SA/Sz 1118/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA H. Dolecki (spr.), Sędziowie NSA K. Grzegorczyk-Meder, M. Kowalewska, Protokolant E. Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maj a 2004r. sprawy ze skargi M. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1kpa, art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, poz.1209) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856/, po rozpatrzeniu odwołania M. i H. K. od decyzji Przewodniczącego Zarządu Gminy [...]z dnia [...]r. w sprawie odmowy ustanowienia prawa własności dziatki nr [...]położonej w [...]- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że M. i H. K. odmówiono nabycia prawa własności nieruchomości, uzasadniając tym, iż nie spełniają oni warunków określonych ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. albowiem dotyczy ona użytkowników wieczystych tylko tych nieruchomości, które zostały wymienione w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. nr 46, poz. 340 ze zm.). Przepisy zaś dekretu dotyczą wyłącznie gospodarstw rolnych i działek gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych. Natomiast strony nabyły prawo użytkowania wieczystego działki od M. i Z. D. w [...]r. Działka ta jako przeznaczona pod budownictwo mieszkalno-usługowe nie spełnia przesłanek zawartych w przepisach ustawy, które stanowią wyłącznie o nieruchomościach zabudowanych na cele mieszkaniowe. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prawa własności przez użytkowników wieczystych weszła w życie z dniem 24 października 2001 r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy jej zakres obejmuje osoby fizyczne, które co najmniej do 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy 24 października 2001 r. są użytkownikami nieruchomości, zabudowanych na cele mieszkaniowe bądź stanowiącymi nieruchomości rolne. Następny warunek to położenie nieruchomości. Tak więc nieruchomości będące przedmiotem użytkowania lub współużytkowania wieczystego powinny być położone na terytorium państwa polskiego, które to terytorium stanowi obszar, o którym mowa w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Z akt sprawy wynika, że prawo użytkowania wieczystego działki M. i H. K. nabyli w [...]r., a więc nie spełniają ustawowego warunku, który wymaga aby prawem tym użytkownicy legitymowali się co najmniej w dniu 26 maja 1990r. Nabycie tej nieruchomości od osób, które posiadali to prawo w [...]r. nie jest następstwem prawnym, o którym mowa w ust.2 art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Poza tym nieruchomość ta, co słusznie podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie spełnia też warunku z art. I ust.i pkt. 1, gdyż nie może być uznana za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyli M. i H. K. i wnosząc o jej uchylenie, zarzucili, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 ustawy 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prawa własności przez użytkowników wieczystych. Skarżący stwierdzili, że przedmiotową działkę nabyli na podstawie umowy w dniu [...]r. i w związku z tym są następcami prawnymi poprzednich użytkowników, którym to prawo przysługiwało od dnia [...]r., a zatem również w dniu [...]r. Poza tym przedmiotowa działka jest zabudowana na cele mieszkaniowe, o czym świadczą załączone do akt dokumenty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przepisy art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209) przewidywały, że 1. osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie 1 uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm): 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. 2. Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, a także osoby fizycznej będącej jej następcą prawnym, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego - w odniesieniu do nieruchomości będącej jej własnością, wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma treść art. 1 ust. 1 ustawy, który określa w sposób wyczerpujący podstawowy krąg podmiotów, które mogą skorzystać z uprawnień wynikających z przepisów. Są to osoby fizyczne, którym w dacie 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. 24 października 2001 r. przysługiwało prawo wieczystego użytkowania określonej nieruchomości. Sformułowanie "oraz" sprawia, że warunki dotyczące posiadania statusu użytkownika wieczystego przez osobę fizyczną w obu wymienionych datach muszą być spełnione łącznie. Przepis art. 1 ust. 2 cyt. przepisu, odnosi się wprost do kręgu osób wymienionych w ust. 1 i rozszerza zakres podmiotowy osób objętych ustawą o następców prawnych osoby wymienionej w ustępie pierwszym. W tej sytuacji również musi być spełniony warunek związany ze spójnikiem "oraz", a więc muszą to być następcy osób, które w chwili wejścia ustawy z 2001 r. spełniały wymogi określone w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy. Taki też pogląd sformułowano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i orzecznictwie administracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 2002r., II SA/Wr 1393/02 oraz decyzja SKO we Wrocławiu z dnia 7 października 2003r., SKO 4112/84/03, OSS 2004/1/3). Tego ustawowego warunku nie spełniają ani skarżący, ponieważ prawo użytkowania wieczystego nabyli w [...]r., ani ich poprzednicy, którzy prawo to nabyli w [...]r. W związku z tym Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.