SA/Sz 18/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-11
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Henryk Dolecki, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zdarzenie, które zostało wcześniej zakwalifikowane jako wypadek przy pracy, może być jednocześnie uznane za chorobę zawodową, jeśli spełnione są przesłanki określone w przepisach dotyczących chorób zawodowych?Ratio decidendi
Zdarzenie, które zostało wcześniej uznane za wypadek przy pracy, może być jednocześnie stwierdzone jako choroba zawodowa, jeśli spełnione są przesłanki określone w przepisach dotyczących chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają kwestii świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, a sądy powszechne nie są związane decyzjami inspektorów sanitarnych w sprawach o świadczenia. W przypadku, gdy schorzenie zostało wywołane przez narażenie na czynniki szkodliwe w środowisku pracy przez dłuższy czas, nie można odmówić uznania go za chorobę zawodową tylko dlatego, że okoliczności je wywołujące zostały wcześniej uznane za wypadek przy pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika B. M. w postaci ostrego zatrucia oparami oleju napędowego. Pracodawca, Spółka A., kwestionował kwalifikację zdarzenia jako choroby zawodowej, wskazując, że zostało ono wcześniej uznane za wypadek przy pracy i nie spowodowało trwałych następstw w stanie zdrowia. Organy sanitarne, po wielokrotnych postępowaniach i uwzględnieniu zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, ostatecznie stwierdziły chorobę zawodową. Spółka A. zaskarżyła ostateczną decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących chorób zawodowych i ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy oraz pominięcia orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę .
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Miejski Inspektor Sanitarny stwierdził u B. M. stan po przebyciu zawodowego ostrego zatrucia oparami oleju napędowego.
Organ ten wskazał w uzasadnieniu decyzji, że stwierdzony zarówno fakt oczyszczania zbiorników olejami napędowymi jak i fakt zasłabnięcia pracownika w pracy daje podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej.
Od decyzji tej odwołanie wniósł pracodawca B. M. tj. Spółka B podnosząc , że choroba wymieniona pod poz. 1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294, ze zm./ to zatrucie substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć, co oznacza, że samo zatrucie /bez stwierdzenia trwałych następstw/ nie uzasadnia stwierdzenia choroby zawodowej.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy sierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna o rozpoznaniu choroby zawodowej: [...] została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w [...]. Po ponownych badaniach w Instytucie Medycyny Pracy w [...] wydano orzeczenie z rozpoznaniem [...]. Wskazał też, że w toku postępowania zmianie uległa nazwa pracodawcy na Spółka A.
Miejski Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził u B. M. chorobę zawodową: [...].
Natomiast w uzasadnieniu tej decyzji przyjął, że brak jest podstaw do stwierdzenia u wyżej wymienionego choroby zawodowej, ponieważ nie rozpoznano choroby zawodowej w wyniku badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w [...].
Odwołanie od tej decyzji wniósł B. M. zarzucając nieprawidłowe przeprowadzenie pomiarów stężenia toksycznych oparów oraz faktu, że po zachorowaniu przeszedł półtoraroczną intensywną rekonwalescencję.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że stwierdził u B. M. chorobę zawodową w postaci [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy dostrzegł sprzeczność rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji z jej uzasadnieniem. Orzekając co do istoty sprawy organ II instancji ustalił, że B. M. uległ ostremu zatruciu oparami oleju napędowego pracując w dniach [...] i [...][...] r. w zbiorniku, który mył przy pomocy szmat i oleju napędowego.
Powołując się na orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] oraz wywiad epidemiologiczny organ II instancji uznał, że zachodzą podstawy do stwierdzenia u strony choroby zawodowej.
Spółka A. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując na jej niezgodność z orzeczeniem i dokumentacją Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. [...], z których wynika, zdaniem skarżącego, jedynie to, że "nie można kwestionować rozpoznania lekkiego ostrego zatrucia wziewnego olejem napędowym, ale bez trwałych następstw w stanie zdrowia".
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy Szczecinie wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że przyczyną uchylenia decyzji organu II instancji były stwierdzone uchybienia stanowiące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7,75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zalecił organowi uzupełnienie postępowania rozpoznawczego przez powtórne poddanie B. M. badaniom lekarskim i uzyskanie jednoznacznej opinii lekarskiej zawierającej dokładny opis choroby oraz orzeczenie lekarskie, co do etiologii choroby wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do poprzednich badań.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm./ w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z Dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115 z 2002r./, po ponownym rozpatrzeniu odwołania B. M. - uchylił decyzję organu I instancji w całości i stwierdził chorobę zawodową w postaci [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji po bardzo szczegółowym opisaniu dotychczasowego toku sprawy wyjaśnił, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia [...] r. przekazał sprawę do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], w celu wypełnienia zaleceń zawartych w wyroku, dotyczących orzeczeń lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] i Instytut Medycyny Pracy w [...].
W odpowiedzi z dnia [...] roku Instytut Medycyny Pracy w [...] poinformował organ , że skomplikowane postępowanie odwoławcze angażujące obydwa szczeble orzecznicze i decyzyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny, jest wynikiem nieporozumienia odnośnie nazewnictwa zaistniałych faktów i niekonsekwencji w uzasadnieniu podjętych decyzji. Dla wyjaśnienia nieporozumienia Instytut uściślił znaczenie używanych w tej sprawie określeń choroby związanej przyczynowo z narażeniem zawodowym na substancje chemiczne. Wyjaśnił, że w pozycji pierwszej obowiązującego wykazu chorób zawodowych wymieniono: "zatrucie ostre i przewlekłe oraz ich następstwa". Jest to podstawa do rozpoznania i zgłoszenia trzech różnych stanów chorobowych, a mianowicie:
1. Zatrucia ostrego, które oznacza chorobę występującą bezpośrednio po znacznym, krótkotrwałym narażeniu na substancje toksyczną. W zależności od rodzaju substancji i ciężkości zatrucia choroba może być krótkotrwała i przeminąć bez śladu, lub też spowodować następstwa czyli długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Następstwa mogą bądź występować bezpośrednio, bądź pojawić się w czasie dość odległym (np. padaczka po ciężkim ostrym zatruciu tlenkiem węgla).
2. Następstwa ostrego zatrucia, które nie jest równoznaczne ze zgłoszeniem ostrego zatrucia.
3. Choroby spowodowanej kumulowaniem się skutku wielokrotnego, czasem latami trwającego narażenia zawodowego na stosunkowo niskie stężenia lub dawki substancji toksycznej (najczęstsza postać zatrucia zawodowego). Zgłaszane jest wówczas przewlekłe zatrucie, po którym mogą również pojawić się późne skutki zdrowotne zgłaszane jako następstwa przewlekłego zatrucia.
Instytut stwierdził dalej, że między treścią wydanej karty informacyjnej z obserwacji klinicznej we [...] roku i treścią orzeczenia z dnia [...] roku nie ma zarzucanej sprzeczności i wyjaśnił, że chory przebył [...] w [...] roku, które było chorobą zawodową, ale w chwili wydawania orzeczenia nie było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej o charakterze przewlekłym, czyli następstw ostrego zatrucia. Błędy powodujące długotrwałe postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej pana B. M. polegały na zgłoszeniu przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] i stwierdzeniu przez Miejskiego Inspektora Sanitarnego "następstw ostrego zatrucia" zamiast "ostrego zatrucia". Decyzja ta była podstawą odwołania się pracodawcy do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i wydania negatywnej decyzji odnośnie choroby zawodowej, które nastąpiło [...] roku po zwrocie sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do powtórnego rozpatrzenia przez Miejskiego Inspektora Sanitarnego. Od tej decyzji odwołał się pan B. M. Nieścisłości w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku stwierdzającego "ostre zatrucie" i niepełne zrozumienie podstaw decyzji przez przedstawiciela Spółki A. stanowiły o wniesieniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W opinii instytutu nie ma potrzeby powtórnego badania pana B. M. w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w [...] po upływie [...] lat od rozważanego ostrego lekkiego zatrucia substancją nie powodującą późnych następstw w stanie zdrowia. W końcowej części orzeczenia stwierdzono, że pacjent ma [...]. Za przeciwwskazane uznano istotne narażenie na lotne niskocząsteczkowe składniki ropy naftowej o działaniu zaburzającym funkcję ośrodkowego układu nerwowego, bowiem u pacjenta rozpoznano [...].
W odpowiedzi z dnia [...] roku przesłanej do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] poinformował, iż między orzeczeniami placówek orzeczniczych I i II szczebla nie ma rozbieżności oraz, że nie ma różnicy merytorycznej w rozpoznaniu choroby zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w [...] i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...].
Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że rozpatrując ponownie odwołanie Spółki A., poddał analizie merytorycznej i prawnej całą zebraną w powyższej sprawie dokumentację dowodową.
Stwierdził, że z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) wynika, iż za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy (ust.1), przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m.in. rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy.
Zgodnie z § 10 ust 1 rozporządzenia organem powołanym do stwierdzenia choroby zawodowej jest właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy państwowy inspektor sanitarny. Podstawę takiej decyzji stanowi orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania choroby zawodowej oraz wyniki dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego, zaś podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego stanowi m. in. dokumentacja lekarska pracownika (§3 ust 3), oraz dokumentacja dotycząca zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy i podczas pracy zawodowej (§4 rozporządzenia).
W myśl przepisu §7 ust 1 cyt. rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo badawczych.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że jednostki organizacyjne, jakie wydawały orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej pana B. M., należą do kategorii jednostek, o których mowa w w/w przepisie, a mianowicie były to Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...]. Oba te ośrodki zgodnie rozpoznały chorobę zawodową u B. M. w postaci [...].
Oparcie się przez organy administracyjne, stwierdzające chorobę zawodową u B. M. na orzeczeniach lekarskich wydanych przez w/w jednostki znajduje zatem podstawę w przepisie §7 ust 1 cyt. rozporządzenia.
Ocena zatem wartości dowodowej ustaleń lekarskich wydanych przez jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, w tym do przyczynowego łączenia rozpoznawanych chorób z pracą zawodową wykonywaną przez poddanego badaniom pracownika i przyjęcie uzasadnienia orzeczenia lekarskiego wydanego prze Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], a nadto wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w [...], jawi się jako w pełni uzasadnione.
W tych warunkach wobec rozpoznania choroby zawodowej oraz biorąc pod uwagę warunki, w jakich badany pracował, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł jak w sentencji.
Powyższą decyzją ostateczną zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka A. wnosząc o jej uchylenie.
Skarga zaskarżonej decyzji zarzuca:
1/ naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r., w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 65, poz. 294, póź. zm.) oraz ustawy z dnia 12.06.1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. z 1983 r. nr 30, poz. 144) przez zakwalifikowanie zdarzenia do chorób zawodowych, jakkolwiek powyższe zdarzenie mieści się w pojęciu wypadku przy pracy, oraz zakwalifikowanie zdarzenia jako choroby zawodowej, jakkolwiek choroba zawodowa w postaci [...] nie istnieje w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r.,
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 7 ust. 1 oraz § 9 ust. 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 z póź. zm.) poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji orzeczenia właściwego instytutu naukowo-badawczego tj. Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. [...]w [...] z dn. [...] r. oraz karty informacyjnej z hospitalizacji p. B. M. z tej kliniki.
W uzasadnieniu skargi podkreślono między innymi, że zdarzenie , któremu uległ pracownik w dniu [...]r. zostało zakwalifikowane przez stronę skarżącą za wypadek przy pracy protokołem powypadkowym nr [...] z dnia [...] r., który został bez zastrzeżeń podpisany przez B. M. i który z tego tytułu otrzymał należne świadczenia.
Zdaniem skarżącego, prawomocne stwierdzenie wypadku przy pracy wyklucza zaistnienie z tej samej przyczyny choroby zawodowej u B. M. Choroba Zawodowa i wypadek przy pracy to dwa różne wykluczające się pojęcia prawne na oznaczenie skutków zadziałania na pracownika przyczyny zewnętrznej, związane z pracą. Ponadto podniesiono w skardze, że [...] nie uzasadnia stwierdzenia choroby zawodowej.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem nie dała podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo.
Stawiany skargą zarzut naruszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm./ oraz ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy prac i chorób zawodowych /tekst jedn. Dz.U. z 1983r. Nr 30, poz. 144 ze zm./ okazał się chybiony. Dla wyjaśnienia tej kwestii podkreślenia wymaga, iż organy Państwowej Inspekcji Pracy, do których uprawnień należy orzekanie w przedmiocie chorób zawodowych nie rozstrzygają na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ustawa ta, jak wskazuje to jej tytuł dotyczy świadczeń przysługujących pracownikom z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej przez Państwowego Inspektora Pracy nie jest równoznaczne z ustaleniem inwalidztwa z tytułu tej choroby /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1998r. sygn. Akt IIUKN 438/97 OSNAP 1998/24/719/, a przesłanie pracodawcy pracownika, u którego stwierdzono chorobę zawodową decyzji w tym przedmiocie nie pozwala na przyjęcie, że jej adresat jest obowiązany do świadczeń z tytułu choroby zawodowej, gdyż zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, a do rozpoznawania tego rodzaju spraw są powołane sądy powszechne /por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r. sygn. akt I SA 1180/978 nie publikowany, zamieszczony w zbiorze LEX z dnia 14.11.1996r. sygn. akt II SA/Wr 28/96, Pr. Pracy 1996/4/57/. Co więcej, Sąd powszechny rozpoznający sprawę o świadczenia z tytułu choroby zawodowej nie jest związany decyzją inspektora sanitarnego /por. uchwały 7 Sędziów SN z dnia 29.06.1995r. , sygn. akt II PZP2/95, OSNAP 1996/4/57 i z dnia 16.06.1994r., sygn. Akt II PZP 4/94 , OSNAP 1994/11/170/.
Z powyższego wynika, że okoliczność, iż pracownik otrzymał stosowne odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy nie może stanowić przeszkody dla postępowania w przedmiocie stwierdzenia - z powodu tego samego zdarzenia - choroby zawodowej i prowadzić do uznania za niezgodną z prawem decyzji stwierdzającej taką chorobę.
Oczywistym jest, że co do zasady nie powinno dojść do takiej sytuacji, w której jedno i to samo zdarzenie staje się podstawą uznania go za wypadek przy pracy oraz stwierdzenia choroby zawodowej.
Przyznać tu trzeba rację stronie skarżącej, że definicje prawne wypadku przy pracy i choroby zawodowej są różne.
Zgodnie bowiem z art. 6 ust.1 wyżej wskazanej ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą:
1/ podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
2/ podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
3/ w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Wskazana ustawa nie definiując choroby zawodowej stanowi w art. 7, że za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń w niej przewidzianych uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art. 231 pkt 2 Kodeksu pracy.
Przesłanki materialnoprawne choroby zawodowej określone zostały w wydanym na podstawie art. 231 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm./ którego przepisy miały zastosowanie w dacie orzekania przez organy inspekcji sanitarnej w niniejszej sprawie.
Z § 1 tego rozporządzenia wynika, że za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia , jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku prac /ust.1.
Z porównania powyższych przepisów wynika zatem potrzeba podzielenia stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 2 kwietnia 1999r./sygn. Akt II SA/Jak 1313/97 Pr.pracy 2000/5/35/, w którym stwierdzono: "Za chorobę zawodową nie może być uznane schorzenie /wymienione w wykazie chorób zawodowych/, wywołane nagłym i krótkotrwałym zdarzeniem mającym cechy wypadku przy pracy.
Jednakże pogląd ten nie może być automatycznie zastosowany w niniejszej sprawie, bowiem wypowiedziany został na gruncie odmiennego stanu faktycznego, uzasadniającego przyjęcie cytowanej tezy.
Natomiast w sprawie B. M. zaistniały stan faktyczny nie pozwala na przyjęcie, że stwierdzone u niego schorzenie było wywołane nagłym i krótkotrwałym zdarzeniem i to będącym przypadkowym, wynikającym z przyczyny zewnętrznej.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynika bowiem, a zwłaszcza z wywiadu epidemiologicznego /k. [...],[...]/ co nie było kwestionowane przez żadną ze stron/, że B. M., zatrudniony był w Spółce B. jako [...], do jego czynności zawodowych należał [...].
W ramach swoich obowiązków wykonywał w dniach [...] i [...] r. pracę polegającą na [...] , do czego używał [...]. Zbiornik ten nie posiadał wentylacji. Pracę tę wykonywał przez [...] godzin, każdego z tych dni przy czym po [...] dniu zasłabł wewnątrz zbiornika, co oznacza, że był narażony na działanie oparów oleju napędowego przez taki czas, który wyklucza przyjęcie, że stwierdzone schorzenie zostało wywołane przyczyną nagłą. Nie była to również przyczyna zewnętrzna, bowiem wiązała się ze środowiskiem pracy, w którym pracownik wykonywał pracę i pozostawała z nim w związku przyczynowym.
W tej sytuacji faktycznej nie miał organ odwoławczy podstaw prawnych do odmowy uznania rozpoznanej choroby za chorobę zawodową tylko dlatego, że wcześniej okoliczności, które ją wywołały zostały uznane za wypadek przy pracy.
Skoro bowiem zaskarżona decyzja nie narusza normatywnego pojęcia choroby zawodowej, to nawet przy zaistniałej w sprawie konfiguracji tj. wcześniejszym ustaleniu wypadku przy pracy, brak jest podstaw prawnych do skutecznego podważenia jej legalności.
Również za niezasadny Sąd uznał drugi zarzut skargi.
Wbrew wywodom strony skarżącej, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokonana w powiązaniu z zebranym w aktach materiałem dowodowym nie pozwala na stwierdzenie, że organ II instancji pominął orzeczenie i dokumentację Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w [...].
Dotyczący tej kwestii wywód skargi, pomija bowiem kontekst sytuacyjny, w jakim wydano w Instytucie Medycyny Pracy orzeczenie i kartę informacyjną leczenia klinicznego z dnia [...]r.
Należy zatem przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. uchylającego decyzję Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. zawarł wskazówki i zalecenia, którymi ten organ administracji publicznej ponownie rozpatrujący odwołanie był związany.
Właśnie w wykonaniu tych zaleceń organ zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o stosowne wyjaśnienie występujących - jak się wówczas wydawało - rozbieżności w rozpoznaniu zaistniałego u B. M. schorzenia i jego kwalifikacji jako choroby zawodowej.
Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] r. zawarł obszerne wyjaśnienia, mające walor opinii uzupełniającej orzeczenie z dnia [...] r. i podtrzymał swoje stanowisko co do rozpoznania u badanego [...] jako choroby zawodowej oraz wskazał na brak sprzeczności między tym orzeczeniem oraz wydaną kartą informacyjną z obserwacji klinicznej we [...] r.
Treść tego szczegółowego wyjaśnienia niemal dosłownie przytoczył organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, które to w istotnych fragmentach zrelacjonowane zostało w części wstępnej niniejszych motywów.
W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie pełnomocnika strony skarżącej o zapoznaniu się w dniu [...] r. z dokumentacją sprawy.
Nie ma zatem potrzeby przytaczania po raz kolejny całości stanowiska Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Wystarczy zwrócić uwagę na zawarte w nim lekarskie wyjaśnienie stanów chorobowych ujętych w pkt [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które w pełni koresponduje z jurydycznym ujęciem tych stanów. Zgodnie z pkt [...] wykazu chorobami zawodowymi są "Zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć". W świetle brzmienia tego punktu, wyjaśnienie, że stanowi ono podstawę do rozpoznania i zgłoszenia 3 różnych stanów chorobowych nie budzi żadnych wątpliwości. Zatem zatrucie ostre substancjami chemicznymi jest stanem chorobowym odmiennym od zatrucia przewlekłego, a przy tym może przeminąć bez śladu i następstw. Takiego rodzaju [...] rozpoznano u B. M..
Okoliczność, że Instytut Medycyny Pracy określił rozpoznane [...] jako "lekkie", a przy tym nie zdyskwalifikował z powodu tego ustalenia, zaliczenia rozpoznanej jednostki chorobowej do choroby zawodowej przemawia za trafnością stanowiska organu inspekcji sanitarnej, że [...] mieści się w pojęciu choroby zawodowej określonej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych. Jak trafnie wskazano to w odpowiedzi na skargę, skoro przepis prawa zalicza do chorób zawodowych "zatrucie ostre substancjami chemicznymi", to w pojęciu tym mieści się każda postać tego zatrucia. Tak więc niezależnie od tego czy zatrucie ostre ocenione zostanie jako lekkie, średnie czy ciężkie zawsze powodowało będzie kwalifikację tego zatrucia jako choroby zawodowej o ile spełnione zostaną przesłanki z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, a więc gdy wystąpi związek przyczynowy pomiędzy takim zatruciem a występującymi w środowisku pracy pracownika czynnikami narażającymi go na zachorowanie.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi.
Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło