II SAB/Sz 91/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Koła Łowieckiego [...] w przedmiocie ostatecznego szacowania szkód łowieckich postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 9 września 2024 r. R. F. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Koła Łowieckiego "N. w przedmiocie ostatecznego szacowania szkód łowieckich. Do skargi załączył korespondencję mailową prowadzoną z ww. Kołem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zgodnie z art. 53 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") przesłał skargę R. F. do Koła Łowieckiego "N. ", jednocześnie informując go o treści art. 54 § 2 p.p.s.a. Koło Łowieckie "N. pismem z dnia 18 listopada 2024 r. przekazało skargę R. F. wraz z załącznikami oraz udzieloną odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jako sądu właściwego. Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie bądź nadesłanie skargi podpisanej własnoręcznym oryginalnym podpisem - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie wezwano skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpał środek zaskarżenia, poprzez wniesienie ponaglenia do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia) – w terminie 7 dni, od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłkę sądową zawierają ww. wezwania doręczono skarżącemu w dniu 13 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu 20 grudnia 2024 r. nadesłał podpisany własnoręcznym oryginalnym podpisem egzemplarz skargi oraz wyjaśnił, że wobec uchylenia się przez Koło Łowieckie od przeprowadzenia szacowania ostatecznego i sporządzenia protokołu, kierował do Koła ponaglenia, co jednakże okazało się bezskuteczne. Przyjętą formą komunikacji z Kołem Łowieckim "N. były wiadomości e-mail. Ponadto prowadził rozmowy telefoniczne z Łowczym Okręgu w K., a także odbył osobistą rozmowę w siedzibie Zarządu Okręgowego w G. . Powyższe zdaniem skarżącego, dowodziło, że wyczerpał środek zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej jako "k.p.a."), strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia i powinno zawierać uzasadnienie (art. 37 § 2 i § 3 k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy czym przyjmuje się, że ponaglenie jest sformalizowanym środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej, w reakcji na który organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie. Formalizm ponaglenia polega na tym, że powinno ono przybrać formę pisemną bądź elektroniczną (lecz nie wiadomość e-mail), a nadto zawierać uzasadnienie i być skierowane do właściwego organu (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/21). Zdaniem Sądu, analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że skarga na bezczynność organu, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie została przez niego poprzedzona ponagleniem. Niewątpliwie organem wyższego stopnia względem Koła Łowieckiego "N. jest Zarząd Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K., zaś ponaglenie jako podanie powinno być wniesione na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu bądź na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej (art. 63 § 1 k.p.a.). Tymczasem załączone do skargi pisma, z uwagi na sposób ich wniesienia (zwykły e-mail) oraz ich adresata jak i treść, nie sposób uznać za ponaglenie skierowane do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K.. Również przywołana przez skarżącego okoliczność przeprowadzenia rozmowy telefonicznej z Łowczym Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w K. nie pozwala na przyjęcie, aby skarżący dopełnił warunku uprzedniego wniesienia ponaglenia, skoro ustawodawca wymaga formy pisemnej lub elektronicznej. Podobnie powołanie się na odbytą osobiście rozmowę w siedzibie Zarządu Okręgowego w G. nie świadczy o wyczerpaniu przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia, albowiem i w tym przypadku nie zachowano prawidłowej formy, a nadto adresatem uczyniono niewłaściwy organ. W konsekwencji przyjąć należy, że pomimo wystosowanego wezwania, skarżący nie wykazał, aby wystąpił z ponagleniem do organu wyższego stopnia. Oznacza to zatem, że nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi na bezczynność organu. Skarga zatem jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.