II SAB/Sz 32/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania wniosku p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. C. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych. Pismem z dnia 15 listopada 2018 r. M. C. złożył do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej: "R.Z.G.W. w S.", wniosek o "określenie statusu bubla ścianki szczelnej na węźle wodnym P. Gmina S.", w którym zwrócił się, na podstawie art. 192 ustawy Prawo wodne, o wskazanie kto jest właścicielem urządzenia wodnego tzw. ścianki szczelnej, znajdującej się wokół należącej do niego nieruchomości nr [...] w P. gmina S., a ponadto o określenie "prawa jakim to urządzenie jest chronione" oraz czy wynikają z niego jakieś ograniczenia w stosunku do skarżącego. Pismem z dnia 27 grudnia 2018 r. M. C. złożył ponaglenie w związku z niezałatwieniem jego sprawy z wniosku z dnia 15 listopada 2018 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. R.Z.G.W. w S. wskazał, że jeśli chodzi o negatywne oddziaływanie na działkę nr [...] w P. poprzez piętrzenie wód rzeki W., to sprawa związana jest z dwoma pozwoleniami wodnoprawnymi Starosty S. z dnia [...] r. i z [...] r. Obowiązek zabezpieczenia ww. działki prze wpływem piętrzenia wód rzeki W. rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 530/17, który uchylił wyrok WSA w Szczecinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W ramach postępowania administracyjnego wszczętego w trybie art. 410 ustawy Prawo wodne - z wniosku skarżącego z dnia 20 lutego 2018 r. - Zarząd Zlewni w S. przeprowadza aktualnie czynności dowodowe. Pismem z dnia 8 lutego 2019 r. M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność i opieszałe prowadzenie postepowania przez R.Z.G.W. w S. wskazując, że pomimo ponaglenia, organ nie podjął żadnego działania. W odpowiedzi na skargę R.Z.G.W. w S. stwierdził, że wniesiona skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2, 2a i 3 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Na wstępie zaznaczyć należy, że przed dokonaniem merytorycznej oceny skargi, sąd z urzędu, w pierwszej kolejności, bada jej dopuszczalność. W tym zakresie sąd kontroluje, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach działalności administracji publicznej, niż określone powyżej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych i zostanie odrzucona. W świetle art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 p.p.s.a., bezczynność może stać się przedmiotem skargi tylko w takim zakresie, w jakim dotyczy niewykonywania zadań w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4 p.p.s.a. (decyzje administracyjne, określonego rodzaju postanowienia oraz akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) lub w przepisach szczególnych, do których odnosi się art. 3 § 2 pkt 9 i art. 3 § 3 p.p.s.a. Zatem, by można było mówić o bezczynności administracji publicznej, musi istnieć przepis prawny, który w określonej sytuacji prawnej nakłada na organ obowiązek określonego działania, w przewidzianej do tego formie i terminie. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu polegająca na nierozpoznaniu wniosku M. C. z dnia 15 listopada 2018 r. o wskazanie w szczególności kto jest właścicielem urządzenia wodnego tzw. ścianki szczelnej, znajdującej się wokół należącej do niego nieruchomości nr [...] w P. gmina S.. Zdaniem Sądu, w przeciwieństwie do tego, co twierdzi skarżący, złożenie ww. wniosku nie spowodowało wszczęcia postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści przedmiotowego wniosku intencją skarżącego było wyłącznie uzyskanie od organu odpowiedzi na pytanie, kto jest właścicielem ww. urządzenia wodnego, a w dalszej kolejności - określenie "prawa jakim to urządzenie jest chronione" oraz czy wynikają z niego jakieś ograniczenia w stosunku do skarżącego. Pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. organ udzielił odpowiedzi na pytanie zawarte w ww. wniosku. Niezależnie od tego, czy treść przedmiotowego pisma "usatysfakcjonowała" skarżącego, czy też nie, podkreślić należy, że przedmiotowej odpowiedzi organu nie można zakwalifikować jako decyzji administracyjnej, ani też jako aktu lub czynności opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 i 9 p.p.s.a. Decyzja administracyjna, stosownie do art. 104 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Jest zatem władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, określającym prawa i obowiązki podmiotu, podlegającym egzekucji w razie jego nierespektowania. Z kolei akt lub czynność z zakresu administracji publicznej nie jest orzeczeniem administracyjnym w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ale dotyczy przyznania uprawnienia lub nałożenia obowiązku na podmiot, do którego jest skierowana, wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 4 i 9 p.p.s.a.). W świetle obowiązujących przepisów prawa określających właściwość rzeczową sądów administracyjnych, skarga do sądu administracyjnego na pismo stanowiące odpowiedź organu na pytanie złożone tak w toku, jak i poza tokiem postępowania administracyjnego, nie przysługuje, ponieważ nie stanowi ono decyzji administracyjnej, ani aktu lub czynności opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 i 9 p.p.s.a. Z tego względu nie można przyjąć, że możliwe jest pozostawanie organu w bezczynności polegającej na nierozpoznaniu wniosku zawierającego ww. pytanie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarżący nie może domagać się stwierdzenia bezczynności R.Z.G.W. w S., polegającej na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 15 listopada 2018 r., w trybie określonym przepisami p.p.s.a. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako wniesioną w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. Ponadto, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej wyżej ustawy, sąd postanowił zwrócić stronie uiszczony wpis od skargi.