SA/Sz 1868/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. i H. R. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Pismem z dnia[...] . H. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w C,. z dnia[...] . odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] . Nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w kwocie [...] zł oraz określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w kwocie [...] zł i zaległości podatkowej z tytułu tego podatku za 1998r. w kwocie [...] zł. Powyższy wniosek H. R. uzasadnił zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. - jak wskazał - wydaniem przez Urząd Skarbowy w C. decyzji z dnia[...] . z rażącym naruszeniem prawa. Jak podniósł, "następne decyzje są skutkiem wydania błędnej decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r. ". W uzasadnieniu wniosku Podatnik stwierdził, iż Urząd Skarbowy w C. nie uwzględniając możliwości naliczania odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, przyjętej w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez Podatnika, a więc określonej zgodnie z zasadą wyrażoną "w art. 29g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; rażąco naruszył przepis art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jak zarzucił, "dalsze postępowania są wbrew art 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a okoliczności faktyczne ustalone, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie są fałszywe, zacierając prawdziwość faktów. Po rozpatrzeniu złożonego przez Podatników wniosku z dnia [...] Izba Skarbowa w S. w dniu[...] . wydała decyzję [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w C. z dnia[...] . Nr[...] W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Izba Skarbowa wskazała, iż ww. decyzja Urzędu Skarbowego w C., o której unieważnienie Podatnik wniósł, nie spełnia podstawowego wymogu, o którym mowa w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. nie jest decyzją ostateczną, w związku z czym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności tej decyzji jest w przedmiotowej sprawie zasadna. Od powyższej decyzji H. R. i H. R. złożyli odwołanie z dnia[...] . w którym wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 121, art. 122, w związku z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania wyrazili Oni stanowisko, iż organowi administracyjnemu nie wolno - dla rzekomych korzyści państwowych - wykorzystywać nieznajomości prawa przez laików, "gdy stoją oni twarzą w twarz z administracją. Ich zdaniem, skoro złożony przez Nich wniosek był nietrafny, Izba Skarbowa winna była Ich wezwać do jego uzupełnienia i sprecyzowania. Zarzucili Oni, iż Izba Skarbowa bez dokonania powyższego wydała decyzję, nie dochowując przy tym, wyrażonej w art. 122 powołanej ustawy, zasady prawdy obiektywnej. W Ich ocenie, organ drugiej instancji winien zbadać sprawę merytorycznie szczegółowo, nie zaś potwierdzać stanowisko organu pierwszej instancji. Jak wskazali, pomimo składanych przez Nich odwołań, nie zbadano sprawy wnikliwie; nie ustalono, czy istnieją argumenty przez Nich podnoszone. Izba Skarbowa w S., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, w dniu [...] r. wydała decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w S. H. i H. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji, uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucając obrazę prawa materialnego, naruszenie art. 121, art. 122, art. 123 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w S. wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że oparcie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji na przesłance jej ostateczności jest uzasadnione niekonkurencyjnością środków zaskarżenia i dróg weryfikacji decyzji podatkowej. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej prowadziłoby do konkurencji pomiędzy odwołaniem a stwierdzeniem jej nieważnością. Izba podniosła też, że nie naruszyła art. 121, 122 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna. Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Przede wszystkim należy przypomnieć, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W sprawie niniejszej organ I instancji Izba Skarbowa odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji urzędu skarbowego uznając, że instytucja stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji ostatecznej a taką wobec wniesienia odwołania przez stronę nie jest decyzja urzędu skarbowego. Izba Skarbowa pominęła fakt, że w obrocie prawnym w dacie 14 maja 2003 r. tj. wnioskowania przez stronę o stwierdzenie nieważności, było już rozstrzygnięcie organu drugiej instancji z [...] r. (korzystającej z przymiotu ostateczności). Skoro z żądania strony wynikało, iż zarzuca ona rozstrzygnięciu wadliwe zwiększenie podatku, które nastąpiło w wyniku wadliwej, przyjętej przez urząd wartości środków trwałych przyjętych do ewidencji, a określenie zobowiązania w podatku dochodowym nastąpiło w decyzji organu pierwszej instancji, przy utrzymaniu w mocy tego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji, to u podatnika mogło powstać mylne wyobrażenie co do tego, którą decyzję należy skarżyć. Organ nie podjął jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwiania sprawy nie był prawidłowy i wydane decyzje nie rozstrzygające o istocie sprawy nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Działanie organu stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Dlatego na podstawie art. 145 ust. 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako wydane z istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy, naruszeniem art. 121 Ordynacji podatkowej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.