SA/Sz 1761/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-12-30
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Kazimiera Sobocińska, Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach, jeśli podatniczka twierdziła, że wydatki miały pokrycie w oszczędnościach z lat poprzednich, ale nie przedstawiła na to wystarczających dowodów?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie podatkowe, ponieważ ciężar dowodu spoczywa na podatniku, który musi wykazać, że wydatki mają pokrycie w mieniu zgromadzonym z lat poprzednich pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub zwolnionych. W niniejszej sprawie podatniczka nie przedstawiła wystarczających dowodów na posiadanie takich oszczędności, a jej twierdzenia były sprzeczne i niepoparte dokumentacją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że posiadała oszczędności z lat poprzednich pochodzące z różnych źródeł, takich jak praca za granicą, prezenty ślubne, sprzedaż samochodów i świadectw udziałowych NFI. Zarzucała organom brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i brak dowodów na poparcie ustaleń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D S na decyzję Izby Skarbowej w S Ośrodek Zamiejscowy w K z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok o d d a l a skargę
Izba Skarbowa w S Ośrodek Zamiejscowy w K decyzją z dnia [...] wydaną w trybie odwoławczym, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K, ustalającą zobowiązanie podatkowe D S w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] w kwocie [...] od dochodu w kwocie [...] nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, w kwocie [...]
Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 20 ust.1 i 3 oraz art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm./.
Z dokonanych ustaleń wynika, że małżonkowie D i K S w [...] ponieśli wydatki w łącznej kwocie [...] w tym na zakup lokalu użytkowego [...] i inne wymienione na str. 2 decyzji Izby Skarbowej.
Przychód małżonków z ujawnionych źródeł w [. .]. wyniósł łącznie [...], wobec czego wydatki w kwocie [...] nie miały pokrycia w dochodach z ujawnionych źródeł, z czego na podatniczkę przypada [...] .
Organy podatkowe nie uwzględniły twierdzenia podatniczki i jej męża, że na początku roku [...] posiadali mienie zgromadzone w latach poprzednich w postaci oszczędności pieniężnych w kwocie [...]. oraz złotej biżuterii i dewiz sprzedanych za [...] w [...] ponieważ w żadnej fazie postępowania podatkowego nie przedstawili stosownych dowodów potwierdzających posiadanie oraz wysokość zgromadzonych zasobów.
Ustalono, że w latach [...] dochody małżonków wynikające z dowodów źródłowych wyniosły łącznie [...] głównie ze sprzedaży samochodów i nie pokrywały poniesionych w tym okresie wydatków w łącznej kwocie co najmniej [...] bez uwzględnienia niewątpliwie poniesionych wydatków na bieżące utrzymanie, co stanowi, że nie mogli zgromadzić żadnych oszczędności.
Nie uznano za wiarygodne twierdzenia podatniczki /i jej męża/, że źródłem oszczędności był dochód w kwocie [... ] osiągnięty w latach [...] ze sprzedaży świadectw udziałowych NFI zakupionych w [...] za kwotę [...] pochodzącą ze sprzedaży samochodów [...]
Wyjaśnienia małżonków były sprzeczne: najpierw twierdzili, że dochód ze sprzedaży świadectw NFI przeznaczyli na zakup i remont mieszkania w [...]., na bieżące wydatki i częściowo na zakup dewiz, a dopiero później wskazali go jako źródło oszczędności na pokrycie wydatków poniesionych [....]. jednak bez konkretnego sprecyzowania w jakiej części /kwocie/ i bez żadnego udokumentowania. Twierdzenie podatniczki w odwołaniu, że świadectwa sprzedali po [...] organ odwoławczy uznał za nieprawdopodobne wskazując, że ceny skupu stosowane w [...], w którym to roku sprzedano część świadectw, wynosiły [...] i nie mogły w krótkim czasie znacznie wzrosnąć.
Nie uznano za źródło oszczędności wskazanych dochodów w kwocie [...] z tytułu pracy podatniczki i jej męża za granicą w latach [...] wyjaśniając, że aby tego rodzaju dochody mogły być uznane za pochodzące z ujawnionych źródeł muszą być spełnione łącznie następujące warunki:
- podatnik musi przedłożyć wiarygodne dokumenty potwierdzające fakt uzyskiwania i wysokość dochodów,
- dochody te muszą być opodatkowane lub zwolnione od podatku,
- podatnik musi udowodnić, że przywiózł zarobione pieniądze do kraju,
w szczególności przez zgłoszenie ich wwozu na granicy.
Warunki powyższe nie zostały spełnione.
W doniesieniu do kwoty [...] z tytułu prezentów ślubnych [...] nie wliczonej do dochodów z lat poprzednich, organ odwoławczy stwierdził, że podana kwota nie niweluje nadwyżki wydatków nad dochodami lat [...] nie mogła więc być źródłem oszczędności. Podobnie odniesiono się do kwoty [...]. wskazanej w odwołaniu jako dochód ze sprzedaży w [...]. samochodu [...] i motocyklu [...]
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że w postępowaniu podatkowym dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł, podatnika obciąża ciężar dowodu, że wykazane wydatki mają pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w roku poprzednim pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub zwolnionych od opodatkowania. Podatniczka dowodu takiego nie przeprowadziła w odniesieniu od wykazanej nadwyżki wydatków nie pokrytej dochodami z ujawnionych źródeł i dlatego na podstawie art. 20 ust.1 i 3 oraz art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zobowiązana jest do zapłaty podatku od tej nadwyżki.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w S [...] D S wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając, że wydane zostały bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz że większość ustaleń nie została poparta dowodami. Skarżąca kwestionuje ustalenie organów, że na początku roku [...] nie posiadała wraz mężem żadnych oszczędności z lat poprzednich i twierdzi, iż oszczędności takie posiadali oraz, że pochodziły one z wynagrodzenia za pracę za granicą w latach [...] /ok. [...], z prezentów ślubnych, ze sprzedaży samochodu [...] i motocykla [...] oraz ze sprzedaży świadectw udziałowych NFI i biżuterii. Zarzuca, że organy podatkowe wzbraniały się przed przesłuchaniem świadków na okoliczność pracy za granicą zakładając z góry, że osoby te potwierdziłyby jedynie fakt nielegalnej pracy - co narusza art. 188 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej ustalenia dotyczące lat poprzednich są mało precyzyjne, nie mogą więc być podstawą ustalenia zasobów /lub ich braku/ za okres sprzed [...]. Skarżąca uważa, że to organy podatkowe powinny udowodnić jej brak pokrycia wydatków w ujawnionych źródłach przychodu, lecz dowód taki nie został przeprowadzony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
W sprawie niesporne jest i zostało dowodowo wykazane, że w badanym roku podatkowym skarżąca oraz jej mąż ponieśli wydatki o [...] wyższe niż uzyskane w tym roku dochody z ujawnionych źródeł.
Skarżąca twierdziła, że wykazana różnica znajduje pokrycie w oszczędnościach /mieniu/ zgromadzonych z lat poprzednich, lecz twierdzenia tego nie wykazała w postępowaniu podatkowym w sposób przekonywający.
W postępowaniu dotyczącym opodatkowani przychodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych, stosownie do art. 20 ust.3 ustawy o p.d.o.f., organy podatkowe obowiązane są do wykazania nadwyżki wydatków nad dochodem podatnika wynikającym z zeznania podatkowego. Natomiast podatnika obciąża wykazanie, że wydatki te znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w roku poprzednim, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Zasadnie organy podatkowe uznały, że skarżąca i jej mąż nie mieli oszczędności z lat ubiegłych pochodzących z ujawnionych źródeł, bowiem same tylko słowne i mało konkretne twierdzenia o posiadanych zasobach nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami zaś wykazanie nadwyżki wydatków nad dochodami w latach ubiegłych i analiza rodzaju tych wydatków wskazywały na nieprawdopodobieństwo zgromadzenia jakichkolwiek oszczędności. Wszystkie okoliczności dotyczące wydatków i przychodów zostały szczegółowo rozpatrzone i ocenione w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy i nie budzący zastrzeżeń.
Skarżąca nie wskazała, jak również nie wynika to z akt sprawy, by organy podatkowe pominęły wnioskowane przez nią dowody, zatem zarzut naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej jest bezpodstawny.
Twierdzenie skarżącej, że wykazała pokrycie nadwyżki wydatków wskazanymi przychodami nie dopowiada rzeczywistemu stanowi sprawy.
Potwierdzenie przez świadka L zakupu świadectw udziałowych w [...]. nie stanowi, że było to źródło oszczędności na początek 1999r., skarżąca nie wykazała bowiem nawet słownym stwierdzeniem, kiedy i w jakiej wysokości dochód uzyskała ze sprzedaży tych świadectw, a ponadto - jak trafnie wskazały organy podatkowe - wydatki z lat poprzednich wskazują ze znacznym prawdopodobieństwem na zużycie tych dochodów przed [...]. Również nie zostało wykazane w żaden sposób, że skarżąca posiadała biżuterię i że uzyskała z jej sprzedaży [...] zł.
Organy podatkowe nie miały więc żadnych podstaw do uznania wskazanych kwot za realnie istniejący przychód /oszczędności/.
Dochód z wynagrodzenia za pracę za granicą w latach [....], nawet jeżeli rzeczywiście został osiągnięty, nie mógł być przyjęty na pokrycie przychodów, bowiem nie był opodatkowany choć podlegał opodatkowaniu.
Przychód z prezentów ślubnych oraz ze sprzedaży samochodu [...] i motocykla [...] również nie mógł stanowić o posiadaniu oszczędności, gdyż nawet nie wyrównuje nadwyżki wydatków nad przychodami w latach [...].
Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło