SA/Sz 1279/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-13
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, w tym stan zdrowia osoby niepełnosprawnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie uwzględniono istotnych okoliczności faktycznych, takich jak stan zdrowia męża wnioskodawczyni jako osoby niepełnosprawnej, co mogło mieć wpływ na prawidłowe obliczenie dodatku mieszkaniowego. Naruszono tym samym zasady praworządności, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego H.N. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do przedstawienia stanowiska, pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu oraz niepełne zebranie materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienie kwestii powierzchni mieszkania i stanu zdrowia męża. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki/spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004r. sprawy ze skargi H.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa [...] Spółka [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej H.N. kwotę [...] złotych /[...]/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) po rozpatrzeniu odwołania H.N. od decyzji z dnia [...] wydanej przez z upoważnienia Rady Miasta przez Prezesa Zarządu Towarzystwa Budownictwa Społecznego [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji przyznał H.N. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...] w wysokości [...]zł miesięcznie.
W odwołaniu od powyższej decyzji H.N. zażądała wyjaśnienia podstawy prawnej, na której oparł się organ I instancji wydając decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Odwołująca się podkreśliła również, że nie miała możliwości wglądu do akt sprawy, z tego względu nie może ustosunkować się do rozstrzygnięcia organu I instancji.
Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że H.N. spełnia warunki uzasadniające przyznanie dodatku mieszkaniowego. Szczegółowe wyliczenie dodatku mieszkaniowego zawiera załącznik do decyzji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy faktycznymi wydatkami na lokal ponoszonymi przez gospodarstwo domowe, a kwotą stanowiąca wydatki w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2-4 osobowym. W przypadku odwołującej się jest to różnica pomiędzy kwotą [...] zł a kwotą [...]zł (12 % od kwoty dochodu miesięcznego wynoszącego [...]zł) co daje kwotę należnego dodatku w wysokości [...]zł.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez H.N. Kolegium wyjaśniło, że podstawą prawną do przyznania i obliczenia dodatku mieszkaniowego jest art. 6 ust. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., które to przepisy w przedmiotowej sprawie zostały prawidłowo zastosowane przez organ I instancji.
Podkreślono również, że w rozpoznawanej sprawie została zachowana przez organ odwoławczy określona w art. 10 kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu dotyczącym przyznania dodatku mieszkaniowego. Do akt sprawy dołączono wezwanie do stawiennictwa w dniu 18.04.2002r. przed organem odwoławczym, z czego wynika, iż odwołująca się miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Dodatek mieszkaniowy obliczony został na podstawie danych zawartych w złożonym w dniu [...]r. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z dołączoną do niego deklaracją o dochodach gospodarstwa domowego, których prawdziwość pod groźbą odpowiedzialności karnej strona potwierdziła własnoręcznym podpisem.
Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyła H.N. zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. W szczególności naruszono przysługujące jej prawo do przedstawienia własnego stanowiska w kwestii wysokości należnego dodatku mieszkaniowego, a w konsekwencji wydano niekorzystną dla niej decyzję. Skarżąca podkreśliła też, że wbrew twierdzeniu organu II instancji pozbawiono ją możliwości udziału w postępowaniu przed tym organem, ponieważ nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia. Skutkuje to nieważnością postępowania. Poza tym organ nie zebrał całości materiału dowodowego, co spowodowało, że ustalenia faktyczne są niezgodne z prawdą. W toku postępowania przed organem I instancji skarżąca podniosła kwestię prawidłowego obliczenia powierzchni mieszkania (różnica 4,40m2), przy uwzględnieniu faktu, że jej mąż Z.N. jest osobą niepełnosprawną. Pomimo zapewnień organ nie uwzględnił tego i przyjął jako podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego powierzchnię użytkową lokalu wynoszącą 49,40 m2.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny.
Przepis art. 7 kpa pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa (zob. wyrok NSA z dnia 26.05.1981r.,0SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 23 listopada 1994r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83, ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie w materiale dowodowym, ale niekompletnym.
W rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, przyjmując za podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego powierzchnię mieszkaniową, bez uwzględnienia okoliczności, że stan zdrowia męża wnioskodawczyni jako osoby niepełnosprawnej uzasadnia zamieszkiwanie w osobnym pokoju (zaświadczenie lekarskie z dnia [...].). Wprawdzie wspomniane zaświadczenie zostało załączone dopiero do skargi ale w trakcie postępowania przed organem I instancji mąż H.N., działając jako jej pełnomocnik wskazywał na okoliczności sprawy związane z chorobą i niepełnosprawnością, lecz organ pomimo zapewnień, okoliczności tych nie uwzględnił, naruszając tym samym nie tylko art. 7 i 77 § 1 kpa, lecz również art. 8 kpa i art. 9 kpa, które nakazują w taki sposób prowadzić postępowanie administracyjne aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a także należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Należy również zwrócić uwagę na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2002r., OPK 27/02 w której przyjęto, że w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, do ustalenia, że osoba niepełnosprawna wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, stosownie do przepisu art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 754), nie jest konieczne orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w tym zakresie.
W związku z tym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekając w przedmiocie należnego stronie dodatku mieszkaniowego winien wziąć pod uwagę wszystkie wskazane okoliczności, w tym również treść zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] stanie zdrowia Z.N. i związanych z tym wskazaniach lekarskich.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło