SA/Sz 2371/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej o d d a l a skargę Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego dnia [...] r. przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiej Przychodni Przemysłowej w [...] oraz wywiadu epidemiologicznego, decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. F.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że rozpoznane u J.F. schorzenia: zesztywniające zapalenie stawów [...] oraz[...], nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) oraz nie mają charakteru choroby zawodowej. J.F. odwołał się od tej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Koszalinie postanowieniem z dnia 13 marca 1997 r., nr HP-415-5/97 stwierdził uchybienie przez J. F. terminowi do wniesienia odwołania. W wyniku wniesionej przez J. F. skargi na w/w postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w [...] , Sąd wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz [...] oddalił skargę w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] r. J. F. zwrócił się do Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w [...] z wnioskiem o przeprowadzenie badania lekarskiego w sprawie choroby zawodowej. W dniu [...] r. J.F. otrzymał wynik badania specjalistycznego i orzeczenie, w którym nie stwierdzono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na wniosek J. F. został on ponownie przebadany, tym razem w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w[...] . Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w wyniku przeprowadzonych badań, po zapoznaniu się z przebiegiem pracy zawodowej i oceną narażenia zawodowego wydała orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...] stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. J.F. nie zgadzając się z treścią uzyskanego orzeczenia lekarskiego złożył wniosek o ponowne przebadanie w instytucie naukowo-badawczym. Dnia 7 grudnia 2000 r. Instytut Medycyny Pracy w [...] po przebadaniu J. F. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, rozpoznając zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz nadciśnienie tętnicze. W uzasadnieniu swego orzeczenia Instytut Medycyny Pracy w [...] i wskazał, że w etiologii schorzeń występujących u J. F. podkreśla się udział czynników genetycznych i zakaźnych. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa nie należy do obrazu klinicznego zespołu wibracyjnego wywołanego wibracją ogólną i nie może być uznane za następstwo pracy zawodowej na stanowisku kierowcy. J. F. nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem złożył na to orzeczenie lekarskie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniesionej skargi, postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz [...] odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że skarga okazała się przedwczesna, albowiem w sprawie nie zapadła jeszcze ostateczna decyzja administracyjna w toczącym się na nowo postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Po otrzymaniu postanowienia Sądu J.F. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Inspektora Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej o szybkie wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie choroby zawodowej J. F.. Uzasadniając decyzję organ podał, że w związku z brakiem nowych dowodów mających znaczenie dla sprawy oraz z uwagi na to, że sprawa w przedmiocie choroby zawodowej J. F. została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z dnia [...] r., nr[...] , prowadzenie postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe. J. F. złożył od tej decyzji odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] wnosząc o ponowne przeprowadzenie badań dotyczących choroby zawodowej. Odwołujący nie zgodził się z decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wskazując, że schorzenia na które cierpi na pewno powstały w skutek ponad 20 lat pracy na stanowisku kierowcy zawodowego. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w[...] , w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] r., nr[...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że J. F. w związku z podejrzeniem choroby zawodowej był badany [...] -krotnie w placówkach służby zdrowia uprawnionych z mocy prawa do orzekania w sprawie chorób zawodowych: [...] -krotnie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w[...] , Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w [...] i oraz w Instytucie Medycyny Pracy w [...] i. W wyniku przeprowadzenia wysoce specjalistycznych badań uzyskał z w/w placówek [...] -krotnie orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wymienione w orzeczeniach lekarskich schorzenia występujące u J. F., tj. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz nadciśnienie tętnicze, w świetle przepisów prawa nie mogły zostać uznane za chorobę zawodową, gdyż nie znalazły się one w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18. listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Z uzasadnień w/w orzeczeń lekarskich wynika, iż choroby te nie zostały spowodowane działaniem czynników środowiskowych występujących na stanowisku pracy odwołującego się. W ich powstaniu podkreślono rolę czynników genetycznych i zakaźnych czyli nie związanych z rodzajem wykonywanej pracy przez J. F.. Przeprowadzone badania lekarskie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w[...] , Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w [...] i oraz Instytucie Medycyny Pracy w [...] i uzyskane na ich podstawie orzeczenia lekarskie zostały wydane po roku [...] czyli po otrzymaniu przez