SA/Sz 1833/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-03-23

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni mieszkaniowej, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, ma interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, jeśli nie wykaże naruszenia własnego, zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek spółdzielni mieszkaniowej, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Interes prawny musi wynikać z bezpośredniego związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu a sprawą administracyjną, a nie z sytuacji prawnej innego podmiotu. Członkowie spółdzielni powinni dochodzić swoich praw na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego lub na drodze postępowania sądowego, chyba że wykażą naruszenie własnego, zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A. pozwolenia na budowę rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego. Mieszkańcy bloku, reprezentowani przez A. C. i S. K., wnieśli sprzeciw, który Wojewoda uznał za odwołanie i umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione przez osoby nieuprawnione. Skarżący podnieśli m.in. naruszenie konstytucyjnych praw do spokojnego mieszkania oraz niezgodność inwestycji z planowanym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. C.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Protokolant St. Sekr. Sądowy Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A. pozwolenia na budowę polegającego na rozbudowie istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...], w tym na montażu [...] anten mikrofalowych, [...] anten sektorowych, wymianie masztów istniejących na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz na rozbudowie pomieszczenia technicznego zlokalizowanego na ostatniej kondygnacji budynku położonego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] ( dz. Nr [...] obręb [...], wieczyste użytkowanie Spółdzielnia Mieszkaniowa A.). Po otrzymaniu informacji o wydaniu decyzji mieszkańcy bloku, reprezentowani przez A. C. i S. K., wnieśli sprzeciw w którym nie tylko zakwestionowali wydaną decyzję, ale także fakt, że o przysługującym odwołaniu pouczona została jedynie Spółdzielnia Mieszkaniowa A. i Firma A.. W tej sytuacji Wojewoda uznał przedmiotowe pismo za odwołanie i po rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] r. numer [...], którą umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że właścicielem budynku, na którym planowana jest rozbudowa istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej jest Spółdzielnia Mieszkaniowa A. Zgodnie z art.28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu art.28 Kpa oznacza występowanie bezpośredniego związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień i obowiązków. Bezpośredniość ta oznacza, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy sfery prawnej danego podmiotu, a nie wynikać z sytuacji prawnej innego podmiotu. Przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. W niniejszej sprawie stroną postępowania jest Spółdzielnia Mieszkaniowa A. Zgodnie z art.48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze ( Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz.288 z późn.zm. ) zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Z uwagi na powyższe członkowie spółdzielni powinni dochodzić swoich praw na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego. W świetle powyższego odwołanie zostało wniesione przez osoby nieuprawnione ( nie będące stronami postępowania ) i postępowanie zostaje umorzone. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie A. C. i S. K. podniosły między innymi, iż "naruszone zostały prawa obywatela do spokojnego i bezpiecznego mieszkania, co gwarantuje nam zapis w Konstytucji, jak i w Kodeksie prawa cywilnego... Zmuszając nas do bezpośredniego sąsiedztwa z taką inwestycją, łamie się wobec nas podstawowe zasady współżycia społecznego. W sposób świadomy naraża się mieszkańców na stresy, lęki, utratę zdrowia i spokoju...Nie uwzględniono faktu, iż od [...] r. mają być zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego, mówiące o tym, iż nie będzie można stawiać anten tel.kom. w centrum miasta, a jedynie na jego obrzeżach... Należy podkreślić, iż urzędy nie uznając mieszkańców bloku "stroną" w sprawie, nie zapoznały się dokładnie ze Statutem Spółdzielni. Zarząd Spółdzielni łamie zawarte tam zapisy wydając wbrew woli członków zgodę na coraz większe rozbudowy tel.komórkowej." W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 ) . Skarga A. C. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast skarga S. K. zostanie rozpatrzona w odrębnym postępowaniu. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z art.127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art.28 Kpa ). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony został pogląd, iż podstawę prawną legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawa lub obowiązek podmiotu, który podlega skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. W wyroku z dnia 11.04.1991 r. III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektyzowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny zindywidualizowany i skonkretyzowany a także aktualnie istnieje". Pogląd ten podziela niniejszy skład orzekający. Skarżąca jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowe A., która to Spółdzielnia występowała w niniejszym postępowaniu jako strona. Kwestia statusu członków spółdzielni mieszkaniowych w zakresie przyznania im przymiotu strony była przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzeczeniach tych dominuje stanowisko, że członkom ww. spółdzielni nie przysługują prawa strony. Przepisy Prawa spółdzielczego z 16 września 1992 r. ( Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz.288 z późn.zm. ) nie przyznają bowiem członkom spółdzielni prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 Kc. W obrocie publicznym członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest wyjątek jedynie w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". Skarżąca nie wykazała by wystąpiły szczególne przesłanki uzasadniające dopuszczenie jej jako strony do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym, słusznie więc Wojewoda zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając u podmiotu wnoszącego brak legitymacji procesowej strony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło