II SAB/Sz 35/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. C. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Inne do udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza bezczynność Inne w sprawie wniosku P. C. z dnia [...] r. w części dotyczącej pkt 3 o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wymienienia podmiotów, od których [...] otrzymała dokumenty finansowe w związku z wydarzeniami: Gala Muzyki Poważnej w dniu [...] czerwca 2021 r. oraz Gala Muzyki Poważnej w dniu [...] r.; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Inne na rzecz P. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 2 lutego 2023 r. P. C. złożył do Inne drogą e-mailową wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W treści wniosku wskazał, iż - na podstawie art 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) - zwraca się z prośbą o : 1. przekazanie informacji (krótkiego opisu) o zaangażowaniu (ew. udziale) O. w realizację wydarzeń F. F.: - Gala Muzyki Poważnej w dniu 25 czerwca 2021 r., - Gala Muzyki Poważnej w dniu 22 kwietnia 2022 r.; 2. wymienienie podmiotów, z jakimi O. na Z. współpracowała przy ww. wydarzeniach; 3. wymienienie podmiotów, na rzecz których O. na Z. sporządzała dokumenty finansowe i od których je otrzymywała w związku z ww. wydarzeniami. Skarżący wskazał, że wnosi o odpowiedź w formie wiadomości e-mailowej kierowanej na adres: [...]. W dniu 16 lutego 2023 r. O. na Z. w S. przesłała wnioskodawcy następujące odpowiedzi: Na pytanie nr 1: O. na Z. była gospodarzem tych wydarzeń ze szczególnym przygotowaniem i wykonaniem części artystycznej oraz obsługą techniczną tych wydarzeń. Na pytanie nr 2: 2021: T. K., Z. P. A., H. E.; 2022: Z. P. A.-V., H. E., T. K.. Na pytanie nr 3: O. na Z. sporządziła dokument finansowy na rzecz H. W dniu 17 lutego 2023 r. wnioskodawca zwrócił się e-mailem do osoby sporządzającej i przekazującej mu odpowiedź, tj.: do Zastępcy Inne - J. P. o uzupełnienie odpowiedzi w zakresie części drugiej pytania nr 3, tj. wymienienia podmiotów, na rzecz których O. na Z. sporządzała dokumenty finansowe i od których je otrzymywała w związku z ww. wydarzeniami, a 21 lutego 2023 r. skarżący przesłał wiadomość z dnia 17 lutego 2023 r. ponownie, adresując ją tym razem do Dyrektora O. za Z. w S. i dodając prośbę o uzupełnienie odpowiedzi lub o wydanie decyzji administracyjnej o odmowie dostępu do informacji w zakresie w jakim nie udzielono odpowiedzi. W piśmie z dnia 2 marca 2023 r. skierowanym do wnioskodawcy Zastępca Inne wskazała, iż w odpowiedzi na przesłany w dniu 17 lutego 2023 r. wniosek o dostęp do informacji publicznej informuje, iż O. na Z. sporządziła dokument finansowy na rzecz H. , natomiast nie jest możliwe wymienienie podmiotów, od których O. na Z. otrzymała dokumenty w związku z realizacją wydarzenia, ponieważ O. na Z. nie otrzymała dokumentów finansowych w związku z realizacją wydarzenia. Pismem z dnia 1 marca 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora O. na Z. w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 2 lutego 2023 r. w zakresie nieudostępnionych informacji publicznych, tj. wymienienia podmiotów od których O. na Z. w S. otrzymywała dokumenty finansowe w związku z realizacją wydarzeń F. F.: - Gala Muzyki Poważnej w dniu 25 czerwca 2021 r., - Gala Muzyki Poważnej w dniu 22 kwietnia 2022 r.; 2) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wskazał, że uzupełnienie wniosku o udzielenie informacji publicznej jest niemożliwe po udzieleniu przez organ odpowiedzi oraz po terminie jej udostępnienia. W związku z tym, Dyrektor O. na Z. potraktował prośbę o uzupełnienie udzielonej odpowiedzi jako nowy wniosek. Dlatego też, od 17 lutego 2023 r. należało liczyć termin na udzielenie informacji, który upływał 3 marca 2023 r. Zdaniem organu, oznacza to, iż udzielając odpowiedzi w piśmie z dnia 2 marca 2023 r., zachował ustawowy 14-dniowy termin i skarga jest nieuprawniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, co następuje: Sprawa ze skargi skarżącego została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie także z art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych wart. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, zgodnie z art.149 § 2 p.p.s.a., sąd - w przypadku, o którym mowa w § 1- może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiotem skargi skarżący uczynił bezczynność Dyrektora O. na Z. w S. wobec nieudzielenia, na jego wniosek z dnia 2 lutego 2023 r., informacji publicznej dotyczącej w realizację wydarzeń F. F.: - Gala Muzyki Poważnej w dniu 25 czerwca 2021 r., - Gala Muzyki Poważnej w dniu 22 kwietnia 2022 r.; w zakresie części pytania nr 3 co do uzyskania informacji, od których podmiotów O. na Z. otrzymywała dokumenty finansowe w związku z ww. wydarzeniami. Wskazać na wstępie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1238/16). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku, podmiot publiczny powinien o tym powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 192/12; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyroki NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1238/16). Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej zawarte są w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); dalej: "u.d.i.p.". Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym, za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Poza wyżej wskazaną formą pisemną wniosku, elementami determinującymi jego skuteczne wniesienie jest jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z brzmienia przywołanych przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga okoliczność, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność. W sprawie Dyrektor O. na Z. w S. niewątpliwie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a żądana przez skarżącego informacja w opisanym we wniosku zakresie stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie sądu, skoro złożony przez skarżącego wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, tj.: został przesłany pocztą elektroniczną, co jak wcześniej wskazano jest uznawane za dochowanie formy pisemnej wniosku; określał w sposób dokładny adresata wniosku, który niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu żądanej informacji, to obowiązkiem organu było rozpatrzenie wniosku w terminie i formie przewidzianej u.d.i.p. Nadto Dyrektor O. na Z. w S., po wniesieniu przedmiotowej skargi (1 marca 2023 r.), pismem z dnia 2 marca 2023 r. udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej, niemniej jednak nastąpiło to z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu. Tym samym, brak reakcji organu w zakreślonym prawem terminie skutkuje stwierdzeniem, iż w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Według sądu i wbrew argumentacji Dyrektora O. na Z. w S. zamieszczonej w odpowiedzi na skargę, wniosek skarżącego o uzupełnienie odpowiedzi w zakresie części pytania nr 3 wniesiony do organu 21 lutego 2023 r. nie mógł zostać potraktowany - jak uczynił to organ - jako nowy wniosek o udzielenie informacji publicznej, gdyż jasno z niego wynika, że skarżący domagał się ściśle informacji, której zabrakło w piśmie organu z dnia 16 lutego 2023 r., a która została zamieszczona dopiero w piśmie organu z dnia 2 marca 2023 r., tj. po wniesieniu skargi sądowoadministracyjnej przez skarżącego. Z tej przyczyny co do części pytania nr 3 w zakresie: wymienienia podmiotów od których O. na Z. w S. otrzymywała dokumenty finansowe w związku z realizacją wydarzeń F. F.: - Gala Muzyki Poważnej w dniu 25 czerwca 2021 r., - Gala Muzyki Poważnej w dniu 22 kwietnia 2022 r. organ pozostawał w okresie od 2 lutego 2023 r., od którego należało liczyć termin 14 dni na udzielenie informacji, który upływał 16 lutego 2023 r., w bezczynności. Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która to bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w okolicznościach sprawy nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Jednocześnie, wobec udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej, sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora O. na Z. w S. do udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200 i art. 209 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis od skargi w wysokości [...] zł, pobrany od skarżącego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.