SA/Sz 147/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Kłosowski (spr.), Sędziowie NSA K. Grzegorczyk-Meder, E. Makowska, Protokolant M. Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...]odmówił przyznania T. M. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, związanej z nabyciem przez niego w [...]r. nieruchomości w miejscowości [...]. Uzasadniono to faktem zbycia przez T. M. lokalu mieszkalnego przy ul. [...]w [...], co zgodnie z §3 Zarządzenia nr 66/97 CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.Urz. Min.Spraw. nr 4 poz.50) wyklucza możliwość przyznania takiej pomocy. Od decyzji tej T. M. odwołał się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], podnosząc, że Dyrektor AŚ w [...]nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy. Ponadto odmówiono mu wglądu do dokumentacji postępowania oraz został przekroczony termin rozpatrzenia wniosku. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Okręgowy SW w [...]decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego - art.90 ust1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 61 poz.283 z późn. zm.) daje funkcjonariuszowi w służbie stałej prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Szczegółowo problematykę tę reguluje zarządzenie nr 66/97 CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.Urz. Min.Spraw. nr 4 poz.50). Zgodnie z §3 tego zarządzenia "pomocy finansowej nie przyznaje się, jeżeli osoba uprawniona lub jej małżonek jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnego z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej albo zbyła prawo do lokalu mieszkalnego w takiej miejscowości". T. M. posiadał lokal mieszkalny w [...]przy ul. [...]o powierzchni użytkowej [...]m2. który zbył w [...]r. W chwili zbycia lokal ten odpowiadał należnej wnioskodawcy powierzchni użytkowej. Wyklucza to możliwość przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej. Organ odwoławczy zauważył też, iż wprawdzie zarządzenie nr 66/97 CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.Urz. Min. Spraw. nr 4 poz.50). stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji stosownie do art.87 i 93 Konstytucji RP (Dz.U. 1997 Nr 78 poz.483) nie jest źródłem prawa i nie może stanowić podstawy decyzji jednak uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy. Na powyższą decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]T. M. działając przez pełnomocnika adw. M. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, w której zarzucił, iż organy administracji Służby Więziennej I i II instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisu art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym SW oraz w związku z § 3 i § 2 ust. 1 pkt 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997. W uzasadnieniu skargi podano, iż skarżący T. M. jest emerytem Służby Więziennej. Do dnia [...]roku zamieszkiwał we własnym lokalu mieszkalnym, znajdującym się w [...]przy ul. [...]o powierzchni użytkowej [...]m2. Skarżący zamieszkiwał w tym lokalu wraz z żoną B. M. oraz dwójką dzieci - synem O. M. (w wieku [...] lat) oraz córką A. M. (w wieku [...] lat). Dzieci skarżącego w okresie wspólnego zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...]pobierały naukę. W dniu [...]roku skarżący wraz z małżonką nabył nieruchomość położoną w [...]przy ul. [...], przy czym budynek mieszkalny ma powierzchnię użytkową [...]m2. W dniu [...]roku skarżący wraz z żoną B., synem O., córką A. oraz ojcem M. M. (który nie mieszkał wcześniej ze skarżącym w lokalu położonym w [...]) zamieszkał w w/w budynku. W [...]roku zbył on mieszkanie znajdujące się w [...]. W powyższych okolicznościach faktycznych skarżący w dniu [...]roku w złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym SW, który to przepis nakazuje w odniesieniu do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby i posiadających uprawnienie do "policyjnej" emerytury, odpowiednio stosować przepisy _dotyczące lokali mieszkalnych tych funkcjonariuszy (w tym przepis art. 90 ust. l ustawy o Służbie Więziennej). W chwili nabywania nieruchomości położonej w [...], skarżący posiadał lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...]m2, który - przy uwzględnieniu wszystkich osób zamieszkujących wraz ze skarżącym (w sumie 4 osoby) - nie odpowiadał należnej powierzchni użytkowej w rozumieniu § 1 ust. 5 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 roku. W myśl bowiem w/w przepisu należna powierzchnia użytkowa stanowi powierzchnię mieszkalną lokalu mieszkalnego, ustaloną na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, z uwzględnieniem górnej granicy normy jednostkowej, pomnożoną przez wskaźnik 1,66. W odniesieniu do skarżącego i jego rodziny (czterech osób) należna powierzchnia użytkowa stanowi [...]m2. Organy służby więziennej błędnie twierdzą - nie przedstawiając w tej materii żadnych dowodów, nie czyniąc wyliczeń i nie powołując się na podstawę prawną - że zbyty przez skarżącego lokal w chwili zbycia odpowiadał należnej mu powierzchni użytkowej, wskutek czego zaskarżona decyzja - jak i decyzja organu I instancji - wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego. § 3 cyt. Zarządzenia, wyłącza uprawnienie funkcjonariusza Służby Więziennej do uzyskania pomocy finansowej, w sytuacji gdy funkcjonariusz (lub jego małżonek) jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnego z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej - albo zbył prawo do lokalu mieszkalnego w takiej miejscowości, przy czym chodzi tu o zbycie prawa do lokalu zgodnego z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W sytuacji gdy zbyty przez uprawnionego lokal nie posiadał należnej powierzchni użytkowej - a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem należna skarżącemu powierzchnia użytkowa wynosi [...]m2, on zaś dysponował lokalem mieszkalnym w miejscowości pełnienia służby o powierzchni [...]m2 - § 3 Zarządzenia nie znajdzie zastosowania, zaś skarżącemu winna zostać przyznana pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego w oparciu o przepisy Zarządzenia. Stanowisko, że § 3 Zarządzenia nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie - zdaniem skarżącego , znajduje również oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2000 roku, wydanym w sprawie o sygn. I S.A. 324/97, opubl. w LEX nr 53778 NSA . Wydając zaskarżoną decyzję organy administracji Służby Więziennej I i II instancji dopuściły się także naruszenia przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, a polega w szczególności na naruszeniu przepisu art. 8 Kp.a. i zawartej w w/w przepisie jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego - zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa. Istota tego naruszenia sprowadza się do wydania przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]- odmiennych decyzji merytorycznych w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym. Dyrektor Aresztu Śledczego wydał bowiem decyzję, w której przyznał kpt. Służby Więziennej L. P. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie przepisu art. 90 ust. 1 i w/w ową pomoc finansową faktycznie otrzymał. Tymczasem wniosek skarżącego T. M. nie został uwzględniony. Wydanie dwóch odmiennych decyzji merytorycznych w postępowaniach administracyjnych o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym stanowi pogwałcenie zawartej w art. 8 Kpa. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i niewątpliwie jest naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, albowiem podważa zasadę stabilności i jednolitości stosowania prawa wobec obywateli - funkcjonariuszy Służby Więziennej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie kwestionując twierdzenie skarżącego, iż lokal, który posiadał i sprzedał nie spełniał normy powierzchniowej przysługującej funkcjonariuszowi SW. Natomiast taka sytuacja zachodziła w przypadku L. P., na którego przypadek skarżący się powołuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ , sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dzu.U. Nr 153, poz. 1270/ - przytaczana skrótowo P.p.s.a. Skargę uznać należy za bezzasadną. Przede wszystkim chybiony jest zarzut naruszenia przez organy wydające zaskarżoną decyzję art. 90 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej. Przepis ten stanowi, iż funkcjonariuszowi w służbie stałej /z mocy art. 29 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, Agencji Bezpieczeństwa Publicznego, Agencji Wywiadu Służby granicznej, Służby więziennej i ich rodzin dotyczyło także funkcjonariuszy emerytowanych/ przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Przepis ten jest ściśle związany z art. 85 i 86 oraz - pośredni art. 91 ustawy o Służbie Więziennej, określającymi prawa funkcjonariuszy SW do lokalu mieszkalnego oraz pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu. Z przepisów tych wynika, że prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza SW nie przysługuje jeśli funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do uzyskania lokalu od organów SW. Sytuacja taka zachodzi m.in. gdy funkcjonariusz posiada już lokal mieszkalny o przysługującej mu powierzchni użytkowej. Zgodnie z art. 90 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej szczegółowe zasady udzielania tej pomocy określa -Minister Sprawiedliwości aktem wykonawczym do ustawy. Obecnie jest to rozporządzenie z 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. /Dz.U. Nr 132, poz. 1235/. Rozporządzenie to zastąpiło zarządzenie Ministra Sprawiedliwości Nr 66/97 CZSW z 30 września 1997r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego /Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 4, poz. 59/, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji z mocy art. 15 ustawy z 7 lipca 2002r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.../Dz.U. Nr 81 poz.877/. Powołanie się w treści zaskarżonej decyzji na regulację wynikającą z w/w zarządzenia Nr 66/97 CZSW Ministerstwa Sprawiedliwości z 30 września 1997r. było zatem uprawnione. Zgodnie z § 3 w/w zarządzenia pomocy finansowej nie przyznaje się, jeżeli osoba uprawniona lub jej małżonek jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego zgodnego z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, albo zbyła prawo do lokalu mieszkalnego w takiej miejscowości. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest więc ustalenie, czy lokal zbyty przez skarżącego w dniu [...]r. odpowiadał przysługującej mu jako funkcjonariuszowi SW powierzchni mieszkaniowej określonej w art. 85 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 1 ust. 5 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997r.. Zgodnie z art.86 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej lokalu mieszkalnego, są: małżonek oraz dzieci wspólnie zamieszkujące _ funkcjonariuszem i pozostające na lego utrzymaniu do osiągnięcia pełnoletności, a jeżeli się kształcą w szkole, to do ukończenia nauki, nie dłużej jednak do ukończenia 25 lat życia. Analiza akt sprawy i zebranego w niej materiału dowodowego wskazuje, iż twierdzenie skarżącego, iż lokal, który zbył nie spełniał norm powierzchniowych określonych w w tych przepisach nie znajduje potwierdzenia. Zgodnie z dołączonym zaświadczeniem córka skarżącego A. M. jest /była/ studentką I roku studiów zaocznych. Natomiast syn O. M. w czasie zbycia lokalu mieszkalnego przez skarżącego nie był na jego utrzymaniu, co wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w [...]z dnia [...]roku stwierdzającego, iż O. M. zam. [...] od [...]do [...]roku wg deklaracji PIT wykazał dochód w wysokości [...]zł. Twierdzenia skarżącego, iż O. M. pobierał naukę i był na jego utrzymaniu jest nieudokumentowane. Skarżący nie przedstawił organowi na tę okoliczność żadnego dowodu, jak to zrobił w przypadku córki A. przedstawiając zaświadczenie z uczelni. Dowodu takiego nie dołączył również do skargi. Skoro skarżący nie wykazał, by syn O. M. ur. w [...] roku w dacie [...]r. pobierał naukę i pozostawał na utrzymaniu skarżącego, powierzchnia mieszkalna ustalona na podstawie art.85 ust2 i art.86 ustawy o Służbie Więziennej, z uwzględnieniem górnej granicy normy jednostkowej, pomnożonej przez wskaźnik 1,66 i uwzględnieniem uprawnionych członków rodziny funkcjonariusza (3 osoby: emeryt SW, żona i córka ) - wynosi [...]m2, a nie [...]m2 jak twierdzi skarżący. Zbyty lokal mieszkalny miał [...]m2 powierzchni użytkowej, a zatem odpowiadał należnej mu powierzchni użytkowej. Zarzut dotyczący wydania odmiennych decyzji merytorycznych w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym kpt L. P. również nie znajduje uzasadnienia, ponieważ - jak wyjaśnił organ - mieszkanie L.P. nie posiadało należnej powierzchni użytkowej. Przywoływany przez skarżącego wyrok NSA z dnia 4 lutego 2000r. sygn. I SA 324/99 nie odnosi się do stanu faktycznego objętego zaskarżoną decyzją. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu - zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 P.p.s.a.