J.F. decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W związku z powyższym organ stwierdził, że dopóki orzeczenia lekarskie rozstrzygające w sposób ostateczny sprawę choroby zawodowej J. F. funkcjonują w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej sprawy jest bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa w tym zakresie została zakończona decyzją ostateczną Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w[...] , w związku z tym organ jakim jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie miał podstaw do powtórnego merytorycznego rozpatrywania powyższej sprawy. J. F. wniósł na w/w decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie uznając ją za krzywdzącą. Skarżący wyjaśnił, że przepracował [...] lata jako [...] zawodowy prowadząc[...] , [...] , a przez pewien okres był[...] . W ostatnich latach zatrudnienia zdarzały się okresy w których pracował po [...] godzin miesięcznie. Po roku [...] zaczął odczuwać bardzo dotkliwe bóle [...] szczególnie w części [...] , [...] oraz zdarzały się zaburzenia w utracie [...] i [...] oraz[...] . W [...] r. został skierowany na rentę inwalidzką [...] grupy. W ocenie skarżącego, posiadane przezeń schorzenia powstały w wyniku pracy na stanowisku kierowcy. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Dokonana w tym zakresie ocena zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest niezasadna. Wśród zasad ogólnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zawarta została zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Znalazła ona swoje odbicie w art. 16 § 1 k.p.a.: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych." Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć decyzję organu I instancji, w stosunku do której upłynął termin do złożenia odwołania i nie został przywrócony w przepisanym trybie, decyzję wydaną przez organ odwoławczy (organ II instancji) oraz decyzje ostateczne z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego (szerzej: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze 2000, s. 156 i nast.). Oznacza to, że jeżeli została wydana ostateczna decyzja administracyjna orzekająca co do istoty sprawy, to ponowne prowadzenie postępowania w tym przedmiocie jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, w tzw. nadzwyczajnych trybach postępowania (np. wznowienia postępowania - art. 145 k.p.a., stwierdzenia nieważności - art. 156 k.p.a. lub zmiany decyzji ostatecznej - art. 154, art. 155 i 161 k.p.a.). Co do zasady jednak, dana sprawa, jeśli została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, tj. taką od której nie przysługują już środki odwoławcze, nie może być ponownie rozpatrywana przez organ administracji. W przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy, organ winien umorzyć postępowanie w sprawie, bez ponownego wdawania się w kwestie merytoryczne przesądzające o takim a nie innym załatwieniu sprawy poprzedzającą ją decyzją ostateczną (podob.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, Lex nr 44391). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej rozstrzygał już w przedmiocie choroby zawodowej skarżącego, którą stanowić miało zesztywniające zapalenie stawów [...] oraz[,,,] . Decyzję taką wydał Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...] r. Decyzja ta stała się ostateczna. Fakt ten definitywnie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny poprzez wyrok z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz [...] oddalając skargę J. F. na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pomimo to, J.F. podejmował dalsze starania, w wyniku których specjalistyczne jednostki badawcze przeprowadziły kolejne badania w celu ewentualnego ustalenia, czy wskazywane przez skarżącego schorzenia mogły powstać w skutek pracy zawodowej. Pomimo, że wyniki tych badań nie dawały skarżącemu podstaw do starania się o uznanie posiadanych schorzeń za chorobę zawodową, J. F. ponownie zażądał od organów wydania decyzji w przedmiocie uznania posiadanych schorzeń za chorobę zawodową. Należy przy tym zauważyć, że skarżący nie powołał się na żadną z przesłanek uzasadniających np. wznowienie postępowania administracyjnego, czy też stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w tej sprawie z dnia [...] r. Nie sposób również uznać, że w sprawie zmienił się stan faktyczny, tj. skarżący w dalszym ciągu nie uzyskał korzystnego dla siebie orzeczenia lekarskiego oraz nie zmieniły się przepisy prawa w zakresie umożliwiającym ponowne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W takim przypadku organy nie mogły ponownie dokonywać oceny przesłanek uzasadniających uznanie braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Stwierdziwszy, że sprawa ta została już ostatecznie rozstrzygnięta a nie zachodzą żadne podstawy uzasadniające wzruszenie zakończonego postępowania, organy prawidłowo postąpiły umarzając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o wydanie kolejnego orzeczenia w sprawie W takim stanie rzeczy również Sąd nie mógł badać zasadności orzeczeń przemawiających za nieuznaniem podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, pomimo, iż takiego rozstrzygnięcia oczekiwał skarżący, co można wywnioskować z treści skargi. Sąd, na mocy art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonał oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa i stwierdził, że wydając kwestionowane orzeczenie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie nie naruszył przepisów prawa materialnego lub procesowego, które mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.