SA/Sz 1512/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski/spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie legalności pobranej opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych o d d a l a skargę Pismem z dnia [...]r. E. S. zwróciła się do Burmistrza Gminy i Miasta o zwrot opłaty skarbowej w kwocie [...] zł pobranej od niej za wydanie dnia [...]r. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych /[...]/. W uzasadnieniu powołała się na art. 3 ustawy z 9 września 2002r. o opłacie skarbowej, zgodnie z którą nie podlegają opłacie skarbowej podania, załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia oraz zezwolenia, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innymi opłatom o charakterze publiczno-prawnym. Pismem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy powiadomił E.S., że jej żądanie jest nieuzasadnione, gdyż znowelizowany przepis art. 11 ust.10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie ma zastosowania do zezwoleń wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, co oznacza, że w stanie prawnym sprzed [...]r. organ wydający zezwolenie zobowiązany był do pobierania opłat, zgodnie z przepisami ustawy o opłacie skarbowej. Od powyższego pisma E. S. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zakwestionowała stanowisko Burmistrza, podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym z powołaniem się na art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania E. S. od powyższego pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r wskazując, iż w rozumieniu art. 107 § 1 kpa pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. (nr [...]) oraz uzupełniające je pismo z dnia [...] r. (nr [...]) wyjaśniające stan prawny dotyczący pobrania opłaty skarbowej za wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie należącym do odwołującej się, nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie podlega rozpatrzeniu w trybie odwoławczym przez organ II instancji. Ponadto Kolegium stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie obowiązek zapłaty opłaty skarbowej - zgodnie z art. 6 pkt 2 w/w ustawy - powstał z chwilą wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, zaś Ordynacja podatkowa, przewidując generalnie wydanie decyzji administracyjnych z zakresu spraw podatkowych stwierdza, iż w określonych sytuacjach zobowiązanie podatkowe - jako skonkretyzowanie obowiązku podatkowego, które obciąża podatnika - powstaje w wyniku wystąpienia określonego zdarzenia niewymagającego wydania decyzji administracyjnej skierowanej do określonego adresata zaś samo pobranie opłaty skarbowej oraz zwrot jej nadpłaty, jest czynnością materialno-techniczną w działaniu właściwego organu podatkowego I instancji. W przypadku zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, które zostało wydane stronie [...] r. - a więc przed nowelizacją ustawy z dnia [...] r. o przeciwdziałaniu alkoholizmowi i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która zniosła obowiązek uiszczania opłaty skarbowej za przedmiotowe zezwolenie, przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej w części IV załącznika określają kwotowe stawki opłaty skarbowej uiszczane przy wydaniu zezwoleń oraz koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej. Kwestionując pobranie oraz wysokość opłaty skarbowej strona powinna się zwrócić wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 11maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jest właściwy do rozpatrywania skarg na czynności materialno-techniczne organów administracji publicznej. Pismem z dnia [...]r. E. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podniosła, iż nie została pouczona o przysługującej jej drodze odwołania od decyzji organu pierwszej instancji do sądu administracyjnego, co było obowiązkiem organu administracyjnego pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , które – jej zdaniem - uznało jej roszczenia za słuszne, jednakże uznało się formalno - prawnie za niewłaściwe do rozpoznania sprawy. Zgadzając się z wyżej przedstawionym poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżąca domaga się nakazania Burmistrzowi Miasta i Gminy nakazania zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej wskazując, że termin do wniesienia przedmiotowej skargi do sadu administracyjnego został zachowany. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazuje, że roszczenie swe opiera na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 01 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 1 pkt. 4) ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym. Zdaniem skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na mocy art. 3 ustawy o opłacie skarbowej nie podlegają opłacie skarbowej, gdyż podlegają opłacie określonej w art.. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która to opłata spełnia przesłanki opłaty o charakterze publicznoprawnym. Opłata skarbowa należna jest wtedy, gdy z danym rodzajem zezwolenia nie wiąże się żadna inna opłata o charakterze publicznoprawnym. Ponieważ nie jest tak w przypadku zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, opłaty skarbowej za ten rodzaj zezwolenia nie pobiera się. Działania Burmistrza Miasta i Gminy naruszają więc interes prawny skarżącej poprzez odmowę zwrotu pobranej opłaty skarbowej oraz nie pouczenie jej o właściwej drodze odwołania od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Błędna droga odwołania od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego spowodowana była zaniechaniem Burmistrza za które ponosi on wyłączną winę i nie może to skutkować ujemnymi konsekwencjami prawnymi dla skarżącej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze niosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż wniesiona przez E.S. skarga została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym Oddział Zamiejscowy jako skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania w sprawie odmowy zwrotu na rzecz skarżącej opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i taki też został nadany bieg sprawie. O terminie rozprawy zostało powiadomione Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które udzieliło odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a./ Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. rozpoznał skargę w granicach danej sprawy, to jest zbadał zgodność z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia z dnia [...] Ocenie zgodności z prawem przez Sąd administracyjny podlegało zatem to postanowienie, a nie zaś odmowa zwrotu opłaty przez Burmistrza Miasta i Gminy Postanowienie to nie narusza prawa. Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ani inne przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu nienależnej opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Ochrona interesów podmiotu spełniającego nienależne świadczenie publicznoprawne polega na możliwości żądania od organu właściwego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej zajęcia stanowiska w sprawie. Będzie ono polegało na zarządzeniu zwrotu nienależnej opłaty albo odmowie zwrotu, a więc będzie czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, nie wymagającego wydania decyzji, czyli czynnością, o której mowa wart. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. /obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego aktu - por. postanowienie NSA z dnia [...]r. sygn. II SA [...] Skoro zatem przepisy prawa nie przewidywały w takiej sprawie wydania aktu administracyjnego w postaci decyzji lub postanowienia, organ I instancji załatwił wniosek skarżącej pismem informującym o braku podstaw do zwrotu opłaty. Pismo to wyrażało czynność materialno-techniczną polegającą na odmowie zwrotu opłaty skarbowej. Od takiej czynności przysługuje skarżącej środek prawny w postaci wnoszonej wprost do sądu administracyjnego skargi na określoną czynność materialno techniczną – na podstawie obowiązującego wówczas art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy z 11 maja 1995r. o NSA. Rozpatrując skierowane do niego odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie zatem orzekło na podstawie art. 134 kpa o niedopuszczalności wniesienia do tego organu odwołania od czynności materialno technicznej. Wobec wydanego przez SKO w tej kwestii postanowienia skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów , a skarżąca przyznaje, iż z zaprezentowanym stanowiskiem SKO zgadza się, w treści skargi wnosząc o rozpoznanie jej jako skarga na materialno-techniczną czynność Burmistrza, polegające na odmowie zwrotu opłaty skarbowej od wydanych skarżącej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Jednakże sprawa w tym zakresie nie mogła być rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż nie został jej nadany w sądzie właściwy bieg, w szczególności organowi /burmistrzowi Miasta i Gminy nie został wysłany odpis skargi oraz nie został on powiadomiony o terminie rozprawy. W tym celu Wojewódzki Sąd Administracyjny po zarejestrowaniu skargi na czynność materialno-techniczną nada właściwy bieg sprawie i wyznaczy rozprawę, na której skarga zostanie rozpoznana.