SA/Sz 2394/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-04
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, jeśli podatnik twierdził, że pochodzą one z oszczędności zgromadzonych w latach poprzednich z tytułu pracy za granicą, a jedynymi dowodami były bilety lotnicze i pieczątki w paszporcie?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, ponieważ podatnik nie wykazał, że zgromadzone oszczędności pochodziły z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Bilety lotnicze i pieczątki w paszporcie nie stanowią dowodu zatrudnienia i osiągania przychodów za granicą, a jedynie potwierdzają podróże. W sytuacji braku dowodów na legalne pochodzenie środków, organy miały prawo uznać je za dochody z nieujawnionych źródeł.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych dla R Z. Podatniczka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, twierdząc, że posiadała oszczędności z lat poprzednich z tytułu pracy męża za granicą. Organy podatkowe uznały, że wydatki podatniczki w danym roku podatkowym nie miały pokrycia w ujawnionych dochodach ani w oszczędnościach pochodzących z legalnych źródeł.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska del. Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2005 r. sprawy ze skargi R Z na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] r. o d d a l a skargę
Dyrektor Izby Skarbowej w S decyzją z dnia [...] ., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ś z dnia [..] . ustalającą zobowiązanie podatkowe R Z w zryczałtowanym podatku dochodowym za [...] w kwocie [...] zł od dochodu w kwocie [...] zł nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Za podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 20 ust.1 i 3 oraz art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm./.
W zakresie stanu faktycznego - w ramach postępowania połączonego wobec obu małżonków, R i R Z /art. 166 Ordynacji podatkowej/ ustalono, że małżonkowie w roku podatkowym [..] ponieśli wydatki w łącznej kwocie [...] zł, w tym [...] zł na dopłatę do kapitału spółki z o.o. "S" i na bieżące utrzymanie oraz [...] zł na lokaty bankowe. Tymczasem dochody małżonków w [...]r. wyniosły [...] zł, wobec czego kwota wydatków [...] zł. nie miała pokrycia w dochodach tego roku.
W toku postępowania małżonkowie twierdzili, że posiadali oszczędności zgromadzone w latach poprzednich z tytułu ich pracy, a zwłaszcza pracy męża świadczonej za granicą.
W oparciu o zeznania podatkowe ustalono, że dochody małżonków w Polsce w latach [...] były tak niskie, że nie pokrywały nawet statystycznie wyliczonych kosztów bieżącego utrzymania. Od [...] r. nastąpił wprawdzie wzrost dochodów, ale także nie pokrywający wydatków, w tym na zakup samochodu, co oznacza, że małżonkowie nie mogli zgromadzić oszczędności z tytułu pracy i działalności gospodarczej w kraju.
Odnośnie pracy męża za granicą jako dowód małżonkowie przedstawili zestawienie wyjazdów za granicę sporządzone na podstawie biletów lotniczych i pieczątek w paszporcie.
W ocenie organów podatkowych bilety lotnicze i pieczątki w paszporcie wskazują jedynie na odbywanie podróży zagranicznych, nie stanowią natomiast dowodu wykonywania pracy za granicą i osiągania dochodów.
Gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami wyjaśnienia podatnika, że pracował za granicą i uzyskiwał od holenderskiego pracodawcy wynagrodzenie w formie diet obliczonych według przepisów obowiązujących w Polsce, uznano za niewiarygodne. Podkreślono, że wymieniony przez podatnika pracodawca holenderski od chwili założenia w [...] r. spółki "S" stał się jego partnerem handlowym, nie było zatem przeszkód w uzyskaniu dowodów wcześniejszego zatrudnienia, lecz podatnik odmówił.
Zeznania świadków, S T i I B, że pod koniec lat [...] widzieli u małżonków znaczne sumy pieniędzy /[...] / przechowywane w szafie również uznano za niewiarygodne i nieprzydatne dowodowo, gdyż nie wskazują źródła pochodzenia pieniędzy.
W konsekwencji organy podatkowe zgodnie przyjęły, że w [...] r. małżonkowie dysponowali kwotą [...] zł każdy/ pochodzącą z nieujawnionych źródeł i podlegającą opodatkowaniu na podstawie wskazanych na wstępie przepisów .
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R Z domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu, iż na dzień[...] . małżonkowie nie posiadali żadnych oszczędności zgromadzonych w latach poprzednich,
- naruszenie art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędne uznanie, że obowiązek podatkowy od dochodu z nieujawnionych źródeł powstał z chwilą wydatkowania środków, a nie z chwilą uzyskania tego dochodu.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca nie zgadza się z oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego i uważa, że mimo braku dokumentów istniały podstawy do uznania, że posiadała środki zgromadzone z tytułu pracy męża za granicą przed[...] ., o czym zaświadczają wiarygodnie bilety lotnicze i stemple w paszporcie oraz zeznania S T i I B. Okoliczność, że zarobki uzyskane za granicą nie zostały ujawnione oraz, że były przechowywane w domu zamiast w banku, zdaniem skarżącej nie stanowi, że nie miała oszczędności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko .
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 20 ust.1 i 3 /ust.2 nie miał w sprawie zastosowania/ ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z ust.1 powołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym [...] za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust.1 pkt 9 uważa się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych. Natomiast zgodnie z ust.3 tego przepisu wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródeł lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w roku poprzednim, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
W świetle przytoczonych przepisów zasadne jest stanowisko organów podatkowych, że dla opodatkowania przychodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nie ujawnionych nie ma decydującego znaczenia w jakim okresie zostało zgromadzone mienie, lecz czy pochodzi ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Organ podatkowy wydaje decyzję podatkową zależnie od tego kiedy zostanie ujawniony fakt uzyskania przychodu z nie ujawnionych źródeł, może to być decyzja za rok podatkowy, w którym podatnik uzyskał taki przychód, jak również za rok, w którym pokrył tymi przychodami wydatki lub ujawnił je lokując w banku. Odmienne w tym zakresie stanowisko skargi nie ma uzasadnienia prawnego.
W okolicznościach faktycznych sprawy nie budzi wątpliwości, że opodatkowanie przychodów z nieujawnionych źródeł musiało dotyczyć roku podatkowego [..] ponieważ właśnie w tym roku podatkowym wystąpiła "nadwyżka" wydatków nad mieniem zgromadzonym w tym roku i pochodzącym z przychodów opodatkowanych.
Co do mienia zgromadzonego w roku /latach/ poprzednim, nie zostało wykazane, że pochodziło ono z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, co w świetle art. 20 ust. 3 omawianej ustawy - było konieczne do wykazania, że pokrywa ono poniesione wydatki. Mienie pochodzące z przychodów podlegających opodatkowaniu, lecz nie zgłoszone do opodatkowania, nie stanowi bowiem pokrycia wydatków w rozumieniu powołanego przepisu.
Z samego faktu, że małżonkowie w [...] r. wydatkowali znacznie więcej niż to wynikało z oficjalnych źródeł wynika, że faktyczne dysponowali takimi pieniędzmi, co nie wymagało potwierdzenia zeznaniami świadków. Nie jest natomiast znane źródło pochodzenia tych pieniędzy ani czy podlegało podatkowaniu czy też było wolne od opodatkowania.
Twierdzenia, że pieniądze pochodziły z oszczędności z lat ubiegłych z tytułu pracy, zwłaszcza męża za granicą, nie zostało udowodnione. Dochody z pracy w kraju, jak trafnie ustalono, były tak niskie, że nie mogły być źródłem oszczędności. Natomiast okoliczność zatrudnienia męża za granicą jak i wysokość uzyskanych tam przychodów, a w szczególności czy były opodatkowane lub wolne od opodatkowania, nie została wykazana. Zasadnie organy podatkowe uznały, że bilety lotnicze i stemple w paszporcie nie stanowią dowodu zatrudnienia i osiągania przychodów za granicą, wskazują jedynie na przekraczanie granicy i odbywanie podróży lotniczych.
Innych dowodów małżonkowie nie dostarczyli, choć to w ich interesie i możliwościach leżało wykazanie posiadania oszczędności pochodzących z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło