SA/Sz 1307/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2005r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. G. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Podaniem z dnia [...] r. B. G. zwrócił się do [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Do wniosku załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. wydane przez Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, zaliczającym Go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 43 ust. 1 i 3b, ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną Panią J. F. Odmówił wykazania dochodów osiąganych przez konkubinę, co oznacza, że zachodzi przesłanka określona w art. 43 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. B. G. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odwołaniu oświadczył, że pomimo wspólnego adresu z J. F., prowadził i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wyjaśnił ponadto, że nie ma możliwości złożenia odcinka renty J. F. i alimentów Jej dzieci, ponieważ J. F. nie wyraża na to zgody, a ZUS bez takiej zgody nie ma prawa wydać zaświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 2a, art. 27 ust. 4 i art. 43 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że strona zmieniła swoje stanowisko po uzyskaniu informacji od pracownika Ośrodka o warunkach otrzymywania zasiłku stałego wyrównawczego. W ocenie Kolegium zeznania zarówno skarżącego jak i Pani J. F. podważają ich wiarygodność. Strony składają sprzeczne oświadczenia odnośnie prowadzonego gospodarstwa domowego w zależności od świadczenia, które chcą uzyskać. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z całym zgromadzonym materiałem dowodowym uznał, że zachodzi przesłanka zawarta w art. 43 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, pozwalająca organowi na wydanie decyzji o odmowie świadczenia, bowiem zarówno strona ubiegająca się oświadczenie jaki i Pani J. F. odmówili podania danych dotyczących wysokości uzyskiwanych dochodów tj. danych niezbędnych do wydania decyzji w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. G. podniósł, że wszystkie stosowne dokumenty odnośnie Jego dochodów jak i stanu majątkowego złożył zgodnie z prawdą. Wskazał również, że to nie Jego była konkubina J. F. ubiega się o pomoc, tylko On jako osoba pomocy potrzebująca. Nie mniej jednak próbował zdobyć żądane informacje od samej J. F., jak i z ZUS w [...], ale jako osobie obcej odmówiono Mu udzielenia takich informacji. Dalej podniósł, iż zameldowanie pod jednym adresem z J. F. i posiadanie wspólnego dziecka, nie świadczy jeszcze o tym, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sąd sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes strony. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa (zob. wyrok NSA z dnia 26.05.1981r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 23 listopada 1994r. III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83, ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. Przepisy ustawy o pomocy społecznej definiujące dochód rodziny oraz dochód na osobę w rodzinie (art. 2a ust. 2 i 2a) przewidują zaliczenie do niego jedynie dochodu strony oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe bez względu na tytuł i źródło ich utrzymania. W rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, przyjmując, że skarżący prowadzi z J. F. wspólne gospodarstwo domowe. Jednak w dołączonym do wniosku o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego z dnia [...] r. oświadczeniu B. G. podał: “Jestem osobą samotną i prowadzę samodzielne gospodarstwo domowe" (k-[...] akt administracyjnych). W późniejszych swoich oświadczeniach podtrzymywał swoje twierdzenie. Natomiast w notatce służbowej z dnia [...] r. pracownik socjalny stwierdził, że w dniu [...] r. Pan G. dowiadywał się jakie dokumenty ma złożyć aby otrzymać zasiłek stały wyrównawczy i wówczas oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z Panią J. F., z którą zamieszkuje. Z akt sprawy nie wynika jednak aby przeprowadzono inne dowody potwierdzające prowadzenie przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z Panią J. F. W szczególności nie wynika, aby dokonano oględzin mieszkania pod kątem możliwości prowadzenia przez skarżącego odrębnego gospodarstwa domowego, czy też przesłuchania świadków na tę okoliczność. Wobec nie wyjaśnienia przez organy obu instancji czy skarżący faktycznie prowadzi z Panią J. F. wspólne gospodarstwo domowe, nie można też stwierdzić czy zasadnie żądały od Niego oświadczenia o dochodach Pani J. F. Tym samym nie można stwierdzić czy zaszły przesłanki z przepisu art. 43 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej uzasadniające wydanie decyzji o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Naruszenie przez organy orzekające w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego na rzecz B. G. przepisów art. 7 i 77 kpa, skutkowało wydaniem wadliwych decyzji administracyjnych. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania prawidłowej decyzji. Wyżej wskazane sprzeczności występujące w sprawie, dotyczące w szczególności dowodów, jakimi organ administracji posługiwał się przy wydawaniu decyzji, stanowią takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, natomiast o kosztach postępowania w oparciu o art. 200.