II SO/Sz 2/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 maja 2010r. sprawy ze skargi M. T. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu postanawia: I wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości [...] złotych, II zasądza na rzecz skarżącej M. T. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M.T., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej nr [...], położonej w obrębie [...] spowodowanego budową przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...]r. M.T. pismem z dnia [...] r. wniosła na powyższą decyzję, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W dniu [...]r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej skrótem "p.p.s.a.", wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu wniosku M.T. wskazała, iż w dniu [...] r. została wniesiona skarga do Sądu. Następnie, w dniu [...]r. doręczono jej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którą w trybie autokontroli Kolegium uchyliło decyzję własną z dnia [...]r. oraz decyzję organu pierwszej instancji. M.T, podniosła, że do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przesłało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jej skargi wraz z aktami sprawy, pomimo obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze (pismo z dnia [...] r. nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] r.) przesłało akta sprawy wraz ze skargą z dnia [...] r. i wniosło o: - umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie - oddalenie wniosku lub - nie wymierzenie organowi grzywny. Kolegium wyjaśniło, iż decyzją z dnia [...], w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględniło skargę M.T., uchylając decyzje organów obu instancji. Zdaniem Kolegium, w związku z zastosowaniem autokontroli i uwzględnieniem skargi w całości, nie było potrzeby angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności z prawem uchylonych decyzji i dlatego też, nie przekazano skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, gdyż do tej pory taka praktyka była przez organ stosowana. Kolegium powołując się na orzecznictwo i doktrynę wskazało, że wypełnienie przez organ obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., nawet po upływie terminu przewidzianego w tym przepisie, a przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie wywołane wnioskiem o wymierzenie grzywny, wyłącza możliwość wymierzenia organowi grzywny (postanowienie NSA z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 78/08, uchwała NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FPS 1/08). Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie sądowe ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. wymaga przekazania sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę. Niezastosowanie się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. wystąpi zarówno w wypadku niepodjęcia przez organ administracji publicznej w terminie czynności wymienionych w tym przepisie, jak i w wypadku ograniczenia się przez ten organ do wykonania jedynie niektórych z tych czynności, np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy. Artykuł 54 § 3 p.p.s.a. reguluje natomiast instytucję autokontroli. Stosownie bowiem do tego przepisu organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania. Żaden z przepisów ustawy nie daje jednak organowi administracji publicznej uprawnień do zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego wniesioną skargą. Organ administracji publicznej, w razie uwzględnienia skargi w trybie autokontroli, obowiązany jest wykonać czynności przewidziane w art. 54 § 2, tj. przekazać skargę wraz z aktami sądowi administracyjnemu, umożliwiając tym samym podjęcie przez sąd decyzji w sprawie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Tylko w takim przypadku sąd może również orzec w sprawie należnych stronie skarżącej kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarga wraz z aktami postępowania administracyjnego powinna zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie do dnia [...] r., przekazana zaś została dopiero w dniu [...] r. (data nadania listu) - po wniesieniu wniosku o wymierzenie grzywny, a więc z naruszeniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (LEX 530144), przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zdaniem Sądu, skoro z art. 54 § 2 wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w pojęciu "niezastosowaniu się do obowiązków", stanowiąc przesłankę wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Tym samym nieuprawnione jest przypisywanie art. 55 § 1 wyłącznie funkcji dyscyplinującej, polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy, co trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lipca 2006 r. (sygn. akt II OSK 1024/06). Zdaniem Sądu, wymierzenie grzywny za przekroczenie terminu wiąże się także z funkcją represyjną oraz prewencyjną i jest niezależne od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go sankcja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny. Każdorazowo sąd winien rozważyć, czy ewentualna grzywna spełni swoje funkcje, jaka jest motywacja skarżącego, jak duże było przekroczenie terminu, itd. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że istnieją podstawy do wymierzenia organowi grzywny, gdyż organ przekroczył termin w jakim winien był przekazać skargę do Sądu o 74 dni. W razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w w/w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 wyżej powołanej ustawy. Stosownie do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2009 r. wyniosło 3.102,96 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r.). W związku z tym maksymalna wysokość grzywny mogła wynieść [...] zł. Wysokość orzeczonej grzywny Sąd ustalił w dolnej jej granicy, mając na względzie: - przyczynę nieprzekazania skargi wynikającą z nieprawidłowego uznania przez organ, iż skarg uwzględnionych w trybie autokontroli, nie ma obowiązku przekazywać do sądu, - faktu, iż organ uwzględnił skargę we własnym zakresie, dając tym samy wyraz poszanowania zasadzie szybkości postępowania, któremu ta instytucja służy, - skutki zaniechania obowiązku, - okres opóźnienia w przekazaniu skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości [...] zł . O zwrocie kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis od wniosku o wymierzenie grzywny ([...] zł) oraz koszty zastępstwa procesowego ([...] opłata skarbowa od pełnomocnictwa), orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.