SA/Sz 2141/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A.R. na postanowienie Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody na rzecz A.R. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. Dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa i Lokali Użytkowych - Referat do spraw Prywatyzacji Lokali Urzędu Miejskiego w [...] zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej tego Urzędu, o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego, oznaczonego jako [...], przy ul. [...]. Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydent Miasta[...], działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903), postanowieniem z dnia 16 lipca 2003 r.,nr WUiAB/S/ML/7359/394/03, odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego nr [...] położonego przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że przedmiotowy lokal nie spełnia wymagań określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, gdyż przedzielony jest wspólnym korytarzem, co uniemożliwia uznanie go za lokal samodzielny. Od powyższego postanowienia zażalenia do Wojewody [...] wniosła A.R. - zainteresowana nabyciem własności tego lokalu użytkowego. Żądając ponownego rozpatrzenia sprawy wyraziła opinię, wedle której, lokal [...] spełnia formalno-prawne kryteria pozwalające na uznanie go jako lokalu samodzielnego. Wojewoda [...], w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 i art. 219 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] Organ odwoławczy przywołał treść art. 217 i 218 k.p.a. i wskazał, że lokal użytkowy [...] składa się z dwóch części przedzielonych korytarzem służącym wszystkim użytkownikom budynku. Pomieszczenia socjalne i toaleta nie są pomieszczeniami przynależnymi o jakich mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, gdyż stanowią integralną część lokalu usługowego "[...]". Fakt, że lokal [...] objęty jest jedną umową najmu nie daje podstaw do uznania, że jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W związku z powyższym brak było przesłanek do zmiany lub uchylenia postanowienia organu I instancji. A.R. złożyła na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji, o nakazanie Prezydentowi Miasta [...] wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego nr [...] położonego przy ul. [...] oraz o obciążenie organu kosztami postępowania. Zdaniem skarżącej, lokal ten spełnia warunki do uznania jego samodzielności a stanowisko wyrażone przez organy administracji jest niewłaściwe i sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca nadmieniła, że korzysta z tego lokalu na podstawie umowy najmu lokalu z dnia [...] r., której zawarcie poprzedzone było procedurą przetargową. W ogłoszeniu przetargowym znajdowała się informacja o możliwości wykupu lokalu zgodnie z przepisami prawa oraz ogólnymi zasadami obowiązującymi w Gminie Miasto [...]. W ocenie skarżącej, o ile cały lokal stanowiący przedmiot umowy najmu może nie spełniać wymogów niezbędnych do uzyskania samodzielności lokalu określonych w art. 2 ustawy o własności lokali, to z całą pewnością takie wymogi spełnia jedna izba, w której znajduje się pomieszczenie [...], zaś pomieszczenia socjalne wraz z wc stanowią w tym przypadku pomieszczenia przynależne do [...], gdyż przeznaczone są do wyłącznego użytku skarżącej oraz osób korzystających z pomieszczeń [...]. Pomieszczenia te nie służą do użytku pozostałym mieszkańcom kamienicy. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W dniu 5 kwietnia 2005 r. skarżąca cofnęła swoją skargę uzasadniając to wystąpieniem okoliczności, które mają zasadniczy wpływ na rezygnację z wykupu przedmiotowego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a." Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd bada czy zaskarżony akt (decyzja lub postanowienie) odpowiada przepisom prawa materialnego i przepisom procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. lub nie powoduje konieczności stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd skargę oddala. Natomiast w przypadku ustalenia, że zaskarżona decyzja (postanowienie) dotknięta jest istotną wadą prawną, sąd, odpowiednio do rangi stwierdzonego naruszenia prawa, taki wadliwy akt uchyla albo stwierdza jego nieważność. Wyjaśnić też należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 61 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uznaje cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem w granicach wyżej wyjaśnionej kompetencji sądu, doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo i to w sposób rażący, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie nieważności tegoż postanowienia. Nie było zatem dopuszczalne uwzględnienie cofnięcia skargi. Stwierdzenie, że dany lokal mieszkalny lub użytkowy spełnia wymóg "samodzielności" należy do właściwości starosty, który w drodze porozumienia może funkcję tę powierzyć organowi nadzoru architektoniczno-budowlanemu właściwej gminy. W myśl art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903), stwierdzenie samodzielności lokalu następuje w formie zaświadczenia. Do zaświadczeń tych mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 217-220 ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Postępowania w sprawie wydania zaświadczeń uregulowane w Dziale VII kodeksu postępowania administracyjnego wszczynane są na wniosek strony, nigdy zaś z urzędu. Stronami są tu osoby, które występują o zaświadczenie. Przy czym podkreślić należy, że zasady i tryb postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń różnią się istotnie od zasad i trybu postępowania przed organami administracji publicznej rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, zwanego w doktrynie ogólnym postępowaniem administracyjnym. W sprawach tych nie rozstrzyga się sprawy administracyjnej w formie decyzji, lecz wydaje się zaświadczenie stanowiące tzw. czynność materialno-techniczną lub odmawia się jego wydania w drodze postanowienia (vide: postanowienie SN z dnia 26 marca 1997 r., III RN 9/97, OSNAPiUS 1997, z. 20, poz. 395). Nie mogę mieć tu zatem wprost zastosowania przepisy dotyczące stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 217 § 1 k.p.a., zaświadczenia wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Skoro więc zaświadczenie wydaje się na żądanie konkretnego podmiotu, to zgodnie z art. 219 k.p.a., postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści kierowane jest do tego podmiotu, który żądał wydania zaświadczenia. W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że tylko ten podmiot uprawniony jest do zaskarżenia takiego postanowienia w drodze zażalenia, a następnie, ewentualnie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Inna osoba zainteresowana w jakikolwiek sposób wydaniem zaświadczenia nie może szukać ochrony w art. 219 k.p.a. Jeśli jest ona legitymowana do uzyskania zaświadczenia, swój interes może zaspokoić jedynie drogą pośrednią - składając własny wniosek o jego wydanie oparty na art. 217 § 1 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi stało się postanowienie Wojewody wydane po rozpatrzeniu zażalenia A.R. na postanowienie Prezydenta Miasta rozstrzygające wniosek Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa i Lokali Użytkowych Urzędu Miejskiego w [...]. Skarżącej nie przysługiwało zatem prawo wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy nie miał zaś podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia tego zażalenia w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 219 k.p.a. Tym samym Wojewoda rażąco naruszył postanowienia w/w przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu wyczerpującym przesłankę do stwierdzenia nieważności postanowienia na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (podob.: wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 433/98, wyrok NSA z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA 1439/02). Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 p.p.s.a., a w przedmiocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 tej samej ustawy.