SA/Sz 1012/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-11-30

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Maria Dożynkiewicz, Nadzieja Karczmarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, w sytuacji gdy podatnik podnosił zarzuty dotyczące nieuznania przez organ dowodów potwierdzających pochodzenie środków?
Ratio decidendi
Skarga podatnika nie jest zasadna, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo ustalił zobowiązanie podatkowe. Sąd uznał, że dochody z pracy za granicą nie zostały należycie udokumentowane i nie mogły pokryć wydatków podatnika. Wcześniejsza ocena dowodów dotycząca sprzedaży świadectw udziałowych dokonana przez NSA wiąże sąd w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na decyzję Izby Skarbowej, która uchyliła częściowo decyzję Urzędu Skarbowego i ustaliła K. G. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach bądź pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ odwoławczy nie uznał dochodów z pracy za granicą oraz dochodów ze sprzedaży świadectw udziałowych jako dowodów pokrycia wydatków.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, art. 20 ust.1 i 3, art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz U. z 1993r. nr 90 poz. 416 ze zm./, Izba Skarbowa uchyliła w części decyzję Urzędu skarbowego w [...] z dnia 20 listopada 2000r. Nr [...] ustalającą K. G. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998r. w kwocie [...] zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach bądź pochodzących ze źródeł nie ujawnionych i orzekła zobowiązanie podatkowe K. G. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. od dochodów z nie ujawnionych źródeł bądź nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie [...] zł. Jak wynika z decyzji z dnia [...]. w odwołaniu wniesionym przez podatnika podzielony został zarzut naruszenia prawa tj. art. 20 ust.1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 1993r. Nr 80,Piz. 416 ze z m./ przez błędną jego interpretację oraz art. 122 , 180 § 1 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego w stopniu mającym decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Rozpatrując odwołanie, Izba Skarbowa ustaliła, że podatnik: uzyskał następujące dochody opodatkowane lub wolne od opodatkowania - w roku 1998 - [...] zł. - w latach poprzednich - [...] zł. żona podatnika uzyskała następujące dochody: - w 1998r. - [...] zł. - w latach poprzednich - [...] zł Podatnik poniósł przed 1998r. wydatki w kwocie [...] zł na które składały się: - wpłaty podatków wraz z odsetkami 1996r. - kwota [...] zł., za 1997r. kwota [...] zł. - wpłaty z tytułu składek ZUS za okres od 1995 do 1997r. kwota [...] zł, - wydatki w kwocie [...] zł z tytułu czynszu dzierżawnego. Ujawnione dochody małż. G. zgromadzone w latach poprzednich, którym mogli dysponować w 1998r. wynosiły co najwyżej [...] zł. Ogółem ujawnione dochody zgromadzone przez małż. G. w 1998r. i w latach poprzednich wynosiły co najwyższej [...] zł. Z w/w kwoty małżonkowie ponieśli wspólne wydatki w wysokości co najmniej [...] zł na remont lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł oraz na zakup lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. Pozostała im do dyspozycji kwota [...] zł. Podatnik poniósł w 1998r. samodzielne wydatki w wysokości co najmniej [...] zł , na które składały się: - wpłaty podatków - [...] zł, - składki na ubezpieczenie - [...] zł, - dzierżawa lokalu użytkowego - [...] zł, - pożyczki udzielone w 1998r. R. Z. w ogólnej kwocie [...] zł. Według oświadczenia podatnika wydatki były pokryte pożyczkami: - od matki w wysokości - [...] zł - od M.P. w wysokości - [...] zł oraz kwotę [...] zł DEM uzyskaną przez podatnika w wyniku pracy w handlu w czasie pobytów za granicę w latach 1998r. - 1992r. w byłej NRD i na Węgrzech, a także kwotę [...] zł uzyskaną w 1996r. z tytułu skupu i sprzedaży świadectw udziałowych wymienionych na akcje narodowych funduszy inwestycyjnych. Organ odwoławczy nie uznał dochodów z pracy za granicą oraz dochodów ze sprzedaży świadectw NFI. Dochody te w ocenie organu nie zostały udokumentowane. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiono zarzuty odnośnie nie uznanych dowodów podniesionych wcześniej w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest zasadna. Regulując opodatkowanie podatkiem dochodowym dochody osób fizycznych, ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm./ stanowi przede wszystkim w art. 3 ust.1, że osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywające czasowo na tym terytorium w danym roku dłużej niż 183 dni, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów /nieograniczony obowiązek podatkowy/, zaś określając w art. 10 ust.1 Katalog źródeł przychodów -zalicza do nich też, obok źródeł wcześniej wymienionych - także "inne źródła" , za przychody z tych źródeł uważając także m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nie ujawnionych ustala się według art. 20 ust.3 tej ustawy na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tymże roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania . Tak ustalonego przychodu nie łączy się z przychodami /dochodami/ z innych źródeł i pobiera od niego podatek w formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu /art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodów od osób fizycznych/. Z przedstawionej regulacji wynika, że ustalenia podlegającego opodatkowaniu przychodu, nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych, wymaga z jednej strony ustalenia wysokości poniesionych w roku podatkowym przez podatnika wydatków oraz wartości zgromadzonego przezeń w tym roku mienia, z drugiej zaś strony - ustalenia wielkości takiego mienia zgromadzonego w roku podatkowym oraz w latach poprzednich , które to mienie pochodzi z przychodów już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, bowiem tylko takie mienie może być uznane za mienie pokrywające poniesione przez podatnika w danym roku podatkowym wydatki oraz wartość zgromadzonego przezeń w tym roku mienia. Jest oczywiste, że stanowiąc że przedmiot postępowania podatkowego ustalenia, dotyczące wysokości przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, należą do zadań prowadzącego to postępowanie organu podatkowego, na którym też spoczywa ciężar dowodzenia faktów wskazujących na wysokość poniesionych w roku podatkowym przez podatnika wydatków oraz wartość zgromadzonego przezeń w tymże roku mienia. O ile więc na podatniku nie spoczywa ciężar dowodzenia tego, jakie w roku podatkowym poniósł wydatki lub jakiej wartości mienie zostało przez niego zgromadzone, o tyle z natury rzeczy i charakteru prawno-podatkowego instytucji opodatkowania przychodów, nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych wynika, że ciężar dowodzenia tego, iż wydatki te i wartości znajdując pokrycie w mieniu zgromadzonym, w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, które pochodzi z przychodów już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania ; przerzucony został na podatnika, on tylko bowiem jest dysponentem pełnej wiedzy na temat przychodów uzyskanych w badanym roku i latach poprzednich . Dowody zgromadzone w postępowaniu, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej podlegają ocenie organów podatkowych, które dokonując tej oceny ustalają prawdę materialną i według swojej wiedzy, doświadczenia i wewnętrznego przekonania oceniają ich wartości. W rozpatrywanej przez Sąd sprawie Izba Skarbowa wydając zaskarżoną decyzję była związana oceną jakiej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2002r. Sygn. akt SA/Sz 669/01. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że organy podatkowe naruszyły prawo w odniesieniu do dwóch kwestii, pożyczek pieniężnych jako pokrycia poniesionych wydatków oraz kwestii podatku od towarów i usług, a ściślej podatku należnego potraktowanego przez organy podatkowe jako wydatek podatnika. Co się zaś tyczy pozostałych zagadnień występujących w sprawie, to Sąd we wskazanym wyżej wyroku stwierdził, że nie budzą wątpliwości ustalenia i ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe w odniesieniu do wskazanych źródeł przychodu ze sprzedaży świadectw udziałowych Ocena ta wiąże również skład orzekający w niniejszej sprawie. Na gruncie stanu faktycznego jaki ujawniony został w postępowaniu podatkowym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji trafne jest stanowisko, że wskazane dochody z pracy za granicą nie zostały należycie udokumentowane, nie mogą zatem być uznane za przychody pokrywające wydatki podatnika. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło