SA/Sz 1643/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego o d d a l a skargę Starosta decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 2 i art. 6 pkt 6 lit. b oraz art. 37 k i art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. ) i art. 104 Kpa odmówił przyznania C. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że C. K. zarejestrowała się w P.U.P. w dniu [...] r. W dniu rejestracji przedłożyła świadectwa pracy oraz zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Potwierdzono łącznie [...] lat [...] miesiące i [...] dni stażu pracy. Decyzją z dnia [...] r. C. K. został przyznany zasiłek dla bezrobotnych. W dniu [...] r. strona wniosła odwołanie od tej decyzji w którym zawarła wniosek o przyznanie Jej świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji wniosek ten rozpoznał i decyzją z dnia [...] r. odmówił C. K. przyznania świadczenia przedemerytalnego. Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta wyjaśnił, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli : 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat, lub 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury co najmniej 30 lat, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet, lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Organ stwierdził, że strona w dniu rejestracji spełniała tylko część warunków określonych w art. 37 k ust.1 pkt 2 tj. osiągnęła wiek 50 lat i staż pracy 30 lat, ale nie została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ustalił bowiem, że C. K. w okresie przed rejestracją podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdził zatem, że zlikwidowania działalności gospodarczej nie można potraktować jako rozwiązania stosunku pracy ( stosunku służbowego ) z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 20 " z przyczyn dotyczących zakładu pracy" - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy ( stosunku służbowego ) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, także wygaśnięcia stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. C. K. domagając się uchylenia powyższej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzuciła w odwołaniu naruszenie art. 9 Kpa z powodu nie wyjaśnienia dlaczego w decyzji przyjęto, że likwidacja zakładu pracy w którym była zatrudniona nie spełnia ustawowych przesłanek do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37k ust 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Z uzasadnienia wynika, że organ odwoławczy poczynił takie same ustalenia faktyczne co do dotychczasowego toku sprawy oraz co do okoliczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak organ I instancji. Wojewoda podzielił też w całości stanowisko tego organu o braku podstaw do przyznania stronie świadczenia przedemerytalnego i zacytował pełne brzmienie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania. Organ II instancji, podobnie jak wcześniej Starosta, cytując art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem "przyczyny leżące po stronie zakładu pracy" użytym w art. 37k ust. 1 pkt 2 tej ustawy i stwierdził, że do przyczyn tych nie należy zlikwidowanie działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub w ramach współpracy. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uzasadnienie decyzji Wojewoda uznał za wyczerpujące i wskazujące w sposób należyty podstawę odmowy prawa do świadczenia przedemerytalnego. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że strona nie spełnia warunków niezbędnych do uzyskania świadczenia przedemerytalnego określonych w pkt 1, 3, 4 i 5 artykułu 37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ nie osiągnęła wieku [...] lat (pkt 1) oraz nie rozwiązała stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ( pkt 3 i 5), czy też z powodu niewypłacalności pracodawcy ( pkt 4). Strona nie spełnia również warunków określonych w art. 37k ust.1 pkt2 cyt. ustawy, ponieważ nie rozwiązała stosunku pracy z zakładem pracy, ale z dniem [...] r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jak również do dnia likwidacji działalności nie osiągnęła wieku [...]lat. C. K. wniosła skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się pozytywnego rozpatrzenia Jej odwołania i problemu życiowego. W ocenie skarżącej, w dniu rejestracji spełniała Ona wszelkie warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Strona wyjaśniła, że w dniu tym przedłożyła świadectwa pracy oraz zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Działalność tę prowadził jej mąż, który był [...], a Ona była osobą współpracującą. Co raz gorsza sytuacja gospodarcza zmusiła [...] do [...], w którym była zatrudniona i w dniu [...]r. mąż zgłosił wykreślenie z ewidencji [...]. Likwidacja zakładu pracy w którym była zatrudniona spełnia, zdaniem skarżącej, ustawowe przesłanki uprawniające Ją do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sady administracyjne- stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną według zgodności z prawem. Dokonana w niniejszej sprawie sądowa kontrola zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających w niniejszej sprawie było, zgodnie z wnioskiem strony, prawo do świadczenia przedemerytalnego. Materialno-prawne przesłanki prawa do zasiłku przedemerytalnego określone zostały w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ). Przepis ten, w dacie zaskarżonej decyzji, stanowił: " Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła wiek uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3, lub 4." W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsporne jest, że skarżąca w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Myśliborzu tj. w dniu [...]r. przedłożyła świadectwa pracy oraz zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] r. do [...] r., z których wynikał staż pracy strony wynoszący łącznie [...] lat, [...] miesiące i [...] dni. Skarżąca urodziła się [...]r., a więc w dniu rejestracji miała ukończone [...] lat. Bezsporne jest także, że C. K. spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych ( art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). W tym stanie sprawy, rozpatrzenie wniosku strony, jak trafnie zakwalifikowały to organy obu instancji, możliwe było wyłącznie w aspekcie przesłanek określonych w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Warunkami przyznania zatem C. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego na tej podstawie prawnej byłoby łączne spełnienie wszystkich niżej wymienionych przesłanek: 1) spełnienie określonych w ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, -2) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przy czym do dnia rozwiązania tego stosunku pracy lub stosunku służbowego: -zatrudnienie w tym zakładzie pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, - ukończenie co najmniej 50 roku życia, -osiągnięcia okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat. Jak z powyższego zestawienia wynika, rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy jest jedną z przesłanek warunkujących przyznanie prawa do zasiłku. Pojęcie "przyczyn dotyczących zakładu pracy" jest kategorią prawną, zdefiniowaną w art. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zawierającym tzw. słowniczek wyrażeń ustawowych, a zatem nie może być rozumiane inaczej niż wynika to z tej definicji. W myśl art. 2 ust. 20a omawianej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o " przyczynach dotyczących zakładu pracy"- oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji oraz likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy ( stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Dlatego jeśli art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy do przesłanek prawa do świadczenia przedemerytalnego zalicza rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z przyczyn dotyczących zakładu pracy to należy rozumieć przez to rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy oraz przyczyny dotyczące zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca, jak wynika to z akt sprawy, bezpośrednio przed rejestracją nie była zatrudniona w ramach stosunku pracy (stosunku służbowego) , o jakim mowa w Kodeksie pracy, a zatem nie doszło w jej wypadku także do rozwiązania stosunku pracy(stosunku służbowego). Przypomnieć wypada, że zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy ( tekst jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz.94 ze zm.) pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę ( art. 2 K.p. ). Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem ( art. 22 § 1 K.p.). C. K. natomiast prowadziła wraz z mężem działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Wynika to z zawartych w aktach administracyjnych zarówno zaświadczeń z ZUS, jak i decyzji Burmistrza z dnia [...]r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] r. wpisu dokonanego w dniu [...]r. pod nr [...] prowadzonej przez K. H. i K. C., jak i z oświadczeń samej skarżącej. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do ustalenia, że skarżąca wykonywała pracę w ramach pracowniczego stosunku pracy (lub stosunku służbowego), a zatem nie może też być, co do niej, mowy o wygaśnięciu stosunku pracy ( stosunku służbowego ) z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co starały się wykazać w uzasadnieniach prawnych swoich decyzji organy obu instancji. Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).