SA/Sz 2702/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-09-15
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów podatkowych ustalające podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, wydane z naruszeniem zasady odrębności opodatkowania małżonków, podlegają stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji rażąco naruszają art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi o odrębności opodatkowania dochodów małżonków, z wyjątkiem sytuacji wspólnego opodatkowania na wniosek. W przypadku dochodów z nieujawnionych źródeł, wspólne opodatkowanie nie jest przewidziane, co oznacza, że dochód ten podlega opodatkowaniu odrębnie na każdego z małżonków. Naruszenie tej zasady stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Małżonkowie A. i J. M. zostali opodatkowani podatkiem dochodowym od osób fizycznych od dochodu, który nie znajdował pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Organy podatkowe ustaliły, że wydatki małżonków znacznie przekraczały dochód, którym dysponowali, a ciężar dowodu pokrycia wydatków spoczywał na podatnikach, którzy nie przedstawili wiarygodnych dowodów. Skarżący zarzucili organom naruszenie prawa, brak należytego postępowania dowodowego i dowolne ustalenia faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w D. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w S. Ośrodka Zamiejscowego w K. na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant: Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Izby Skarbowej w S. Ośrodka Zamiejscowego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]. I. s t w i e r d z a nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] nr [...], II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej w S [...] Ośrodka Zamiejscowego w K. na rzecz skarżących [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Izba Skarbowa w S. Ośrodek Zamiejscowy w K. decyzją z dnia [...], wydaną w trybie odwoławczym, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...], mocą której organ ten ustalił małżonkom A. i J. M. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] w łącznej kwocie [...] od dochodu w kwocie [...] nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Jako podstawę prawną wskazano art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 z późn.zm./.
Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu I instancji, że w świetle zgromadzonych dowodów, szczegółowo omówionych w uzasadnieniu decyzji istniały podstawy do przyjęcia, że wydatki poniesione przez małżonków w [...] znacznie przekraczały dochód, którym dysponowali w tym roku podatkowym
Izba Skarbowa, odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśniła, że w przypadku opodatkowania dochodu z nieujawnionych źródeł ciężar dowodu, że wydatki mają pokrycie w ustalonym źródle przychodu lub majątku spoczywa na podatnikach. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie podatnicy nie przedstawili wiarygodnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń o posiadanych zasobach pieniężnych uzyskanych wcześniej, zaś same ich wyjaśnienia uznano za niewiarygodne w okolicznościach sprawy.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...]/ pełnomocnik małżonków M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa bez wskazania jakie przepisy zostały naruszone.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy podatkowe nie przeprowadziły wymaganego postępowania dowodowego i nie wyjaśniły należycie sprawy oraz że dokonały dowolnych, opartych na domysłach, ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżących to organ powinien lecz nie wykazał, że strony nie dysonowały mieniem wystarczającym na pokrycie wydatków. W dalszej części uzasadnienia skarżący przedstawili wcześniejsze swoje wyjaśnienia odnośnie posiadanych zasobów pokrywających - ich zdaniem - poniesione wydatki zarzucając, że organy podatkowe dokonały błędnej oceny zdarzeń.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Nie będąc związany m granicami skargi Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie podniesione w skardze, rażące naruszenie prawa materialnego dające podstawę do uznania decyzji obu instancji za nieważne /art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej/.
Generalną zasadą wynikającą z art. 6 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest odrębność opodatkowania osiąganych przez małżonków dochodów. Wyjątkiem od tej zasady jest przewidziane w ust.2 art. 6 łączne opodatkowanie małżonków na ich wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym. W sprawie opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów na podstawie art. 20 ust.3 ustawy o p.d.o.f. wspólne opodatkowanie nie jest przewidziane, co oznacza, że dochód taki podlega opodatkowaniu odrębnie na każdego z małżonków, przy czym - należy to zaznaczyć - konstrukcja powołanego przepisu stronę obciąża ciężarem dowodu, że poniesione wydatki znajdują pokrycie w ustalonym źródle przychodu lub posiadanych zasobach majątkowych.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji rażąco naruszają art. 6 ust.1 ustawy o p.d.o.f., należało zatem stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, a o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło