II SO/Sz 28/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku C. K. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. za nieprzekazanie skargi oddala wniosek. Wnioskiem z dnia 3 listopada 2018 r. C. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. z powodu nieprzekazania do Sądu złożonej przez niego skargi na postanowienie z dnia [...] r., nr [...], odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy N. P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt H. F. w DPS w M.. Wnioskodawca wskazał, że organ odebrał skargę w dniu 31 sierpnia 2018 r. i nie powiadomił go o przekazaniu skargi, jak i nie powiadomił co dalej dzieje się ze skargą. Odpowiadając na złożony wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wyjaśniło, że odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została przekazana WSA w Szczecinie w dniu 31 października 2018 r., tj. z przekroczeniem terminu 30 dniowego, który upływał w dniu 30 września 2018 r. Następnie Kolegium wyjaśniło, że w dniu 13 września 2018 r. wpłynęło odwołanie B. K. na tę samą decyzję Wójta Gminy N. P. z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt H. F. w DPS w M.. Odwołanie B. K. zostało rozpoznane na posiedzeniu w dniu [...] r. a w wyniku decyzji Kolegium znak: [...] decyzja organu I instancji została uchylona w całości i sprawa przekazana do ponownego rozparzenia. Kolegium wskazało, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczność oparcia się na oryginalnych aktach prowadzonej sprawy, wydało decyzję kasatoryjną w możliwe szybkim terminie i niezwłocznie po posiedzeniu przekazało akta wraz ze skargą do właściwego sądu. Do odpowiedzi na skargę Kolegium dołączyło kopię decyzji z dnia [...] r. Skarga C. K. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią wpłynęła do Sądu w dniu 2 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej: "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Organ zaś przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi sądowi następuje na wniosek strony, sąd administracyjny nie jest nim jednak związany i wymierzenie grzywny pozostawione jest do jego uznania, o czym świadczy redakcja art. 55 § 1 P.p.s.a. Nie tylko zatem wysokość grzywny, ale także samo jej wymierzenie zależy od uznania sądu. Jak w przypadku każdego rodzaju uznania w państwie praworządnym, także uznanie sądowe i przyznana sądom dyskrecjonalność nie oznaczają dowolności i arbitralności działania, ale wymagają uzasadnienia, którego adekwatność w danym przypadku podlega weryfikacji w powiązaniu z okolicznościami sprawy. Rozwiązania legislacyjne polegające na oddaniu rozstrzygnięcia ocenie i uznaniu organu (sądu) dotyczą spraw, w których za zasadne przyjmuje się miarkowanie skutków, tak aby stosowanie prawa prowadziło do efektów sprawiedliwych, ekonomicznych, społecznie racjonalnych. Skoro w art. 55 § 1 P.p.s.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "może orzec o wymierzeniu grzywny", to należy przyjąć, że godził się z przypadkami, w których uchybienie obowiązkowi przekazania skargi sądowi nie będzie w ten sposób sankcjonowane. Rzeczą sądu jest natomiast ocena, za jakim rozstrzygnięciem przemawiają okoliczności konkretnej sprawy. Należy podkreślić, że naruszeniem art. 55 § 1 P.p.s.a. byłoby mechaniczne nakładanie grzywny w każdym przypadku naruszenia obowiązku przekazania skargi do sądu. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie wypełniło obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., doszło więc do naruszenia przez organ art. 54 § 2 P.p.s.a. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż skarga wraz z niezbędnymi dokumentami wpłynęła do Sądu przed złożeniem wniosku o ukaranie grzywną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. , jak i okoliczność, że uchybienie terminu wynikało z konieczności rozpatrzenia odwołania złożonego przez inna stronę postępowania, Sąd uznał, iż nałożenie grzywny na organ nie będzie celowe. Zdaniem Sądu przepis art. 55 § 1 P.p.s.a., zmierza przede wszystkim do wyegzekwowania od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Ponieważ sytuacja będąca przedmiotem oceny Sądu ma charakter incydentalny i jednostkowy, kładzenie nacisku na funkcję represyjną i nałożenie kary grzywny na organ nie jest uzasadnione. Wskazać w tym zakresie można także na argumentację jaką posłużył się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GZ 78/08 rozpoznając zażalenie na postanowienie w sprawie nałożenia grzywny. Sąd ten zwracając uwagę na przewidzianą przez ustawodawcę sekwencję środków służących realizacji celu przyśpieszenia postępowania i zdyscyplinowania organu stwierdził, że nałożenie grzywny nie służy zastosowaniu represji wobec organu lecz umożliwieniu rozpoznania sprawy. Dalej podniósł, że odrębność postępowania wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oparta jest na założeniu jego usytuowania w przedziale czasowym pomiędzy wniesieniem skargi, a jej przekazaniem do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Dlatego też, uznanie, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny i zmierza głównie do ukarania podmiotu odpowiedzialnego za opóźnienie w przekazaniu skargi i akt pozwalałoby na nałożenie takiej grzywny nawet w przypadku złożenia wniosku po przekazaniu akt i skargi Sądowi. Takie działanie byłoby jednak niezasadne i nieuprawnione. Z tych wszystkich względów, w oparciu o treść art. 55 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu wniosku.