SA/Sz 2408/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-06-24
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. może odliczyć podatek naliczony z faktur wystawionych na poprzednika prawnego (przedsiębiorstwo osób fizycznych), korygując te faktury notami korygującymi, w sytuacji gdy nastąpiło przeniesienie przedsiębiorstwa w formie aportu, ale nie powstało następstwo prawne w sprawach podatkowych?Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie może odliczyć podatku naliczonego z faktur wystawionych na poprzednika prawnego, nawet jeśli przedsiębiorstwo zostało wniesione aportem, a poprzednik zakończył działalność. Noty korygujące nie mogą służyć do zmiany podmiotu nabywcy na fakturze, a jedynie do prostowania pomyłek dotyczących istniejącego nabywcy. Następstwo prawne w sprawach podatkowych jest regulowane przepisami Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "R" wniosła aportem przedsiębiorstwo osób fizycznych "R" E. i W. K. do swojej działalności. Po zarejestrowaniu spółki, faktury wystawione na przedsiębiorstwo osób fizycznych były korygowane notami, zmieniającymi nabywcę na spółkę z o.o. Urząd Skarbowy zakwestionował możliwość odliczenia podatku naliczonego z tych faktur, co zostało podtrzymane przez Izbę Skarbową. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując istnienie następstwa prawnego na gruncie Kodeksu cywilnego i dopuszczalność korygowania faktur notami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr/ Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi "R" Spółka z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do sierpnia oraz październik i grudzień 2001r. o d d a l a skargę
W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2001 r. Urząd Skarbowy w P. ustalił, że "R" Sp. z o. o. w P. bezpodstawnie obniżył podatek należny o podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych na podmiot gospodarczy - przedsiębiorstwo osób fizycznych: "R" E. i W. K., P., ul. S.
Sześcioma decyzjami z dnia [...] Nr: [...] do [...], wydanymi z powołaniem się na przepisy art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 52 § 1 pkt 2 i art. 207 ustawy ORD, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 19, art. 27 ust. 4, 5 i 6 ustawy o VAT oraz § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) Urząd Skarbowy w P. orzekł za następujące miesiące 2001 r.:
a) za maj - określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu tego podatku w wysokości [...] zł;
b) za czerwiec - określił zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w VAT w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT w wysokości [...] zł;
c) za lipiec - określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu VAT w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie z tytułu VAT w wysokości [...] zł;
d) za sierpień - określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł i wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT w wysokości [...] zł;
e) za październik - określił wysokość zobowiązania podatkowego w VAT w kwocie [...] zł i wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł;
f) za grudzień - określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł i wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł.
Podstawę faktyczną tych decyzji stanowiło ustalenie, iż E. i W. małżonkowie K. prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą "R", a umową z dnia 22.12.2000 r. wspólnie z A. K. zawiązali Spółkę z o.o. pod firmą "R", w której objęli łącznie [...] udziałów po [...] zł każdy, wnosząc do Spółki aportem majątek posiadanego przedsiębiorstwa, który wyceniono na [...] zł. A. K. objęła [...] udziałów, pokryte częściowo gotówką w kwocie [...] zł i aportem o wartości [...] zł. Po zarejestrowaniu Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 29.03.2001 r., Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą z dniem 1.05.2001 r. i w otrzymywanych po tej dacie fakturach wystawionych na "R" E. i W. K. Spółka zmieniała nazwę i numer NIP nabywcy notą korygującą i rozliczała VAT naliczony w tych fakturach.
