SA/Sz 2103/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005r. sprawy ze skargi J.S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny służbowej o d d a l a skargę Komendant Powiatowy Policji w [...], orzeczeniem z dnia [...]. na podstawie art. 133 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji i § 24 ust.1 pkt 4 Rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997 r w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, po rozpoznaniu w dniu [...]r. sprawy J.S., specjalisty Zespołu Dyżurnych Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...], obwinionego o naruszenie dyscypliny służbowej w ten sposób, że: w czasie pełnienia służby dyżurnego w KPP w [...] w godz. od [...] r. do godz. [...] r mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z § 12 ust. l zarządzenia nr 19/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 listopada 2000 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji, nie udokumentował w książce wydarzeń wydanego dla patrolu zmotoryzowanego w składzie sierż. szt. J. B. i sierż. szt. K.P.po godz. [...] br. polecenia udana się ze zgłaszającym prośbę o interwencję W.L., do miejsca zamieszkania jego konkubiny celem odebrania rzeczy osobistych tj. a naruszenie § 13 pkt. l zarządzenia nr 21/93 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 mąja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji – uznał winnym J.S. naruszenia dyscypliny służbowej i odstąpił od wymierzenia kary W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego przeciwko J.S. przedstawiono mu zarzut o treści jak wyżej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wskazało, że obwiniony w dniu [...] roku po godzinie [...] nie udokumentował w książce wydarzeń KPP w [...] wydanego patrolowi zmotoryzowanemu w składzie sierż. J.B. K.P. polecenia udania się radiowozem wraz z W.L. do miejsca jego zamieszkania celem spowodowania wpuszczenia go do mieszkania przez konkubinę H. S. lub odebrania jego rzeczy osobistych znajdujących się w mieszkaniu pomimo, że polecenie przez policjantów zostało przyjęte, wykonane i policjanci poinformowali go o efektach swoich działań. Wskazują na to zeznania świadków nadkom. S.O podinsp. W.O, notatka obwinionego z dnia [...] roku i jego wyjaśnienia, w których wskazał na to, iż nie traktował całego zajścia z W.L. jako interwencji i dlatego też nie dokonał stosownego zapisu w Książce Wydarzeń. Zdaniem organu Zarządzenie Nr 19/.2000 KGP, w § 12 ust. 1 nakazuje dyżurnemu dokumentowanie w książce wydarzeń podjętych decyzji i wydanych poleceń, a zakres czynności skarżącego narzuca mu w pkt. 8 "bezzwłoczne dokumentowanie podjętych decyzji, wydanych i otrzymanych poleceń oraz wyznaczonych zadań i wyników ich realizacji". Nie można zapisu § 12 ust. 1 pkt 1 lit.c) Zarządzenia odnosić jedynie do "zdarzeń" odpowiadających § 1 ust. 2 cytowanego zarządzenia. Odnosi się ono do całości zadań wykonywanych przez dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji w czasie jego służby. Wysłanie patrolu zmotoryzowanego z W. L. celem wykonania określonych zadań powinno być traktowane jako interwencja policyjna, gdyż odpowiada wytycznym zawartym w piśmie [...] KWP w [...] nadkom. J.P. z dnia [...]roku. Zgodnie z tymi wytycznymi interwencja jest to: "realizacja czynności lub zespołu czynności będących konsekwencją natychmiastowej reakcji policjanta (ów) na polecenie przełożonych, na wezwanie obywatela (li) lub z własnej inicjatywy w celu: - przywrócenia naruszonego porządku prawnego, spokoju, bezpieczeństwa publicznego lub indywidualnego obywateli, - nie dopuszczenie do naruszenia porządku prawnego, spokoju, bezpieczeństwa publicznego lub indywidualnego obywateli". Dyżurny jednostki organizacyjnej Policji występuje w charakterze przełożonego w stosunku do oddanych mu pod komendę policjantów patrolowych i nie może on ich prosić o wykonanie czynności, ponieważ wydaje im polecenia. Z tych powodów organ uznał, że J.S. jako dyżurny KPP w [...] dopuścił się naruszenia swoich obowiązków służbowych w rozumieniu przedstawionego mu zarzutu. Naruszenie to nastąpiło jednak z uwagi na błędną interpretację przez obwinionego przepisów, w tym Zarządzenia nr 19/2000 KGP. Nadto organ I instancji wskazała, że czyn nadkom. J. S. nie wynikał z jego złej woli, czy niskich pobudek. Policjant nie przewidywał możliwości naruszenia dyscypliny służbowej, a jego zachowanie nie przyniosło ujemnych skutków dla samej służby. Ponadto nadkom. J.S. w stosunku do W. L. zachował się poprawnie, starał się mu pomóc i w myśl wytycznych działał jako policjant przyjazny i pomocny dla obywatela. Skarżący wyróżniany był nagrodami Komendanta Wojewódzkiego w [...] i Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Cieszy się poważaniem wśród policjantów co znajduje swój wyraz w powierzeniu mu funkcji Przewodniczącego Koła NSZZ Policjantów w [...]. Jego zachowanie poza służbą nie budzi zastrzeżeń. Oceniając całokształt stanu faktycznego uznano obwinionego winnym popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego i odstąpiono od wymierzenia kary dyscyplinarnej, mając na uwadze treść: art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, oraz § 24 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia MSW i A z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. J.S. