w S. uzyskiwał informację, że jego sprawa jest w trakcie załatwiania a urząd niemiecki nie odpisuje i nie dostarcza dokumentów oczekiwanych przez Marszałka Województwa. Do skargi dołączono ponadto pismo Dyrektora Departamentu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w Ministerstwie Rodziny i Pomocy Społecznej z [...] marca 2021 r. informujące skarżącego o ustaleniach tego organu dotyczących odmowy przyznania przez ZUS prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ministerstwo poinformowało skarżącego w piśmie o zasadach kontroli indywidulanych rozstrzygnięć w sprawach rentowych, która jest wykonywana przez sądy powszechne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedmiotowa sprawa jest sprawą szczególnie skomplikowaną. Wskazał, że organ nie działał przewlekle, bowiem już [...] grudnia 2021 r. wystąpił do zagranicznej instytucji o wystawienie właściwego dokumentu urzędowego potwierdzającego okresy zaliczane przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych. A następnie, w dniach [...] marca 2022 r. i [...] lipca 2022 r., ponaglał powyższą instytucję. Wyjaśnił też, iż na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się m.in. okresów opóźnień powstałych z przyczyn niezależnych od organu. W przedmiotowej sprawie, takim okresem opóźnienia wynikającym z przyczyn niezależnych od Marszałka Województwa, jest czas oczekiwania na odpowiedni dokument urzędowy z Niemiec. Ów okres trwa od dnia wystąpienia przez Wojewódzki Urząd Pracy w S. do niemieckiej instytucji właściwej o wydanie niezbędnego dokumentu (tj. od [...] grudnia 2021 r.). Ponadto w odpowiedzi na skargę podkreślono, że organ przed upływem terminu każdorazowo zawiadamiał A. W. o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., a także o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy. W konsekwencji, w świetle art. 35 § 3 i § 5 k.p.a. nie można wskazać, że sprawa skarżącego była prowadzona przewlekle i opieszale, albo aby organ pozostawał w bezczynności. Nadto, jak ocenił organ, w świetle obowiązujących przepisów obowiązkiem bezrobotnego jest dostarczenie do Wojewódzkiego Urzędu Pracy wszelkich posiadanych dokumentów niezbędnych do potwierdzenia przez instytucję zagraniczną prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność (tj. gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie ustawowym) lub skarg na przewlekłość (tj. gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy), wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej: k.p.a.) lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) względnie do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność (lub przewlekłość) organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu odwoławczego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., winien poprzedzać tego rodzaju środek prawny. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Ani opisane w skardze regularne telefony do organu administracji ani też pismo do Ministerstwa Rodziny i Pomocy Społecznej w sprawie odmowy przez ZUS przyznania skarżącemu renty (a więc innego niż zasiłek dla bezrobotnych świadczenia), nie dają się zakwalifikować jako ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. W szczególności jak wynika z art. 27 § 2 k.p.a. ponaglenie powinno winno posiadać uzasadnienie oraz wyraźnie wskazywać na wolę skorzystania z takiego środka zaskarżenia. Brak jest zatem podstaw do domniemywania woli skorzystania przez skarżącego z takiego środka prawnego. W tej sytuacji należało stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżania bezczynności oraz przewlekłości organu w trybie administracyjnym co winno następować poprzez wniesienie ponaglenia. Tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do skutecznego wniesienia skargi do sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.