II SO/Sz 3/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, , Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. wniosku J. M. i S. M. o wymierzenie Energii Operator SA grzywny p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Reprezentujący J. i S. M. radca prawny Ł. B. w dniu [...] r. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z dnia [...] r. na bezczynność przedsiębiorstwa E., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia [...] r. w terminie wskazanym w art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 ust. 1 ww. ustawy. Do skargi doręczono odpis skierowanego do E. "Wezwania do podjęcia negocjacji" z dnia [...] r. "w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia na bezumowne korzystanie przez (...) Spółkę z nieruchomości, stanowiących małżeńską wspólność ustawową J. i S. M., przez które przebiega linia elektroenergetyczna, wchodząca w skład ww. przedsiębiorstwa". W końcowej części tego pisma zawarto sformułowanie: "Proszę również w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tired pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii elektroenergetycznych (...) w t. 30 dni (...) pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową". Ponadto do skargi pełnomocnik skarżących dołączył stanowiące odpowiedź na ww. "Wezwanie do podjęcia negocjacji" pismo E. z dnia [..] r. stwierdzające, iż " (...) w celu rozpatrzenia przedmiotowej sprawy wystąpiliśmy do Działu Nieruchomości Energetycznych o przekazanie materiałów archiwalnych dotyczących sprawy oraz przeprowadzenia wizji lokalnej celem potwierdzenia istniejącego stanu urządzeń energetycznych". Pismem z dnia [...] roku (data wpływu 1 lutego 2013 rok), radca prawny Ł. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wymierzenie dla E. kary grzywny w wysokości [...] zł za nieprzekazanie skargi J. i S. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazując, iż ww. skarga została przesłana do [...] w dniu 18 grudnia 2012 r. W odpowiedzi z dnia 19 lutego 2013 r. na powyższy wniosek o wymierzenie grzywny E. stwierdziła, iż nie jest w stanie odnieść się do jego treści, albowiem wskazana w nim skarga J. i S. M. reprezentowanych przez r. pr. Ł. B. nie została dostarczona do siedziby Spółki. Z Kancelarii Radcy Prawnego Ł. B. otrzymano do wiadomości jedynie pismo z dnia 14 stycznia 2013r. kierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , z treści którego wynika, że KRP Ł. B. przesyła takową skargę do WSA. E. nie mogła więc udzielić odpowiedzi na skargę, której nie otrzymała. Ponadto podano, że z wniosku KRP Ł. B. w przedsiębiorstwie prowadzona jest sprawa M. i J. M., w której wpłynęła skarga KRP Ł. B. (z dnia [...]r.), której odpis z załącznikami przesłano do WSA. W sprawie tej udzielono odpowiedzi pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. Następnie ustanowiony przez E. pełnomocnik r. pr. K. B. –K. w piśmie przygotowawczym z dnia 29 kwietnia 2013 r. wniosła o odrzucenie wskazanego wyżej wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, względnie o jego oddalenie oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu ww. pisma wskazano, iż skarżący, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, w nieprawidłowy sposób oznaczyli stronę postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując jako uczestnika postępowania E. Podmiot taki nie istnieje w obrocie prawnym. Właścicielem infrastruktury elektroenergetycznej, która zlokalizowana jest w granicach nieruchomości opisanej we wniosku, jest E. Oddział tej Spółki figuruje wprawdzie w rejestrze przedsiębiorców KRS jako oddział przedsiębiorcy, nie posiada on jednak samodzielnej zdolności prawnej ani sądowej. Sam fakt figurowania w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, jako oddziału przedsiębiorcy, nie uzasadnia wskazania go jako strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik zwróciła również uwagę, iż ze względu na strukturę organizacyjną Spółki – Wydział Dokumentacji Energetycznej, władający dokumentacją archiwalną, umiejscowiony jest w [...], gdzie mogą być stronie udostępnione interesujące ją dokumenty. Dalej pełnomocnik zwraca uwagę, iż informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, w powiązaniu z działalnością podmiotów, które wymieniono w art. 4 u.d.i.p. Oznacza to, że nie odłączną cechą tej informacji jest powiązanie z realizacją zadań publicznych, odnoszące się bezpośrednio do organu administracji publicznej. Zawarte w "Wezwaniu do podjęcia negocjacji" żądanie skarżących w zakresie udostępnienia informacji przez E. warunków tych nie spełnia, co uzasadnia oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Żądanie odrzucenia wniosku o wymierzenie grzywny uzasadniono też niespełnieniem wymogu z art. 52 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Szczególnym uprawnieniem sądu w ramach tej kontroli jest wskazana w art. 55 § 1 P.p.s.a. możliwość wymierzenia organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, tj. nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie i skargi wraz z aktami sprawy - co jest przedmiotem niniejszej sprawy. Badając złożony w tym zakresie wniosek pełnomocnika skarżących Sąd uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, choć z innych względów niż podniesiono w odpowiedzi na skargę i piśmie procesowym E. z dnia [..] r., którego treść w zasadzie dotyczy samej skargi na bezczynność, co z kolei nie jest przedmiotem niniejszego rozpoznania. Wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 54 § 2 P.p.s.a. jest odrębną sprawą mieszczącą się w kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 w związku z art. 3 § 3 P.p.s.a. Wniosek ten zakreśla granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a., wobec czego w sprawie niniejszej Sąd nie może badać i poddawać ocenie samej skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W pierwszej kolejności oceny wymaga możliwość zastosowania przepisu art. 55 § 1 P.p.s.a. w stosunku do przedsiębiorstwa E., przeciwko któremu pełnomocnik skarżących wniósł skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wskazany wyżej przepis stanowi, iż w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. nieprzekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Pełnomocnik E. trafnie wprawdzie wskazuje, iż podmiot ten nie jest organem w rozumieniu ww. przepisu, jednakże zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, która w art. 21 stanowi, iż do skarg, rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie natomiast z art. 4 ust.1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do podmiotów takich zaliczyć należy także przedsiębiorstwa zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, a to ze względu na ich funkcję w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Państwa jak i społeczeństwa, co mieści się w pojęciu zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. Stanowisko takie zajęło orzecznictwo sądowoadministracyjne (m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd/38/13). Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Jednakże z powyższego faktu nie wynika zasadność i konieczność zastosowania wobec podmiotu, niebędącego organem w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust.1 tej ustawy, choć oczywiście możliwości tej – w zw. z treścią art. 3 § 3 P.p.s.a. wykluczyć nie można. Zależeć to będzie od okoliczności każdej konkretnej sprawy. Należy w szczególności mieć na uwadze cel ww. przepisu. Pełni on funkcję dyscyplinującą, a także represyjną wobec każdego podmiotu, którego działanie ma być poddane kontroli sądu administracyjnego. Funkcja ta winna być realizowana w razie stwierdzenia przez sąd administracyjny, wykonujący swą kontrolną funkcję określoną we wskazanych wyżej przepisach, uporczywego lub wynikającego z zaniedbań uchylania się od poddania się tej kontroli. W niniejszej sprawie Sąd w działaniu E. takich cech się nie dopatrzył. Jak bowiem wynika z akt tej sprawy pismem z dnia [...] r. (zatytułowanym "Wezwanie do podjęcia negocjacji", skierowanym do "E.) w dniu [...] r. profesjonalny pełnomocnik skarżących – r. pr. Ł. B. wezwał adresata tego pisma "do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia ze bezumowne korzystanie z nieruchomości" skarżących oraz "ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem". W końcowej części tego pisma, zawierającej jego uzasadnienie, pełnomocnik wniósł "o udostępnienie kserokopii wszelkich możliwych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych" na nieruchomości skarżących, powołując się w tym zakresie na art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 9 ust.1 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, które to żądanie stało się podstawą do wniesienie późniejszej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia powyższej informacji. Z akt sprawy wynika również, iż E., za pośrednictwem którego pełnomocnik skarżących - zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. - przesłał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność tego podmiotu w zakresie udzielenia informacji publicznej, w terminie wskazanym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. skargi tej Sądowi nie przekazał; uczynił to dopiero udzielając odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną. Tu zauważyć należy, że wniosek pełnomocnika skarżących o wymierzenie E. grzywny związany był z nieprzesłaniem do Sądu jego skargi z dnia [....] r., której odpis pełnomocnik przekazał Sądowi. E. doręczeniu mu tej skargi zaprzecza, stwierdzając, iż otrzymał taką skargę z 20 listopada 2012 r., którą wraz z "Wezwaniem do podjęcia negocjacji z dnia 17 września 2011 r. oraz odpowiedzią na tę skargę przesłano sądowi w dniu 22 lutego 2013 r." Do rozbieżności tych pełnomocnik skarżących nie ustosunkował się. Sąd rozpatruje zatem niniejszą sprawę zgodnie ze wskazaniem strony skarżącej, tj. jako wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., podmiotowi, który nie przesłał w terminie do Sądu skargi na bezczynność z dnia [...]. Jak wyżej zaznaczono wobec treści art. 134 § 1 P.p.s.a. w niniejszym postępowaniu Sąd nie może oceniać samej skargi na bezczynność. Winien natomiast ocenić, czy zachodzą uzasadnione podstawy do wymierzenia grzywny podmiotowi, którego bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zaskarżono skargą do sądu administracyjnego w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a. Przesłanką wymierzenia takiej grzywny jest niewypełnienie przez organ swych obowiązków wynikających z wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. przekazania te skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu w terminie 15 dni od jej otrzymania (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). Uwzględnienie wniosku strony skarżącej o wymierzenie tej grzywny pozostawione zostało uznaniu Sądu, który – jak stanowi wskazany wyżej przepis, "na żądanie skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Taka regulacja oznacza, iż sąd administracyjny podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny i okoliczności niewypełnienia wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. obowiązku. Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności sprawy, a w szczególności, iż: - żądanie udzielenia informacji zawarte było w piśmie profesjonalnego pełnomocnika strony wskazującym na indywidualny interes strony skarżącej, o charakterze cywilnoprawnym, a nie na interes publiczny – co mogło wprowadzić adresata tego pisma w błąd co do rzeczywistych intencji żądających informacji i obowiązujących go w tym zakresie procedur. Należy bowiem mieć na względzie, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie zaś z art. 2 ust.2 tej ustawy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. - w piśmie z dnia [...] r. (k.11 akt sądowych) E. wskazał pełnomocnikowi skarżących jaki podmiot w strukturze E. dysponuje interesującymi go dokumentami (Dział Nieruchomości Energetycznych), - E. nie jest organem administracji publicznej lecz terenowym oddziałem podmiotu gospodarczego, nie posiadającym osobowości prawnej, ani zdolności sądowej, wskutek czego mógł nie znać procedur wynikających z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, że nie jest zasadne wymierzenie E. grzywny w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a., wobec czego wniosek skarżących w tym zakresie oddalił. Zawarty w piśmie przygotowawczym pełnomocnika E. z dnia [...] r. wniosek o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny ze względu na niespełnienie wymogu z art. 52 § 1 pkt 4 P.p.s.a., uznać należy za nietrafny, bowiem przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania (por. wyrok w sprawie II SAB/Bk 2/12). Wobec wniosku pełnomocnika E. zawartego w piśmie przygotowawczym z dnia [...] r. o zasądzenie od skarżących na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wyjaśnić należy, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiej możliwości. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 200 i nast. P.p.s.a. koszty takie mogą być zasądzone jedynie na rzecz strony skarżącej w razie uwzględnienia skargi.