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia, w którym podważa dokonaną w orzeczeniu ocenę zdarzenia oraz przyjętą przez organ i instancji interpretację przepisów. Komendant Wojewódzki Policji w [...], orzeczeniem z dnia [...]r. , na podstawie § 32 ust.4 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia [...]r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy przeprowadził analizę akt postępowania dyscyplinarnego pod względem merytorycznym i formalnym uznając, że zaskarżone orzeczenie należy utrzymać w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji w [...] w sposób prawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy. W sposób jasny wskazał dowody, które wziął pod uwagę dokonując oceny zdarzenia. Odmienna ocena zdarzenia i wskazanie na inną interpretację przepisów przez obwinionego nie stanowi przesłanki do uchylenia przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego. Twierdzenie obwinionego, że nie został zapoznany z zarządzeniem nr 19 KGP z dnia 28.11.2000r. może jedynie świadczyć o niedokładnym i niestarannym wykonywaniu przez niego obowiązków służbowych, ponieważ wyżej wskazane zarządzenie stanowi podstawę pracy na stanowisku dyżurnego w jednostce Policji. Ponadto organ wskazał na zapisy w zakresie czynności nadkom. J.S, a w szczególności na treść punktu 1 tego zakresu: "Znajomość przepisów regulujących tok pracy dyżurnego KPP w [...] (Zarządzenie nr 19/2000 KGP w sprawie metod i form wykonywania zadań przez dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji) i ścisłe ich przestrzeganie". Kopię zakresu czynności nadkom. J.S. otrzymał w dniu [...]r. Skarżący uczestniczył w roku [...] w kursie doskonalenia zawodowego dyżurnych w Szkole Policji w [...], a dokumentacja regulująca pracę dyżurnych znajduje się w pomieszczeniu dyżurnego w Komendzie Powiatowej Policji w [...]. Zatem nie uznano za prawdziwe stwierdzenia, obwinionego, że nie znał Zarządzenia nr 19/2000 i nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią. Skarżący J.S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w której domaga się umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Uważa, że stwierdzenia zawarte we wniosku sprawozdania z postępowania wyjaśniającego w sprawie zdarzenia drogowego zaistniałego w dniu [...]r. przy ul. [...] z udziałem funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] stawiają fałszywy dowód, który przełożył się później na treść przedstawionego mu zarzutu w ramach postępowania dyscyplinarnego. Nigdy nie składał żadnych oświadczeń członkom Zespołu Kontrolnego i dotyczy to również S.J.. Skarżący podkreśla, że okoliczności pobytu W.L. w Komisariacie i związane z tym działania policjantów nie były i nie są zdarzeniem w rozumieniu przepisów ogólnych zawartych w § 1 rozdział I Zarządzenia nr 19/2000 KGP z 28 listopada 2000r., dlatego nie powinny być odnotowane w książce wydarzeń. Zdaniem skarżącego bezpodstawnie zarzucono mu naruszenia § 13 pkt 1 Zarządzenia 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Zakres czynności nie mógł być przedmiotem postępowania dowodowego, gdyż jego treść nie została ujęta w zarzucie naruszenia dyscypliny służbowej. Podnosi nadto, że nie uwzględniono jego wniosków dowodowych, a w szczególności przesłuchania nadkomisarza J. Zarzuca Komendantowi Powiatowemu prowadzącemu postępowanie brak obiektywizmu skutkujący dowolną, a nie swobodną oceną dowodów. Podkreśla, że w dniu 30 września 2003r. rozporządzenie MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów utraciło moc prawną, a orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] sporządzone w dniu [...]r. zostało mu doręczone w dniu [...]r. i nie mogło wejść jako decyzja administracyjna do obrotu prawnego. Nadto podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia nie może stanowić zarządzenie Nr 19/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 listopada 2000r., gdyż nie jest powszechnie obowiązującym źródłem prawa. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie zastępuje właściwego organu w merytorycznym orzekaniu co do istoty sprawy, lecz bada czy zaskarżony akt ( decyzja lub postanowienie) odpowiada przepisom prawa materialnego i przepisom procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) lub nie powoduje konieczności stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej samej ustawy (określanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) - sąd skargę oddala. Natomiast w przypadku ustalenia, że zaskarżona decyzja (postanowienie) dotknięta jest istotną wadą prawną, sąd- odpowiednio do rangi stwierdzonego naruszenia prawa - taki wadliwy akt uchyla albo stwierdza jego nieważność. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega oddaleniu. W myśl art. 133 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 101, poz. 1092/ w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji, policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w tej ustawie. Celem postępowania dyscyplinarnego jest, zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998r. Nr 4, poz. 19/, ustalenie czy zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta, wszechstronne wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej i wreszcie orzeczenia kary współmiernej do zaistniałego przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej. W ocenie Sądu, prowadzone przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] postępowanie dyscyplinarne doprowadziło do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Jak wynika z ustaleń dokonanych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu [...]r. po godz. [...] w nocy do pełniącego służbę dyżurnego KPP w [...] nadkomisarza J.S. zgłosił się W.L. z prośbą o udzielenie mu przez policję pomocy w dostaniu się do mieszkania swojej konkubiny H.S. celem pobrania rzeczy osobistych, po czym chciał udać się do swojej matki. Policjanci w przypadku otwarcia drzwi przez panią S. mieli poprosić o wydanie torby z rzeczami W.L.. Patrolowi zmotoryzowanemu w składzie sierżant J.B. i sierżant K.B. polecenie wyjazdu wydał skarżący J.S., który pełnił służbę dyżurnego w KPP w [...] w godzinach od [...] dnia [...]. do godziny [...]r. zdarzenie to zaistniałe w trakcie służby, powinno być przez dyżurnego odnotowane w książce wydarzeń bowiem wydał on określone dyspozycje podległym mu w tym czasie funkcjonariuszom. Skoro tego nie uczynił naruszył dyscyplinę służbową. Odpowiedzialność dyscyplinarna dotyczy naruszenia dyscypliny służbowej, która określona jest także aktami o charakterze wewnętrznym, dotyczącymi zakresu obowiązków na danym stanowisku. Obowiązki służbowe odnoszące się wprost do funkcjonariusza pełniącego funkcją dyżurnego – w rozpoznawanej sprawie J.S. pełniącego funkcję dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w[...] - określa zarządzenie nr 19 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 listopada 2000r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji /Dz.Urz.KGP z 2001r. Nr 2, poz. 15/. Zgodnie z § 12 ust.1 pkt 1lit. c w/w zarządzenia, do obowiązków dyżurnego należy prowadzenie książki wydarzeń, w której zobowiązany jest dokumentować w szczególności podjęte decyzje i wydane polecenia. Podzielić należy stanowisko organu, że obowiązek dokumentowania dotyczy wszelkich istotnych decyzji i poleceń wydanych w trakcie służby, które niekoniecznie muszą być związane ze zdarzeniami, o których mowa w § 1 pkt 2 zarządzenia i niezależnie od tego, czy zastosowanie do nich znajduje określenie "interwencja policyjna". Obowiązek bezzwłocznego dokumentowania podjętych decyzji oraz wydanych poleceń i wyznaczonych zadań nakładał także imiennie na skarżącego zakres jego czynności służbowych, z którym został zapoznany w dniu [...]r. Nie stanowi naruszenia prawa powołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na § 13 pkt 1 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, który stanowi, że wykonywanie czynności podwładnego w szczególności polega na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego. Wyjaśnienie skarżącego, że nie wydał policjantom polecenia, a jedynie poprosił ich o udanie się z W.L. do jego miejsca pobytu nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż sprzeczne jest z charakterem służby policyjnej i wynikającej z niej podległości służbowej. Dyżurny jako przełożony policjantów będących w trakcie służby patrolowej, wydaje im polecenia, a nie prosi ich o wykonanie czynności. Zatem, zdaniem Sądu trafne okazało się ustalenie organu o naruszeniu przez skarżącego dyscypliny służbowej. Sąd nie podziela wywodów skarżącego J.S. dotyczących traktowania jego od początku postępowania dyscyplinarnego jako winnego. Zasady prowadzenia postępowania dyscyplinarnego zostały określone we wspomnianym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997r. Prowadzący postępowanie dyscyplinarne przesłuchał J.S. w charakterze obwinionego, doręczył mu postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Obwinionemu zapewniono prawo do zgłaszania wniosków dowodowych oraz zapoznano z zebranym materiałem dowodowym. Skarżący zgłaszał w czasie postępowania dyscyplinarnego wnioski dowodowe oraz wnioski o wyłączenie nadkomisarza M.J. prowadzącego postępowanie dyscyplinarne od udział w tym postępowaniu. Nie uwzględnienie tych wniosków nastąpiło w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującą procedurą. Organ orzekający uzasadnił swoje stanowisko w kwestii odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej tzn. uwzględnił charakter naruszenia dyscypliny służbowej, jej skutki, okoliczności popełnienia czynu, dotychczasowe wyniki w służbie oraz zachowanie się obwinionego poza służbą. Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącego, Sąd podziela stanowisko wyrażone w powołanym przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2001r. sygn. akt V SA 90/90, że decyzja sporządzona /a więc spełniająca wymogi formalne/ wiąże organ i strony z chwilą jej doręczenia. Organ wydając decyzję orzeka na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji . i tak w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy postąpił, bowiem wydając w dniu [...]r. decyzją orzekł na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Zmiana przepisów prawnych po dniu wydania decyzji , a przed jej doręczeniem nie powoduje wadliwości tej decyzji ,bowiem wydana została co podniesiono wyżej na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jej wydania . Z tych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.