SA/Sz 1378/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Malinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości w opłacie targowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 15 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84), art. 21 § 3, art. 47 § 1, art. 51 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U., Nr 137, poz., 926 ze zm.,) oraz § 6 uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] r., w sprawie określenia wysokości stawek podatków i opłat lokalnych na terenie miasta K., Prezydent Miasta ustalił K. W. wysokość zaległości w opłacie targowej za dokonywanie w miesiącu październiku 2001 r. sprzedaży na [...] w K. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że we wskazanych dniach w okresie od [...] do [...] r. K. W. prowadził działalność handlową ze stołów na [...] w K., sprzedając artykuły przemysłowe w postaci odzieży, wobec czego zobowiązany był do uiszczania, stosownie do art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłaty targowej według stawek określonych uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatków i opłat lokalnych na terenie miasta K. Dokonując wyliczenia opłaty targowej w zależności od zajętej każdego dnia powierzchni handlowej, organ podatkowy określił też wysokość odsetek za zwłokę naliczonych za okres od dnia, w którym prowadzona była sprzedaż. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez K. W. od powyższej decyzji, w którym nie kwestionował on faktu prowadzenia przez siebie we wskazanych dniach sprzedaży targowiskowej, a jedynie przyjętą przez organ podatkowy wielkość zajętej przez niego na ten cel powierzchni handlowej oraz wskazywał, iż opłaty targowej nie uiszczał w drodze inkasa nie mając pewności, czy osoba inkasująca jest do tego rzeczywiście uprawniona, skoro uchwała Rady Miejskiej nie wskazuje osób uprawnionych do takiego poboru opłat, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, że w świetle nie kwestionowanego przez skarżącego faktu prowadzenia przezeń we wskazanych dniach sprzedaży ze stoiska na [...] organ ten w pełni podzielił stanowisko organy pierwszej instancji w kwestii istnienia faktycznych i prawnych podstaw do pobrania od skarżącego opłaty targowej w wysokości wskazanej w zaskarżonej odwołaniem decyzji organu podatkowego. Akceptując wysokość należnej opłaty targowej organ odwoławczy powołał się na notatki inkasentów, którym skarżący odmówił jej zapłaty i na ich pisemne wyjaśnienia złożone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji w kwestii każdorazowego obmiaru powierzchni zajmowanej przez prowadzącego sprzedaż, z których to wyjaśnień wynika, iż do powierzchni tej zaliczali oni nie tylko powierzchnię zajmowanego stołu, ale również powierzchnię do stołu przylegającą, zajmowaną na torby i kartony z towarem stanowiącym zmagazynowany zapas. Za chybiony również uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzut skarżącego dotyczący braku podstaw prawnych do inkasowania opłaty targowej przez osoby, które w uchwale rady gminy nie zostały wskazane jako inkasenci. Podkreślając, że wydana na podstawie prawa uchwała rady gminy zawiera przepisy prawa miejscowego i że do jej stosowania obowiązani są wszyscy jej adresaci, a więc także i organy samorządowe, które do oceny jej zgodności z prawem nie są powołane, ocena ta bowiem przysługuje jedynie wojewodzie jako organowi nadzoru oraz sądowi administracyjnemu, organ odwoławczy za bezskuteczny uznał zarzut braku wskazania w uchwale stanowiącej podstawę zaskarżonej odwołaniem decyzji osób umocowanych do inkasa opłaty targowej. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez K. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca przede wszystkim naruszenie przy jej wydaniu, jak to wynika z treści uzasadnienia skargi, przepisów postępowania administracyjnego polegające na błędnym ustaleniu zajmowanej przezeń powierzchni sprzedażnej, stanowiącej podstawę wymiaru opłaty targowej, poprzez zaliczenie do niej nie tylko powierzchni stołu, ale również terenu doń przylegającego. Naruszenia prawa ze strony organów podatkowych obu instancji upatruje on też w zastosowaniu przez nie przepisów uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatków i opłat lokalnych na terenie miasta K., pomimo że uchwała ta niezgodna jest z prawem, gdyż wbrew postanowieniom art. 19 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera ona określenia inkasentów uprawnionych do pobierania opłaty targowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując jakichkolwiek podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem przesłanki do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach pobiera się opłatę targową, przy czym targowiskami, prowadzenie sprzedaży na których rodzi obowiązek uiszczenia opłaty targowej, są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych, a także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do środków transportowych. Wprowadzając tego rodzaju ciężar publicznoprawny, stanowiący dochód gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, ustawodawca podatkowy radzie gminy jako organowi stanowiącemu tejże jednostki pozostawił, jak to wynika z art. 19 omawianej ustawy, kompetencję do określenia zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej, zastrzegając jedynie, że nie może ona przekraczać dziennie określonej kwoty (527,96 zł w roku podatkowym 2001). Do kompetencji tego organu należy też zarządzenie poboru wszelkich opłat lokalnych w drodze inkasa oraz określenie inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Jak to wynika z art. 9 i art. 27 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), inkasentem może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, jeżeli jest ona zobowiązana do pobrania od podatnika podatku (opłaty lokalnej) i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu; będąc zobowiązanym do pobrania podatku inkasent odpowiada całym swoim majątkiem za pobrane przez siebie, a nie wpłacone w terminie podatki. Z uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatków i opłat lokalnych na terenie miasta K., stanowiącej m. in. podstawę prawną zaskarżonej decyzji ostatecznej i decyzji ją poprzedzającej, wynika zasada, że podstawę wymiaru opłaty targowej stanowi wielkość powierzchni wykorzystywanej na prowadzenie handlu targowiskowego, zaś wielkość stawki opłaty targowej, należnej za wskazaną jednostkę powierzchni, zróżnicowana została ze względu na różne usytuowanie tej sprzedaży na terenie miasta oraz ze względu na rodzaj sprzedawanych towarów i sposób prowadzenia sprzedaży. Uchwała powyższa określa również zasadę, że opłata targowa podlega pobraniu w dniu dokonywania sprzedaży i że poboru tej opłaty dokonuje się w drodze inkasa. Określając zarazem wynagrodzenie za inkaso na poziomie 30 % zainkasowanej opłaty omawiana uchwała, stanowiąca akt prawa miejscowego, nie określa natomiast inkasentów w sposób pozwalający na ich personalną identyfikację. Jest w rozpatrywanej sprawie okolicznością przez skarżącego nie kwestionowaną, że w okresie wskazanym w decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji prowadził on sprzedaż artykułów przemysłowych ze stoiska usytuowanego na [...] w K., a więc poza miejscem wyznaczonym przez właściwy organ gminy dla prowadzenia działalności targowej. Zgodnie zatem z postanowieniem § 6 ust 2 wskazanej wyżej uchwały Rady Miejskiej z [...] r. był on zobowiązany do uiszczenia pobieranej w drodze inkasa dziennej opłaty targowej, której wysokość zależna była zarówno od sposobu prowadzenia przezeń sprzedaży i rodzaju sprzedawanego towaru, jak i wielkości wykorzystywanej na ten cel powierzchni terenu. Uchylenie się przez skarżącego od uiszczenia inkasowanej opłaty targowej spowodowało, że z dniem dokonania tej sprzedaży należna i nie uiszczona opłata stała się zaległością podatkową, której określenie następuje w drodze decyzji właściwego organu podatkowego i od której pobiera się odsetki za zwłokę. Wydanie zatem przez Prezydenta Miasta, akceptowanej następnie przez organ odwoławczy, decyzji w sprawie określenia skarżącemu zaległej opłaty targowej uznać należy za odpowiadające zarówno przepisom ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jak i przepisom wskazanej wyżej uchwały Rady Miejskiej. Okoliczność, że uchwała ta nie określa personalnie osób zobowiązanych do pobrania opłaty targowej, nie oznacza - wbrew temu co sugeruje skarżący - iż inkaso opłaty targowej dokonane przez te osoby było pozbawione podstawy prawnej. Wynikająca z art. 19 omawianej ustawy podatkowej powinność określenia przez radę gminy inkasentów zobowiązanych do dokonywania poboru opłat lokalnych nie oznacza bowiem bezwzględnego wymogu wskazania ich w uchwale w sposób identyfikujący te osoby personalnie, a więc przez wskazanie ich z imienia i nazwiska, wymóg taki oznaczałaby bowiem konieczność każdorazowej zmiany uchwały w przypadku spowodowanej różnymi przyczynami zmiany tych osób, powodując tym samym zakłócenia w bieżącym inkasowaniu opłat lokalnych. Podniesiony zatem przez skarżącego zarzut oparcia zaskarżonej decyzji ostatecznej na przepisach uchwały rady gminy nie odpowiadającej przepisom ustawy podatkowej uznać należało za całkowicie chybiony. Chybionym jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego w następstwie błędnych ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonej decyzji, a w szczególności ustaleń co do rozmiarów powierzchni zajmowanej każdorazowo przez skarżącego na prowadzenie sprzedaży. W pełni zasadnie organy podatkowe obu instancji przyjęły, że na powierzchnię tę, od której zależna była też wysokość inkasowanej opłaty targowej, składa się nie tylko powierzchnia stołu, na którym prezentowane były oferowane do sprzedaży towary, ale również powierzchnia przylegającego do tego stołu terenu, na którym m. in. składowane były należące do prowadzącego sprzedaż torby i kartony z zapasami towarów. Uznając zatem podniesione w skardze zarzuty za nieuprawnione zarówno w kwestii ustalenia stanowiącej podstawę naliczenia opłat powierzchni wykorzystywanej przez skarżącego na prowadzenie sprzedaży, jak i w kwestii braku podstaw prawnych do pobierania opłat w drodze inkasa przez osoby nie wskazane personalnie w uchwale określającej zasady ustalania i poboru opłat oraz ich stawki, uznać zarazem należało, iż zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza przepisów prawa, co koniecznym czyni oddalenie skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).