II SO/Sz 12/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-12-09
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności procesowe wykonane przed zakończeniem postępowania w pierwszej instancji, w szczególności za złożenie wniosku o przywrócenie terminu i wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego?Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za czynności procesowe wykonane przed zakończeniem postępowania w pierwszej instancji, w tym za złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Wynagrodzenie to może być ustalone dopiero po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Stan faktyczny
B. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej. Referendarz sądowy zwolnił ją częściowo od kosztów i ustanowił radcę prawnego. Pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza i jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd przywrócił termin i utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Następnie referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, uznając, że nie ma podstaw do żądania opłat przed zakończeniem postępowania w pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 grudnia 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K. K.-S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie z wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania wynagrodzenia
W dniu 29 września 2016 r. B. P. nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego celem wniesienia skargi na uchwałę nr XXIV/207/16 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały dotyczącej przeznaczenia do sprzedaży lokali komunalnych.
Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałej części odmówił zwolnienia, oraz ustanowił radcę prawnego. Przesyłka ta została doręczona w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., ponieważ mimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta przez skarżącą.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w S. w dniu 16 listopada 2016 r. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącej radcę prawnego K. K.-S.
W dniu 29 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 października 2016 r. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. Sąd przywrócił termin do wniesienia sprzeciwu. Odrębnym postanowieniem z tej samej daty utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 października 2016 r.
W myśl art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów albo radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten nie nakłada jednak obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z 25 października 2011 r. I OZ 790/11, Lex nr 1069714).
Mające zastosowanie w niniejszej sprawie Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805) nie przewiduje opłaty za dokonanie każdej czynności procesowej, ale za udział pełnomocnika w pierwszej instancji i za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji (§ 21 rozporządzenia). Za złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ani za wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, rozporządzenie to nie przewiduje odrębnej opłaty. Przewidziana rozporządzeniem opłata będzie mogła być ustalona po zakończeniu postępowania w I instancji.
Skarga B. P. na uchwałę nr XXIV/207/16 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały dotyczącej przeznaczenia do sprzedaży lokali komunalnych zarejestrowana pod sygn. II SA/Sz 1188/16, została wniesiona 3 października 2016 r., a więc ustanowieniem pełnomocnika z urzędu i do chwili obecnej nie została rozpoznana. Oznacza to, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw faktycznych i prawnych do żądania przez radcę prawnego K. K.-S. opłat za udzieloną skarżącej pomoc prawną.
Z uwagi na brak podstaw do przyznania pełnomocnikowi kosztów zastępstwa procesowego, wniosek należało oddalić na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło