SA/Sz 2298/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-20
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Krystyna Zaremba, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Izba Skarbowa) prawidłowo pozostawił bez rozpoznania część odwołania dotyczącą stwierdzenia nadpłaty podatku VAT, czy też powinien rozpoznać sprawę merytorycznie w całości, uwzględniając zasady dwuinstancyjności i trwałości decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, pozostawiając bez rozpoznania część odwołania dotyczącą stwierdzenia nadpłaty podatku VAT, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 Ordynacji podatkowej). Decyzja ostateczna powinna definitywnie rozstrzygnąć sprawę podatkową, a pozostawienie części wniosku bez rozpoznania uniemożliwia jego dalsze procedowanie i narusza prawo strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Spółka Browary "B" SA złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku VAT za określony miesiąc, wynikającej z faktury VAT. Urząd Kontroli Skarbowej wydał decyzję określającą Spółce wyższe zobowiązanie podatkowe, nie uznając odliczenia podatku naliczonego przy zakupie butelek i palet. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej podatku naliczonego przy zakupie butelek, jednak w odniesieniu do żądania stwierdzenia nadpłaty pozostawiła odwołanie bez rozpoznania, wskazując na właściwość Urzędu Skarbowego. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności i trwałości decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Browarów "B" - SA kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska/spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi Browarów "B" - SA w K. na decyzję Izby Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy w Koszalinie na rzecz Browarów "B" - SA w K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Browary "B" SA w K. w deklaracji [...] za [...] wykazały podatek naliczony do odliczenia w kwocie [...] oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...].
W dniu [...] Spółka wystąpiła do Urzędu Skarbowego w K. o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za [...] w kwocie [...] wynikającej z faktury VAT Nr [...] z dnia [...] wystawionej przez firmę "M" z tytułu zakupu palet, którą to fakturę Spółka ujęła w rejestrze zakupów, lecz nie ujęła w rozliczeniu podatkowym i nie odliczyła podatku w niej naliczonego.
Z inicjatywy Urzędu Skarbowego Urząd Kontroli Skarbowej w S. przejął sprawę i przeprowadził postępowanie kontrolne zakończone przez Inspektora Kontroli wydaniem w dniu [...] decyzji podatkowej określającej Spółce zobowiązanie w podatku VAT za [...] w kwocie wyższej o [...] będącej zaległością podatkową oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku w kwocie [...].
Podstawą tego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że Spółka z naruszeniem art. 25 ust.1 pkt 1 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm./ odliczyła podatek naliczony w kwocie [...] wynikający z faktury z [...] Nr [...] wystawionej przez Hutę Szkła "U" dokumentującej zakup butelek będących w dalszym obrocie opakowaniami zwrotnymi kaucjonowanymi, gdyż ich sprzedaż podlegała zwolnieniu od podatku VAT na podstawie § 73 pkt 1 lit b rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług /.../Dz.U. Nr 156 poz.1024 ze zm./.
Z tych samych przyczyn Inspektor Kontroli nie uznała żądania Spółki stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] przyjmując, że sprzedaż zakupionych palet, będących w dalszym obrocie opakowaniami zwrotnymi kaucjonowanymi, podlegała również zwolnieniu od podatku na podstawie § 73 pkt 1 lit. b powołanego rozporządzenia, wobec czego z mocy art. 25 ust.1 pkt 1 ustawy o VAT podatek naliczony przy zakupie palet nie podlegał odliczeniu od podatku należnego.
Izba Skarbowa w S. Ośrodek Zamiejscowy w K. nie uwzględniła odwołania Spółki i decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W kwestii dotyczącej wyłączenia z rozliczenia podatkowego podatku naliczonego przy zakupie butelek /[...]/ organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, że zwolnienie sprzedaży opakowań zwrotnych od podatku wyłącza możliwość odliczenia podatku naliczonego przy ich zakupie od podatku należnego - zgodnie z art.25 ust.1 pkt 1 ustawy o VAT.
Natomiast w odniesieniu do rozstrzygnięcia organu I instancji w sprawie objętego kontrolą skarbową żądania stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] Izba Skarbowa pozostawiła odwołanie w tej części bez rozpoznania wskazując, że zgodnie z art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej właściwym do rozpoznania tego żądania jest Urząd Skarbowy.
Od decyzji Izby Skarbowej Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia prawa, a w szczególności zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej i zasady trwałości decyzji odwoławczych wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powyższymi zasadami Izba Skarbowa powinna ponownie i w sposób pełny rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę podatkową w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu I instancji, bowiem przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości rozstrzygnięcia sprawy w części. Skarżąca powołuje się na przepisy art. 10 ust.2 ustawy o VAT oraz art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, z których wynika, że w rozpatrywanej sprawie Izba Skarbowa była zobowiązana określić w wydanej decyzji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT za [...] w prawidłowej wysokości, a więc z uwzględnieniem podatku naliczonego w kwocie [...] zgłoszonego przez stronę jako nadpłata. Zaskarżona decyzja ostateczna - wywodzi skarżąca - stwarza przeszkodę uniemożliwiającą rozpatrzenie przez Urząd Skarbowy wniosku w sprawie nadpłaty, gdyż Urząd ten nie byłby władny wzruszyć tej decyzji w zwykłym trybie, przez co strona zostałaby pozbawiona możliwości rozpoznania zgłoszonego roszczenia.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W sprawie niesporne jest, że pierwszą czynnością wszczynającą postępowanie podatkowe dotyczące rozliczenia podatku VAT za [...] był wniosek Spółki z [...] o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] a następnie wszczęta została kontrola skarbowa obejmująca swoim zakresem kontrolę prawidłowości rozliczenia podatkowego za ten miesiąc zakończona wydaniem decyzji na podstawie art. 24 ust.2 pkt 1 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej /Dz.U. z 1999r. Nr 54, poz. 572/. Powołany przepis upoważnia inspektora kontroli do wydania decyzji w rozumieniu ustawy - Ordynacja podatkowa, gdy ustalenia kontroli dotyczą podatków i innych należności budżetowych, których określenie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych.
Celem postępowania podatkowego i kontrolnego jest realizacja prawa materialnego i osiągniecie założonych przez ustawodawcę efektów opodatkowania, wobec czego decyzja podatkowa uwzględniać musi wszystkie zdarzenia mające wpływ na powstanie i wysokość zobowiązania podatkowego. Inspektor Kontroli wydając decyzję podatkową prawidłowo odniósł się do zgłoszonego przez skarżącą Spółkę żądania stwierdzenia nadpłaty, gdyż była to okoliczność mająca znaczenie dla określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za [...] w prawidłowej wysokości /art. 10 ust.2 ustawy o VAT w związku z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej/, co odpowiadało wymaganiom określonym w art. 207 Ordynacji podatkowej rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, a więc całej sprawy z uwzględnieniem zarówno żądań strony jak też ustaleń dokonanych z urzędu.
Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie zobowiązana była ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę ostatecznie z uwzględnieniem wszystkich jej okoliczności i zarzutów odwołania, stosownie bowiem do art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, co oznacza prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawy podatkowej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji I instancji.
Zaskarżona decyzja odwoławcza pozostawiająca bez rozpoznania część odwołania nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 207 narusza powyższą zasadę dwuinstancyjności jak również wyrażoną w art.128 Ordynacji podatkowej zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Decyzja ostateczna w rozumieniu powołanego przepisu to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim jest to ostateczne załatwienie sprawy podatkowej tak, że nie może być ponownie przedmiotem postępowania podatkowego w zwykłym trybie. Zasadnie podnosi skarżąca, że zaskarżona decyzja stworzyła niedopuszczalną sytuację, w której Urząd Skarbowy nie mógłby wydać decyzji w sprawie nadpłaty bez narażenia się na sankcję nieważności /art.247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej/.
Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja, wydana z naruszeniem powołanych wyżej przepisów , podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło