II SO/Sz 5/21

Sygn. [...] II SO/Sz 5/21 P O S T A N O W I E N I E Dnia 8 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku O. Z. Z. P. F. w O. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Szpitala Wojewódzkiego im. M. K. w K. za nieprzekazanie skargi do Sądu p o s t a n a w i a: 1. odstąpić od wymierzenia grzywny; 2. zasądzić od Inne na rzecz O. Z. Z. P. F. w O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygn. akt II SO/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem wniosku O. Z. Z. P. F. w O. (dalej: "skarżący") z dnia 13 kwietnia 2021 r. (data nadania na poczcie) jest wymierzenie Inne (dalej: "organ") grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wobec niezastosowania się do obowiązku przekazania Sądowi akt administracyjnych w terminie, w sprawie ze skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości, wynikającej z art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazał, że skarga na bezczynność, opatrzona datą 15 lutego 2021 r., wpłynęła do organu 17 lutego 2021 r., zaś organ nie przekazał jej do Sądu w terminie. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia grzywny z tytułu niewypełnienia obowiązku prawnego. Organ podał, że w dniu 17 lutego 2021 r. otrzymał skargę na bezczynność, w której skarżący zarzucił mu naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") w związku z nieudzieleniem informacji publicznej na podstawie wniosku, który zdaniem skarżącego, został przesłany drogą elektroniczną (mejl) w dniu 20 stycznia 2021 r. Organ wskazał, że nie otrzymał wniosku z dnia 20 stycznia 2021 r., lecz po otrzymaniu skargi na bezczynności udostępnił w tym samym dniu żądaną informację publiczną. Organ przyznał, że nie przekazał niniejszej skargi do Sądu, gdyż uznał, iż miał możliwość udzielenia informacji publicznej dopiero od dnia wpłynięcia skargi na bezczynność. Organ wyjaśnił, że od dnia 28 lutego 2020 r. działa jako "Szpital pozostający w podwyższonej gotowości w celu przyjęcia osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego" (decyzja Wojewody Z. [...]) i codziennie jego pracownicy walczą ze skutkami pandemii. W ocenie organu, sprawa została zakończona, gdyż udzielił żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o ukaranie grzywną organu z uwagi na nieprzekazanie w terminie do Sądu złożonej skargi. Zgodnie z art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przesłanką obligatoryjną do zastosowania grzywny jest więc uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a. Stosownie do jego treści organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie wskazanego obowiązku, powinno nastąpić zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. (M.P. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – [...] zł. Z odpowiedzi organu na przedmiotowy wniosek oraz z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Sz 59/21 wynikało, że skarga w przedmiocie bezczynności organu wpłynęła do organu w dniu 17 lutego 2021 r. Organ powinien zatem przesłać złożoną skargę do dnia 4 marca 2021 r. (wówczas upływał termin piętnastodniowy na przekazanie skargi). Organ przekazał Sądowi skargę dopiero w dniu 4 maja 2021 r. (data stempla pocztowego), a więc ze znacznym opóźnieniem (60 dni). W niniejszej sprawie doszło zatem do naruszenia przez organ terminu na przekazanie złożonej skargi Sądowi. W tym miejscu przywołać należy uchwałę NSA z dnia 3 listopada 2009 r., o sygn. akt II GPS 3/09, w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. NSA uznał, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. NSA podał, że przepisy p.p.s.a. pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że w judykaturze konsekwentnie wskazuje się, iż przyczyny, które spowodowały, że organ nie przekazał skargi sądowi w terminie nie mają wpływu możliwość wymierzenia organowi grzywny, lecz mogą mieć wpływ na jej wysokość. Sąd administracyjny, rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2019 r., o sygn. akt I OZ 1024/19). Podsumowując, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy, więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., o sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Wskazać należy też, że wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne. Jak wyjaśnił NSA w postanowieniu z dnia 25 września 2020 r., o sygn. akt I OZ 585/20, użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że Sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi. Biorąc zatem pod uwagę wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na nią oraz z aktami sprawy w zakreślonym ustawą terminie nie było efektem celowego działania organu. Sąd uwzględnił wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. Podniesiona przez organ okoliczność w postaci pozostawania szpitala w podwyższonej gotowości w celu przyjęcia osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego z uwagi na stan epidemii COVID-19, jak i powszechnie znana walka pracowników służby zdrowia ze skutkami pandemii (praca w innych oddziałach niż epidemiologia, musi być wykonywana przez znacznie okrojony personel), przy uwzględnieniu braków kadrowych wywołanych pandemią, a także zwiększonych nakładów finansowych związanych z walką z wirusem COVID, mogły, w ocenie Sądu, przyczynić się do terminowego załatwiania spraw administracyjnych, w tym spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Podkreślić należy jednak, że udzielanie informacji publicznej nie jest podstawowym zadaniem szpitala. Z tych względów Sąd odstąpił o wymierzenia grzywny organowi, uznając, że już samo wszczęcie niniejszego postępowania spełni wobec organu zamierzony przez ustawodawcę cel dyscyplinująco – restrykcyjny. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.