SA/Sz 1338/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R. Ł. i G. B. - P.P.H. "S" S.C. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Izba Skarbowa orzekła na podstawie art. 10 ust. 2, art. 27 ust 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( DZ. U. Nr 11) poz. 50 z późn. zm.), § 50 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów I dnia 22.12.1999r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2000r. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.), oraz na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] określającej PPH "S" S.C. R., G. B. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 2002r. w wysokości zero tj. o [...] zł niższą od zadeklarowanej w deklaracji VAT - 7 z dnia 28.05.2002r. oraz określającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł z tytułu zawyżonej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu, Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy wskazano, że Spółka Cywilna "S" R.Ł., G. B. nie dokonała faktycznie zakupu linii technologicznej oraz konserw łososia a w związku z tym nie miała podstaw do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze Nr [...] i 01/T/02 z dnia 5 kwietnia 2002r. przedstawiających transakcje zakupu. W odwołaniu wniesionym do Izby Skarbowej Spółka Cywilna PPH "S" podniosła, że zwrot kwoty [...] zł podatku VAT wynika z transakcji zakupu linii technologicznej do produkcji opakowań blaszanych oraz konserw rybnych, Spółka zapłaciła za zakupiony towar cenę netto oraz podatek VAT, zaś sprzedawca tj. firma P. SA odprowadziła podatek VAT wynikający z w/w transakcji. Według stanowiska wyrażonego w odwołaniu Spółka spełniła wszystkie warunki dla dokonania odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towaru określone w art. 19 i 25 z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 1993r. poz. 50 ze zm./. Spółka odwołała się też do treści art. 272 ustawy- Ordynacja podatkowa określającego cel czynności sprawdzających, którymi są: - sprawdzenie terminowości składanych deklaracji i wpłacania zadeklarowanego podatku, - stwierdzenia formalnej poprawności dokumentów, - ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przestawionymi dokumentami. Jako podniesiono w uzasadnieniu odwołania Urząd Kontroli Skarbowej w swojej decyzji nie wskazał na powyższe uchybienia formalno-prawne lecz skupił się na analizie działalności gospodarczej firm S., analizie stanu faktycznego urządzeń, przydatności do spożycia konserw itp.. Podniesiono też w odwołaniu, że organ kontroli skarbowej próbował zmusić wspólników do przedstawienia dokumentów, których przydatności z punktu widzenia zastosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym odwołujący się wspólnicy Spółki Cywilnej "S" nie widzieli. Przyznano też w odwołaniu, że pomiędzy Spółką "S" a firmą S. R. /właścicielem linii technologicznej/ istnieje spór ale jak wyjaśniono dotyczy on wzajemnych rozliczeń, dlatego odwołujący się nie rozumieją występowania Urzędu Kontroli Skarbowej w tym sporze w charakterze strony i przypuszczają, że skoro organ ten nie znalazł formalno-prawnych powodów uniemożliwiających dokonanie odliczenia podatku VAT posunął się do przedstawienia wspólnikom wyimaginowanych zarzutów dla osiągnięcia zamierzonego celu , którym jest brak akceptacji do dokonania zwrotu podatku. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy w uzasadnieniu swojej decyzji nie zgodziła się z twierdzeniem zawartym w odwołaniu, iż do dokonania zwrotu wystarczy jedynie przeprowadzenie czynności sprawdzających i nie podważanie uchybień formalnych w deklaracji, bowiem jak stwierdziła dla zbadania zasadności zwrotu, w szczególności gdy budzi on wątpliwości niezbędne jest przeprowadzenie czynności kontrolnych i dopiero w oparciu o takie ustalenie można zdecydować o zasadności zwrotu lub nie. W niniejszej sprawie przeprowadzono kontrolę w Spółce "S" w toku której Spółka przedłożyła takie dokumenty jak: 1/ kopia deklaracji VAT – 7 za miesiąc kwiecień 2002r., 2/ oryginał faktury VAT Nr [...] z dnia [...]. wystawionej przez firmę "P" SA wykazującej sprzedaż linii technologicznej do produkcji puszek Spółce "S." na wartość netto [...] oraz VAT [...] zł. 3/ oryginał faktury nr [...] z dnia 5 kwietnia 2002r. wystawionej również przez firmę "P." SA w Sopocie wykazującej sprzedaż [...] szt. konserw łososia różowego Spółka "S." o wartości netto [...] zł oraz VAT [...] wraz z dowodami WZ nr 01/02/02 i 02/02/02, 4/ kopię porozumienia do umowy leasingu operacyjnego nr [...] z dnia 12 kwietnia 2001r. sporządzonego w dniu 5 kwietnia 2002r. pomiędzy firmą "P." SA ,a Spółką "S" stanowiącego o rozwiązaniu umowy leasingu operacyjnego i zakupie przez Spółkę "S" linii technologicznej. 5/ kpię pisma z dnia 16 maja 002r. kierowanego przez jednego ze współwłaścicieli "S" G. B. do Komornika Sądu Rejonowego Rewir II . Natomiast Spółka "S" nie przedłożyła kontrolującym rejestru zakupów i sprzedaży VAT, twierdząc, że nie posiada żadnych dokumentów podatkowych bowiem wszystkie zaginęły podczas windykacji należności prowadzonej przez komornika Sądu Rejonowego w miejscu zamieszkania współwłaściciela Spółki R. Ł.. Z uzasadnieni decyzji organu odwoławczego wynika, że w udzielonej informacji komornik zaprzeczył, iż zabezpieczył jakiekolwiek dokumenty. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że wykazany w fakturach zakup linii technologicznej do produkcji opakowań blaszanych oraz konserw łososia różowego w rzeczywistości nie miał miejsca. W trakcie kontroli przeprowadzonej jeszcze w 1999r. przez pracowników Urzędu Skarbowego w Słupsku stwierdzono, że Spółka "S" nabyła od firmy "S. R." przedmiotową linię technologiczną - transakcja została potwierdzona fakturą VAT z dnia 9 września 1998r. Z umowy sprzedaży wynikało, że do czasu uregulowania należności maszyny pozostają własnością sprzedającego. Ponieważ Spółka "S." nie wywiązała się z płatności firma "S. R." odstąpiła od transakcji dając temu wyraz w fakturze korygującej, która to faktura została odebrana przez współwłaściciela G. B. a Spółka "S." uwzględniła ową korektę w swojej ewidencji podatkowej, czym potwierdza fakt, że zakup linii technologicznej nie miał miejsca. Mimo to Spółka "S." nie będąc właścicielem zawarła umowę sprzedaży tej linii technologicznej z firmą "P.". Następnie firma "P" zawarła ze Spółką "S." umowę leasingu kapitałowego, której przedmiotem była linia technologiczna kolejno przekształcona w leasing operacyjny. W dalszej kolejności firma "P." wystawiła spółce "S." fakturę na sprzedaż linii technologicznej. Organ odwoławczy podkreślił, że na każdym etapie obrotu wartości linii technologicznej wzrastała. W świetle powyższych faktów organ odwoławczy uznał, że faktura VAT nr [...] z dnia 5 kwietnia 2002r. wystawiona przez firmę "P" SA w Sopocie na wartość netto [...] zł oraz VAT [...] nie przedstawiła rzeczywistego zdarzenia gospodarczego skoro przedmiotowa linia technologiczna przez cały czas była własnością firmy "S. R.". Zdaniem Izby Skarbowej przedstawione transakcje wskazują jednoznacznie na czynności mające na celu obejścia prawa zawierają bowiem pozór zgodności z ustawą, a ich skutki naruszają zakazy lub nakaz ustawowe. Ze stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wynika, że podzielił on zasadność zakwestionowania przez Urzędu Kontroli Skarbowej podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] wystawionej również przez firmę "P" SA w Sopocie wykazującej sprzedaż [...] szt. konserw łososia różowego Spółce "S" na wartość netto [...] zł oraz VAT [...] zł. Zakup ten w ocenie organu odwoławczego jest nie wiarygodny. Wspólnicy zeznali do protokołu przesłuchania w charakterze stron, że w momencie zakupu konserw łososia nie był on przydatny do spożycia na terenie kraju i twierdzili, że został sprzedany indywidualnie przez wspólników na terenie Rosji, a rozliczenie nastąpi w rocznych zeznaniach. W następnym czasie wspólnicy oświadczyli, iż zakupione konserwy łososia przekazali w ramach umowy komisu rosyjskiej firmie "A – F" . Jednakże nie wskazali ani adresu firmy "A" ani miejsca zmagazynowania łososia, nie przedstawili też żadnych dowodów potwierdzających oddanie konserw łososia w komis. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że od miesiąca kwietnia 2002r. do chwili wydania decyzji Spółka nie złożyła żadnej deklaracji VAT-7, nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących miejsca prowadzenia działalności /hale magazyny, nieruchomości, akty własności umowy najmu, dzierżawy/ nie wskazała też na zatrudnienie pracowników. W ocenie organu wymienione okoliczności wskazują na to, że Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, zakup łososia dokumentowany wprawdzie fakturą VAT faktycznie nie miał miejsca. zgodnie z § 50 ust.4 pkt 5 lit."a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że urzędnicy Urzędu Kontroli Skarbowej dopuścili się wielu nadużyć bowiem wkroczyli w kompetencje sądu w kwestii ustalania prawa własności, próbowali zmusić wspólników Spółki "S" do ujawnienia tajemnic handlowych. zmuszali wspólników do przedstawienia dokumentów cywilno-prawnych, okazali się też niekompetentni gdyż żądali od wspólników przedstawienia dowodów sprzedaży konserw w sytuacji gdy rzecz dotyczyła zakupu przez Spółkę "S" konserw łososia, urzędnicy żądali też certyfikatu sanitarnego dotyczącego konserw. Jak stwierdzono w skardze Urząd Kontroli Skarbowej rościł sobie prawo decydowania o strategii działania firmy i orzekania czy prowadzą one działalność czy nie. Analiza uzasadnienia Izby Skarbowej doprowadziła skarżącą Spółkę do wniosku, że w Koszalinie nie funkcjonuje instytucja leasingu i wszelkie ustawowe regulacje dotyczące tej instytucji. Wskazano też w skardze, że kontrola skarbowa ustaliła, iż są oryginały faktur, jest deklaracja VAT, są kopie umów leasingu, sprzedawca potwierdził dokonanie transakcji, przyjął zapłatę oraz odprowadził podatek VAT, kupujący dokonał zapłaty, zaskarżona decyzja wydana została zatem, zdaniem skarżącej Spółki, z naruszeniem art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W odpowiedzi na skargą wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest zasadna. Artykuł 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 90 ze zm./ stanowi, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług a w ust. 2 określa, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Z przedstawionych przepisów w sposób oczywisty wynika, że faktura stanowiąca podstawę uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale też odzwierciedlał prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych. Prawo podatnika do odliczenia podatku nie wynika z samego faktu posiadania faktury , lecz z faktu nabycia towarów lub usług. Zaistnienie tej okoliczności jest niezbędną przesłanką faktyczną uprawniającą do skorzystania z prawa wynikającego z art. 19 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a fakt czy nabycie towaru lub usługi w rzeczywistości miało miejsce podlega ocenie organów podatkowych, analizujących wiarygodność przedłożonych dokumentów z uwzględnieniem wszelkich okoliczności towarzyszących obrotowi towarami i usługami. W okresie którego dotyczy żądny przez skarżącą spółkę zwrot podatku obowiązywał § 50 ust.4 pk5 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. z 2000r. Nr 109, poz. 1245/ stanowiący, iż w przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności które nie zostały dokonane nie stanowią one podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W rozpatrywanej sprawie organy najpierw kontrolny, a potem odwoławczy zakwestionowały rzetelność deklaracji za miesiąc kwiecień 2002r. złożonej przez skarżącą Spółkę a w wyniku przeprowadzonego postępowania uznały, że wskazane w decyzjach faktury nie stanowią wiarygodnego dowodu tego, iż pomiędzy skarżącą spółką jako nabywcą a firmą "P" SA nie doszło do sprzedaży linii technologicznej oraz konserw łososia różowego. Zebrany w sprawie materiał odnoszący się do powyższych okoliczności rzekomych sprzedaży pozwolił organom na ustalenie, że skarżąca Spółka realizowała mechanizm, który polegał na stworzeniu wielu pozornych czynności zmierzających w efekcie do wyprowadzenia z Urzędu Skarbowego nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług. Wskazać należy, że skarżąca Spółka miała pełną wiedzę, iż linia technologiczna nie była jej własnością, odstąpienie od umowy sprzedaży przez firmę "S. R." skarżąca uwzględniła w swojej ewidencji podatkowej. Sprzedaż tej linii technologicznej przez skarżącą nie mogła być zatem skuteczna podobnie jak zawarcie umów leasingu najpierw kapitałowego przekształconego następnie w leasing operacyjny a w dalszej kolejności zakup tej linii technologicznej. Należy też podzielić ustalenia i wnioski organów w kwestii rzekomego zakupu konserw łososia różowego. W konsekwencji Sąd uznał, że organy zasadnie zakwestionowały prawo skarżącej spółki do zwrotu podatku od towarów i usług. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.