W odwołaniach od tych decyzji Spółka wniosła o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Skarbowy. W uzasadnieniu odwołań wskazano na rażące naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji w oparciu o § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o VAT, które to rozporządzenie zostało uchylone przed wydaniem decyzji pierwszej instancji, a ponadto zarzucono niewłaściwą, zbyt szeroką, interpretację tego przepisu, który - zdaniem podatnika - nie zabraniał wystawiania not korygujących dane nabywcy towaru lub usługi w fakturze VAT w sytuacji, gdy faktura została wystawiona na nieistniejący już podmiot, a rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi był podmiot wystawiający notę korygującą. W związku z tym podatnik zarzucił również naruszenie przez organ podatkowy przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez nie wyjaśnienie kto w rzeczywistości zamawiał towar lub usługę. Nadto podniesiono w odwołaniu, iż następstwo prawne pomiędzy "R" E. i W. K., który został wniesiony w formie aportu do "R" Sp. z o.o., a tą właśnie Spółką nie wynika wprawdzie z art. 93 Ordynacji podatkowej, lecz podstawę prawną takiego następstwa stanowią przepisy art. 55.1 i 55.2 Kodeksu cywilnego - inna interpretacja przepisu art. 55.1 stanowiłaby naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zdaniem podatnika organ podatkowy nie wyjaśnił także w żaden sposób zasadności przesłanek, którymi się kierował przy wydaniu decyzji, co w rażący sposób narusza art. 124 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z [...] Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, art. 2, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołań Spółki utrzymała zaskarżone decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie powołane we wstępie decyzji rozporządzenie Ministra Finansów utraciło moc z dniem 26.03.2002 r., jednak decyzje podatkowe wydane zostały za okres od maja do grudnia 2001 r., a zatem rozstrzygnięcia w tych sprawach należało podjąć w oparciu o stan prawny obowiązujący w tym czasie. Zgodnie z § 45 tego rozporządzenia nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi (...) może wystawić notę korygującą. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten umożliwia skorygowanie faktury poprzez wystawienie noty korygującej jedynie w przypadku zaistnienia pomyłki w danych dotyczących stron transakcji kupna sprzedaży, nie zaś w przypadku zmiany danych, a za taką należy uznać skorygowanie numeru NIP i zmianę statusu nabywcy z osoby fizycznej na spółkę z o.o. - tak skorygowane (tj. w formie noty korygującej) faktury nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek w nich naliczony. W stanie faktycznym niniejszej sprawy Spółka nie dokonywała zmiany nazwy nabywcy lub prostowała pomyłkę w numerze NIP lecz dokonywała zmiany nabywcy, na co nie zezwala cytowany przepis. Wskazano również w uzasadnieniu decyzji, iż następstwo prawne w sprawach podatkowych regulują przepisy art. 93 Ordynacji podatkowej - w szczególności § 1 tego artykułu określa sytuacje, w których nowopowstała osoba prawna wstępuje w określone przepisami prawa podatkowego prawa i obowiązki poprzedników prawnych, którymi mogą być również tylko osoby prawne. Takiego stanu prawnego nie zmieniają przepisy art. 55.1 lub art. 55.2 K.c., które jedynie definiują przedsiębiorstwo. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż zakwestionowana przez Urząd Skarbowy w rozliczeniu za maj 2001 r. kwota podatku naliczonego w wysokości [...] zł wynika z faktur VAT wystawionych na "R" - E. K., zaewidencjonowanych w rejestrze zakupów tego podmiotu za kwiecień 2002 r. (jako zakupy do rozliczenia w następnym miesiącu), lecz ponieważ dotyczyły one innego podmiotu gospodarczego Spółka bezzasadnie ujęła nie rozliczoną kwotę w swoich księgach, uznając, że jest następcą prawnym tego podmiotu. Jedna z tych faktur z 02.05.2001 r. wystawiona była wprawdzie na Spółkę, lecz dokumentuje ona usługi świadczone na rzecz "R" w okresie od lutego do kwietnia 2001 r., a więc wydatek ten nie mógł być zaliczony przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, a tym samym Spółce nie przysługiwało prawo odliczenia podatku naliczonego z tej faktury. Zasadnie również organ pierwszej instancji uznał, że Spółka w rozliczeniu za październik 2001 r. zaniżyła podatek należny o kwotę [...] zł, poprzez zastosowanie w fakturze VAT nr 141/2001 z 31.10.2001 r. błędnej stawki 7% zamiast 22% - przy czym Spółka w odwołaniu nie kwestionowała tego faktu.
Skarżąc tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła decyzjom obu instancji niezgodność z prawem, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji organu skarbowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniach od decyzji pierwszej instancji, tj. zarzut zbyt szerokiej interpretacji prawa przez organ podatkowy, przez przyjęcie, że wystawienie przez Spółkę not korygujących do faktur nastąpiło z naruszeniem § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) - w sytuacji gdy noty te dotyczyły faktur wystawionych na nieistniejący już podmiot a towary i usługi wymienione w tych fakturach były zamówione i zakupione przez Spółkę, ponadto zarzut nie uznania not korygujących do faktur VAT dotyczących usług wykonywanych na rzecz Spółki oraz zarzut nie uznania następstwa prawnego Spółki w stosunku do "R" E. i W. K. Podniesiono dalej w uzasadnieniu skargi, iż organy podatkowe niesłusznie zakwestionowały odliczenie przez Spółkę podatku naliczonego w kwocie [...] zł, gdyż wprawdzie faktury te wystawione były w kwietniu 2001 r. na E. i W. K., jednak otrzymane były już w maju 2001 r. przez "R" Spółkę z o.o. i dlatego niemożliwe było uwzględnienie tej kwoty w deklaracji VAT w kwietniu 2001 r. w księgach "R" E. i W. K., gdyż nie zezwalał na to art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z tym faktury te ujęto w rejestrze dla celów VAT Spółki z o. o. zgodnie z datą ich otrzymania, a więc zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 tejże ustawy, gdyż innej możliwości skorzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego skarżąca Spółka nie miała, przy czym - zdaniem skarżącej - następstwo prawne Spółki wobec "R" E. i W. K. (a więc i prawo do odliczenia podatku naliczonego) wynika z przepisów art. 55.1 i 55.2 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej Spółki również wystawianie przez Spółkę not korygujących było w pełni zasadne i zgodne z obowiązującym przepisem § 45 powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999 r., zgodnie z którym nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi, z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 37 ust. 1 pkt 5-12, może wystawić notę korygującą. Zgodnie z tym przepisem Spółka korygowała notami nazwę nabywcy i NIP - takie też stanowisko, zdaniem Spółki, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27.10.1999 r., Sygn. akt III SA 7685/98. Skarżąca zarzuciła również, że organ podatkowy nie wyjaśnił, kto zamawiał, a tym samym winien być oznaczony jako nabywca towarów i usług w wymienionych kwestionowanych fakturach i notach - tym samym organ podatkowy rażąco naruszył prawo, w tym art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Faktury te i noty korygujące dotyczyły bowiem zakupów dokonywanych przez Spółkę w okresie od maja do listopada 2001 r., natomiast faktury z błędnie określonym nabywcą wystawiali stali kontrahenci, którzy - przy niewielkiej różnicy pomiędzy firmą dotychczasowego przedsiębiorstwa E. i W. K. a firmą Spółki - popełniali oczywiste błędy przy wystawianiu faktur. Podnosi dalej Spółka, że nie jest dopuszczalne dokonywanie notą korygującą zmian nabywcy towaru lub usługi, ale tylko wtedy, gdy rzeczywiście istnieją oba te podmioty, natomiast w przypadku Spółki taki fakt nie powstał, gdyż "R" E. i W. K. przestał istnieć z dniem 30.04.2001 r., o czym został powiadomiony Urząd Skarbowy. Kwestionując stanowisko Izby Skarbowej w zakresie nie uznania następstwa prawnego Spółki po przedsiębiorstwie małżonków K. na podstawie art. 55.1 i 55.2 Kodeksu cywilnego skarżąca wywodzi, iż w świetle obowiązującego brzmienia art. 55.2 k. c. "niewątpliwe jest następstwo prawne wskutek czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo", natomiast "inna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do absurdalnego pojęcia, że przedsiębiorstwem w rozumieniu prawa podatkowego jest nie zespół składników określony w art. 55.1 kc lecz osoba fizyczna jako taka". Skarżąca Spółka powołuje się przy tym na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 20.12.2001 r., Sygn. akt III RN 163/00 (OSNAP 2002/9/199).
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż na mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Skarga nie jest zasadna, nie istnieją bowiem przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia następstwa prawnego podatników oraz interpretacja przepisu § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.).
Następstwo prawne w sprawach podatkowych regulują przepisy rozdziału 14 Ordynacji podatkowej - w sprawie niniejszej w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. Przepisy te, w tym podstawowy w tej kwestii art. 93 tej ustawy, nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżąca Spółka jest następcą prawnym w sprawach podatkowych po "R" E. i W. K. Faktu tego zresztą skarżąca nie kwestionuje, upatrując takie następstwo w treści przepisów art. 55.1, a zwłaszcza 55.2 k.c. Zgodnie z art. 55.2 k.c. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przepis ten, w powiązaniu z art. 55.1 k.c. zawierającym definicję przedsiębiorstwa, reguluje zatem cywilnoprawną problematykę stosunku prawnego pomiędzy zbywcą i nabywcą przedsiębiorstwa, przy czym nie ma on zastosowania w sytuacji, gdy co innego wynika z treści czynności prawnej dokonanej przez strony tej czynności "albo z przepisów szczególnych". Takimi przepisami szczególnymi są zwłaszcza przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące w rozdziale 14 "prawa i obowiązki następców prawnych". Przepisy te w sposób wyczerpujący regulują następstwo prawne m. in. osób prawnych i spółek kapitałowych (a do takich podmiotów należy skarżąca spółka z o. o.), zatem przepis art. 55.2 k.c. nie może stanowić podstawy prawnej następstwa prawnego w sprawach podatkowych skarżącej Spółki także ze względu na jego treść, bowiem ma on zastosowanie tylko wtedy, gdy nic innego nie wynika z przepisów szczególnych. Dodatkowo można stwierdzić, że skarżąca Spółka będąca nabywcą wniesionego do niej aportem przez dwóch wspólników przedsiębiorstwa "R" E. i W. K., zgodnie z przepisem art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem (czyli ze zbywcą przedsiębiorstwa) za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością, przy czym jest to tzw. odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej (a nie następcy prawnego). Wprawdzie z powyższych wywodów wynika w sposób jednoznaczny brak następstwa prawnego skarżącej Spółki, można również wskazać, że Spółka ta ani w zakresie podmiotowym ani majątkowym nie była tożsama z przejmowanym przedsiębiorstwem, gdyż poza wspólnikami [...], którzy wnieśli do Spółki aportem posiadane przedsiębiorstwo, Spółkę tworzył także trzeci wspólnik, który wniósł wkład rzeczowy i pieniężny.
Nietrafne również było powołanie się przez skarżącą na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.12.2001 r. (Sygn. akt III RN 163/00), gdyż wyrok ten dotyczy innego stanu faktycznego, a przedmiotem rozważań tego Sądu była kwestia, czy umowy sprzedaży składników majątkowych przedsiębiorstwa są obciążone podatkiem od towarów i usług i czy w związku z tym nabywca tego majątku może odliczyć VAT naliczony w fakturach dokumentujących taką sprzedaż. W wyroku tym Sąd nie zajmował się więc kwestią następstwa prawnego nabywcy przedsiębiorstwa.
Odnosząc się do kwestii związanej z interpretacją przepisu § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (...) stwierdzić należy, że przepis ten wprowadzający możliwość dokonywania korekt faktury przez nabywcę towaru lub usługi powinien być interpretowany ściśle, także z uwagi na jego wyjątkowy charakter, wprowadzający odstępstwo od zasady, iż to wystawca faktury może dokonywać zmian jej treści fakturą korygującą. Zgodnie z ust. 1 tego paragrafu nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi, z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 37 ust. 1 pkt 5-12, może wystawić fakturę korygującą. Wynika z tego, że notą można korygować popełnione przez wystawcę faktury pomyłki dotyczące informacji wiążących się m. in. z nabywcą towaru lub usługi. Pomyłka wiążąca się z nabywcą może dotyczyć np. jego nazwy, adresu, numeru identyfikacji podatkowej itp. Zarówno wykładnia językowa jak i logiczna tego przepisu przemawiają za tym, iż mogą to być jedynie pomyłki dotyczące konkretnego podmiotu wpisanego w fakturze jako nabywca towaru lub usługi. Nie stanowi zatem takiej pomyłki wiążącej się z nabywcą wpisanie w fakturze jako nabywcy podmiotu, który nie jest rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi - faktura taka jest bowiem dokumentem fikcyjnym. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi było przedsiębiorstwo osób fizycznych, to skarżąca Spółka nie była uprawniona dokonać notą korygującą zamiany podmiotu będącego nabywcą, nawet w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo to zakończyło działalność gospodarczą przed datą otrzymania faktury. Możliwość taka nie istniała także w wypadku, gdy rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi była Spółka, a w fakturze wpisano jako nabywcę inny podmiot (przedsiębiorstwo osób fizycznych), także wtedy, gdy ten podmiot zakończył już działalność gospodarczą, gdyż faktura taka nie dokumentująca rzeczywistej czynności prawnej zawierała wadę, nie dającą się usunąć notą korygującą.
Słusznie zatem w wyroku z dnia 27.10.1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III SA 7685/98 orzekł, iż notą korygującą mogą być prostowane pomyłki dotyczące tego konkretnego podatnika (dokonującego korekty), nie można natomiast na drodze wystawienia noty korygującej zmienić podmiotu z jednego istniejącego realnie na drugi mający również swój byt cywilno-prawny i podatkowy. Skarżąca powołując się na ten wyrok wskazuje, że pogląd ten dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy oba te podmioty realnie istnieją, tzn. prowadzą równocześnie działalność, a zatem nie dotyczy on sytuacji opisanej w niniejszej sprawie, bowiem Spółka korygowała faktury w sytuacji, gdy ten drugi podmiot nie istniał już realnie, gdyż nie prowadził już działalności gospodarczej. Takiego poglądu skarżącej nie można jednak podzielić również dlatego, że samo zakończenie działalności gospodarczej nie musi oznaczać (i z reguły nie oznacza) zakończenia bytu prawnego podatnika i tak właśnie było w niniejszej sprawie, gdyż podatnikiem nie było przedsiębiorstwo lecz osoby fizyczne: E. i W. K.. Przede wszystkim jednak nie jest do przyjęcia pogląd, iż podmiot otrzymujący fakturę może notą korygującą zamienić stronę umowy cywilno-prawnej wskazanej w fakturze, i nie ma przy tym znaczenia podobieństwo nazw lub adresów tych podmiotów, czy też przejęcie - jak w sprawie niniejszej - działalności jednego podmiotu przez inny podmiot, bez następstwa prawnego w sprawach podatkowych pomiędzy tymi podmiotami.
W stanie prawnym niniejszej sprawy dotyczącym prawidłowości pomniejszania podatku należnego o kwoty podatku naliczonego nie miało istotnego znaczenia, czy zamawiającym wymienione w fakturach towary lub usługi była skarżąca Spółka i w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe, które nie dokonały takich ustaleń. Dla możliwości dokonywania takiego pomniejszenia istotne znaczenie ma bowiem fakt posiadania przez podatnika prawidłowej, tzn. odpowiadającej wymogom prawa podatkowego, wystawionej na niego faktury, wskazującej kwotę podatku naliczonego. W związku z tym, że zakwestionowane przez organy podatkowe faktury nie odpowiadały takim wymogom, a wystawiane przez Spółkę noty korygujące do faktur wystawionych na inny podmiot również nie odpowiadały przepisom prawa, zaskarżona decyzja odmawiająca Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego w takich fakturach nie narusza prawa.
O oddaleniu skargi Sąd orzekł na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło