SA/Sz 1119/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-05-26

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Marzena Kowalewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym po 26 maja 1990 r. i przed 24 października 2001 r. wyklucza możliwość nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Nabycie prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym po 26 maja 1990 r. i przed 24 października 2001 r. wyklucza możliwość skorzystania z uprawnień wynikających z ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zarówno dla obecnego, jak i poprzedniego użytkownika wieczystego. Ustawa wymaga, aby prawo użytkowania wieczystego przysługiwało w obu wskazanych datach (26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r.) łącznie, a nabycie na rynku wtórnym w międzyczasie uniemożliwia spełnienie tego warunku.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. i A.B. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] w 1996 r. na rynku wtórnym. Wcześniej, w 1990 r., prawo to przysługiwało innym osobom, a następnie zostało zbyte. Organ I instancji odmówił skarżącym nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, wskazując na niespełnienie warunków ustawowych dotyczących daty nabycia prawa użytkowania wieczystego i zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podnosząc, że skarżący nie spełniają wymogu posiadania prawa użytkowania wieczystego od 26 maja 1990 r. i nie są następcami prawnymi w rozumieniu ustawy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy, argumentując, że posiadają pozwolenie na budowę i realizują budynek mieszkalny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr/ Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004r. sprawy ze skargi M.B, A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. - Przewodniczący Zarządu Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) odmówił A.B i M.B. nieodpłatnego nabycia prawa własności działki nr [...] o pow. [...] . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podaje, że działka nr [...] położona we wsi [...] gmina [...] została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz M. i .L małżonków M. na podstawie umowy sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] w dniu [...] r. W dniu ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomość była niezabudowana, przeznaczona do wzniesienia na niej budynku mieszkalno-usługowego. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] na rzecz kolejnych użytkowników wieczystych- M i D. D., dotyczących budowy domu jednorodzinnego bliźniaczego z usługami nieuciążliwymi handlu i gastronomii. M. D. D. w dniu [...] r. sprzedali prawo użytkowania wieczystego działki nr na rzecz M i M B.. Z uzasadnienia decyzji wynika nadto, że zgodnie z ustawą o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, nieruchomość, której dotyczy postępowanie winna w dniu [...] r. być zabudowana na cele mieszkaniowe lub stanowić nieruchomość rolną i stan taki winien trwać do [...] r. Stan sprawy wskazuje, że działka nr [...] warunków takich nie spełniała. W odwołaniu od decyzji organu i instancji M. i A.. B przyznali, że oddaną w użytkowanie wieczyste w dniu [...] r. nieruchomość nabyli na rynku wtórnym i w dniu [...] r. otrzymali decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego w zabudowie bliźniaczej. Zdaniem wnoszących odwołanie, ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie stanowi o tym, kiedy nieruchomość opisana w art. 1 ma być zabudowana lecz wskazuje na jej przeznaczenie pod zabudowę lub stanowić ma nieruchomość rolną. Ze względu na to, że Sygn. akt SA/Sz 1119/02 3 M. i A. B. w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę realizują budynek mieszkalny przeznaczony na cele mieszkaniowe, spełniają warunki określone w ustawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podaje, że z uwagi na to, że M. i A. B. nabyli działkę nr [...] w użytkowanie wieczyste w [...] r. nie spełniają warunku ustawowego, zgodnie z którym prawo użytkowania wieczystego winno przysługiwać co najmniej od [...] r. Nie są nadto następcami prawnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., albowiem nabyli nieruchomość od osób, które posiadły to prawo w czerwcu 1990 r. Nadto organ odwoławczy podaje, że nieruchomość, której dotyczy postępowanie nie spełnia warunku określonego w art. 1 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, albowiem nie może być uznana za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie M. i A. B. zarzucają decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Przewodniczącego Zarządu Gminy[...] z dnia [...] r. naruszenie przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez przyjęcie, że przepisy te nie mają zastosowania wobec skarżących. Skarżący wnoszą o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podnoszą, że nabywając w dniu [...] r. działkę nr [...] w [...] od M.M.D. stali się użytkownikami wieczystymi tej nieruchomości. Z kolei otrzymanie w decyzji o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w dniu [...] r. sprawia, że skarżący spełnili wymóg co do zabudowania nieruchomości na cele mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosi o jej oddalenie podkreślając, iż nabycie nieruchomości na tzw. rynku wtórnym nie czyni skarżących następcami prawnymi w rozumieniu ustawy z 26 lipca 2001 r. Sygn. aktSA/Sz 1119/02 4 k Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga nie jest zasadna. Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) w art. 1 ust. 1 określa krąg podmiotów, które mogą skorzystać z uprawnień wynikających z jej przepisów. Są to osoby, którym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r., tj. w dniu wejścia w życie powołanej wyżej ustawy przysługiwało prawo wieczystego użytkowania określonej nieruchomości. Należy zauważyć, że istotne znaczenie dla nabycia uprawnień wynikających z ustawy ma użyty w tym przepisie wyraz "oraz", który sprawia, ze warunki dotyczące posiadania statusu użytkownika wieczystego przez osobę fizyczną w obu wymienionych datach muszą być spełnione łącznie. Ustawa umożliwia również nabycie prawa własności nieruchomości przez następców prawnych użytkowników wieczystych wymienionych w art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Następstwo prawne, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ograniczone jest jednak do następców prawnych osób, które w chwili wejścia w życie tej ustawy spełniały określone wymogi ustawowe, tzn. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r. Przepis art. 1 ust. 2 dotyczący następców prawnych został wyraźnie wydzielony jako nowe zdanie, wprowadzające oddzielną konstrukcję prawną regulującą pochodne uprawnienia uwłaszczeniowe. Jego zakres obejmuje całą wyraźnie wyodrębnioną konstrukcję zdaniową ustępu pierwszego ze wszystkimi tego konsekwencjami ( por. wyrok NSA z 22 października 2002 r. II SA/Wr 1393/02 (nie publ.). Konsekwencją powyższych uregulowań jest zatem to, że dokonana sprzedaż czy zamiana prawa użytkowania wieczystego danej nieruchomości w okresie pomiędzy 26 maja 1990 r. a dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. wyklucza prawa dotychczasowego jak i późniejszego użytkownika wieczystego do skorzystania z dobrodziejstw powołanej wyżej ustawy. Ze względu na to, że M. A. B nabyli prawo użytkowania wieczystego w 1996 r., w świetle powyższych ustaleń ani to skarżący jak również ich poprzednicy, którzy nabyli to prawo w 1990 r. nie spełniają warunków określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Sygn. akt SA/Sz 1119/02 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło