SA/Sz 1186/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-11-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia NSA Marian Jaździński, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot podatku, który podatnik otrzymał nienależnie lub w wyższej wysokości niż należna, powinien być traktowany na równi z zaległością podatkową, jeśli podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy, a zwrot był wynikiem zastosowania się do stanowiska organu podatkowego?
Ratio decidendi
Zwrot podatku, który podatnik otrzymał nienależnie lub w wyższej wysokości niż należna, nie jest traktowany na równi z zaległością podatkową, jeżeli podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. W niniejszej sprawie Spółka zastosowała się do znanego jej stanowiska Urzędu Skarbowego, wynikającego z wcześniejszej decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za styczeń 2000 r., co wyklucza przypisanie jej winy za otrzymanie nienależnego zwrotu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2000 r. po wezwaniu Urzędu Skarbowego, zmniejszając nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Następnie wpłaciła kwotę należności głównej oraz odsetki za zwłokę. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nienależnie uiszczonych odsetek, argumentując, że zwrot podatku nastąpił w trybie art. 274 Ordynacji podatkowej, co wyklucza zrównanie go z zaległością podatkową i naliczenie odsetek. Organy podatkowe odmówiły zwrotu odsetek, uznając je za należne. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi P. H .Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000 r. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 79 § 2 pkt 1 lit. "b" w związku z art. 72 § 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 12 grudnia 2002r. Nr [...] odmawiającą Spółce z o.o. P. H. [...] stwierdzenia nadpłaty odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Spółka z o.o. P. H. [...] w dniu 3 września 2002r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2000r. ponieważ Urząd Skarbowy pismem z dnia 28 sierpnia 2002r. na podstawie art. 274 § 1 Ordynacji podatkowej, zwrócił się do Spółki o skorygowanie deklaracji VAT-7 za kwiecień i czerwiec 2000r. w związku z decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...]. W wyniku korekty deklaracji VAT-7 za czerwiec 2000r. Spółka zmniejszyła wykazaną w pierwotnej decyzji nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy o kwotę [...] /z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł/. W dniu 4 września 2002r. Spółka wpłaciła na rachunek Urzędu Skarbowego kwotę [...] zł tytułem wpłaty należności głównej odraz kwotę [...] zł tytułem odsetek za zwłokę liczonych od dnia 31 lipca 2000r. do dnia 4 września 2002r. W dniu 13 listopada 2002r. Spółka powołując się na art. 79 § 2 w związku z art. 72 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, złożyła w Urzędzie Skarbowym wniosek o stwierdzenie i zwrot traktowanych na równi z nadpłatą podatku odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł nienależnie zdaniem Spółki uiszczonych w wyniku korekty deklaracji VAT-7 za czerwiec 2000r. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że zwrot różnicy podatku od towarów i usług został dokonany w trybie art. 274 Ordynacji podatkowej dlatego z uwagi na treść art. 52 § 1 pkt 2 nie jest możliwe zrównanie tego zwrotu z zaległością podatkową i dlatego odsetki nie powinny być naliczone. Niezależnie od powyższego powodu zdaniem Spółki odsetki były nienależne z tej przyczyny, że Spółka otrzymała zwrot podatku nie ze swej winy, bowiem w dniu 21 lutego 2000r. Spółka złożyła prawidłową deklarację VAT-7 za styczeń 2000r., w której wykazała do zwrotu kwotę [...] zł w tym [...] zł podatku VAT naliczonego z faktury VAT wystawionej przez F. M. i U. F. SA nr [...] z dnia 31 grudnia 1999r. opiewającej na 70% wartości kontraktu na suwnicę bramową. W dniu 23 lutego 2000r. Urząd Skarbowy wszczął kontrolę podatkową dotyczącą podatku VAT za styczeń 2000r. a następnie 7 marca 2000r. zwrócił na rachunek bankowy Spółki kwotę [...] zł, dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę. Z odwołania wynika, że w trakcie kontroli jak i w treści korespondencji pomiędzy Urzędem Skarbowym i Spółką oraz w decyzji dotyczącej stycznia 2000r., Urząd Skarbowy jednoznacznie twierdził, że odliczenie z kwestionowanej faktury VAT może nastąpić tylko i wyłącznie po odebraniu towaru /suwnicy/. Dlatego Spółka znając stanowisko Urzędu Skarbowego dokonała korekty deklaracji VAT za kwiecień. W dniu 17 lipca 2000r. Spółka złożyła deklarację VAT -7 za czerwiec 2000r, w której odliczyła na skutek powyższych działań Urzędu Skarbowego podatek naliczony z faktury nr [...] i Nr [...] łącznie [...] zł. W dniu 31 lipca 2000r. Urząd Skarbowy zwrócił na rachunek bankowy Spółki kwotę [...] zł wykazaną w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2000r. W dniu 19 czerwca 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej utrzymując w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku Spółki za styczeń 2000r. W konsekwencji tego wyroku Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i umorzyła postępowanie w sprawie. Korekty deklaracji podatku za czerwiec 2000r. Spółka dokonała po wezwaniu Urzędu Skarbowego w trybie art. 274 Ordynacji podatkowej wpłacając też na rachunek Urzędu Skarbowego kwotę [...] zł. oraz odsetki, których zwrotu obecnie się domaga uznając że są nienależne. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Urząd Skarbowy [...] powołując się na art. 52 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1, § 2 , § 3 i § 5 pkt 2 i art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa odmówił Spółce P. H. [...] zwrotu uregulowanych odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. w kwocie [...] zł. Z zaprezentowanego w uzasadnieniu tej decyzji stanowiska wynika, że Urząd Skarbowy nie stosował wobec Spółki czynności sprawdzających w trybie art. 274 Ordynacji podatkowej. Wykazana przez Spółką kwota zwrotu różnicy podatku za czerwiec 2000r. nie nastąpiła w wyniku czynności sprawdzających, na co jak stwierdzono w uzasadnieniu decyzji , wskazuje materiał zgromadzony w sprawie. W uzasadnieniu decyzji zawarte zostały wywody sprowadzające się do stwierdzenia, że Urząd Skarbowy kwestionując odliczenia podatku z faktury nr [...] w styczniu 2000r. nie wskazał jednocześnie Spółce, że odliczenie to ma nastąpić w miesiącu czerwcu 2000r. W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w [...] wniesionym do Izby Skarbowej , Spółka powtórzyła zasadnicze argumenty i wywody zawarte wcześniej we wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Urzędu Skarbowego stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Spółki dotyczący nieprawidłowej interpretacji art. 52 § 2 Ordynacji podatkowej. Istotą tego przepisu jest nałożenie na organy podatkowe odpowiedzialności za czynności podjęte przez podatnika na wyraźne żądanie tych organów. Gdyby Urząd Skarbowy zwrócił się do Spółki o skorygowanie deklaracji, a następnie okazałoby się , iż skorygowane zgodnie ze wskazaniem organu rozliczenie podatku jest nieprawidłowe i dokonany w wyniku takiej korekty zwrot jest nienależny lub jego wysokość jest wyższa od należnej to stosownie do art. 52 § 2 Ordynacji podatkowej zwrot takiego podatku przez podatnika nie byłby traktowany na równi z zaległością podatkową. Według organu odwoławczego, zadeklarowany przez Spółkę zwrot za styczeń 2000r. został zakwestionowany przez Urząd Skarbowy, ponieważ oceniając zebrany materiał dowodowy uznał, iż odliczenie podatku naliczonego z faktury VAT Nr [...] nastąpiło z naruszeniem art. 19 ust.3a ustawy o podatku od towarów i usług /.../ nie doszło bowiem do wydania przez wykonawcę na rzecz Spółki głównego przedmiotu świadczenia wynikający z zawartej umowy. tj. suwnicy nabrzeżnej, brak też było przedpłaty podlegającej opodatkowaniu. Z tych stwierdzeń, zdaniem organu odwoławczego Spółka błędnie wywodzi, iż wskazano jakoby odliczenie podatku naliczonego z faktury VAT nr [...] mogło nastąpić w rozliczeniu za czerwiec 2000r. Organ odwoławczy stwierdził, też że Spółka nie może winą za swe nieprawidłowe działania w zakresie samodzielnego obliczania podatku od towarów i usług obarczać organów podatkowych, którym art. 70 Ordynacji podatkowej przyznaje co najmniej 5 letni okres sprawdzenia prawidłowego obliczenia podatku od towarów i usług. Okoliczność, że Urząd Skarbowy wiedział o odliczeniu w czerwcu 2000r. podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup suwnicy nie ma wpływu, zdaniem organu odwoławczego, na powstanie zaległości podatkowej i związanych z tym odsetek za zwłokę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka domagała się uchylenia decyzji Izby Skarbowej zarzucając naruszenie art. 52 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 274 § 1 Ordynacji podatkowej. Podobnie jak we wniosku o zwrot odsetek i w odwołaniu Spółka zawarła w uzasadnieniu skargi obszerne wywody na temat "zwrotu podatku" i "zwrotu różnicy podatku" i tak jak przed organami skarbowymi podniosła, że postępowanie Urzędu Skarbowego wyklucza przypisanie jej winy w otrzymaniu zwrotu tytułem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym bowiem sytuacje w jakich się znalazła w postępowaniu zakończonym wyrokiem NSA z Dnia 19 czerwca 2002r. oraz w niniejszym postępowaniu wynikały z czynności podjętych przez Spółkę stanowiących racjonalną reakcję na rozstrzygnięcia organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest zasadna. Zgodnie z treści art. 52 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ na równi z zaległością podatkową traktuje się także: zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. W okolicznościach niniejszej sprawy w oceni Sądu zachodzi właśnie taka sytuacja wyłączająca winę podatnika, za otrzymanie zwrotu podatku, bowiem Spółka dokonała rozliczenia podatku z uwzględnieniem faktury otrzymanej w styczniu w miesiącu czerwcu stosując się do znanego je stanowiska Urzędu Skarbowego wynikającego z decyzji z dnia 4 lipca 2000r., w której Urząd Skarbowy w [...] zakwestionował odliczenie podatku z faktury Nr [...] jakiego Spółka dokonała w rozliczeniu za styczeń 2000r. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w niniejszej sprawie wynika, że przyczyną wydania decyzji dotyczącej rozliczenia przez Spółkę podatku VAT za styczeń 2000r. było uznanie przez Urząd, że odliczenie podatku nastąpiło z naruszeniem art. 19 ust.3a ustawy o podatku od towarów i usług /.../ nie doszło bowiem do wydania przez wykonawcę na rzecz Spółki przedmiotu świadczenia tj. suwnicy, brak też było przedpłaty podlegającej opodatkowaniu. To stwierdzenie potwierdza, że Spółka z tej decyzji a zapewne też z protokołu kontroli i korespondencji z Urzędem, o czym Spółka napisała we wniosku , dowiedziała się jakie jest stanowisko organu podatkowego i z tego powodu uwzględniła w rozliczeniu za czerwiec fakturę nr [...]. Zadaniem Sądu nie ma znaczenia fakt, że Urząd Skarbowy nie wskazał wprost, w którym miesiącu podatnik będzie mógł rozliczyć podatek wynikający z faktury nr 878/W/99. Wynika to ze stanowiska zaprezentowanego wyżej przez organ odwoławczy będącego powtórzeniem uzasadnienia decyzji Urzędu Skarbowego dotyczącej rozliczenia podatku VAT za styczeń 2000r. W ocenie Sądu strona skarżąca wskazując na chronologię zdarzeń, które potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 27 lutego 2003r. skierowane do Izby Skarbowej /k.70 akt podatkowych/ wykazała że nienależny zwrot podatku nastąpił nie z jej winy. Wobec faktu, że strona skarżąca upatruje swoich racji również w treści przepisu art. 52 § 2 Ordynacji podatkowej wyjaśnić należy, że w tej kwestii trafne jest stanowisko organu odwoławczego, bowiem nienależny zwrot podatku nie był skutkiem czynności sprawdzających Urzędu Skarbowego, lecz był skutkiem deklaracji złożonej przez Spółkę za czerwiec 2000r. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło